I SA/Gd 590/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-02-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała, Asesor WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakład budżetowy, będący jednostką organizacyjną powiatu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych i czy korzysta ze zwolnienia od tego podatku w zakresie dochodów uzyskanych z własnej działalności?Ratio decidendi
Zakład budżetowy, będący jednostką organizacyjną powiatu, podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ posiada własny majątek, zasoby ludzkie, nabywa prawa i zaciąga zobowiązania, a także uzyskuje dochody z odpłatnej działalności. Nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie dochodów uzyskanych z własnej działalności świadczonej odpłatnie na rzecz różnych podmiotów, w tym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Jednakże, dochody uzyskane z tytułu administrowania majątkiem powiatu stanowią dochód powiatu i podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi firmy A, działającej jako zakład budżetowy przy Starostwie Powiatowym, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok. Firma A kwestionowała swoją podległość ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz prawo do zwolnienia z tego podatku. Organy podatkowe uznały, że firma A podlega opodatkowaniu, ale wyłączyły z podstawy opodatkowania dochody z administrowania majątkiem powiatu. Sąd administracyjny rozpatrywał kwestię, czy zakład budżetowy jako jednostka organizacyjna powiatu podlega opodatkowaniu i czy korzysta ze zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę firmy A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Asesor WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi firmy A przy Starostwie Powiatowym w C na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), po rozpatrzeniu odwołania A, uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie [...] zł i orzekając w tym zakresie określił skarżącemu wysokość tego podatku w kwocie [...] zł.
Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne:
A został utworzony z dniem 1 lipca 1999r. na podstawie uchwały Rady Powiatu z dnia [...] nr [...]. A działa w oparciu o statut uchwalony przez Zarząd Powiatu uchwałą nr [...] z dnia [...]., zmieniony uchwałą nr [...] z dnia [...]. Zgodnie z postanowieniami statutu A prowadzony jest w formie zakładu budżetowego i podlega Zarządowi Powiatu. Prowadzi działalność gospodarczą realizując zadania o charakterze użyteczności publicznej w celu bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Podstawowym rodzajem działalności statutowej A jest zarządzanie lokalami mieszkalnymi i użytkowymi stanowiącymi własność Powiatu. Brak jest jednak pisemnej umowy o wykonywanie zarządu lokalami określającej zadania i kompetencje zarządcy. Nie został także pisemnie ustalony sposób rozliczania się z Powiatem z osiąganych przychodów z najmu. A nie pobierał również wynagrodzenia od Powiatu z tytułu zarządzania budynkami.
W 2001r. A prowadził działalność usługową polegającą na odpłatnym świadczeniu usług w zakresie: geodezyjno-kartograficznym, sprzątania na rzecz Starostwa Powiatowego, najmu samochodu z kierowcą bądź udostępniania usług kierowcy dla Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych Powiatu, przeprowadzania procedur przetargowych na dostawy towarów, wykonywanie usług i robót budowlanych na zlecenie Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych Powiatu, działalność w zakresie archiwum, bindowania, kserowania i skanowania na rzecz osób fizycznych i na rzecz innych podmiotów gospodarczych oraz działalność polegającą na odsprzedaży materiałów z prac rozbiórkowych i sprzedaży innych artykułów ruchomych.
Zadania statutowe A realizował z dochodów własnych, przyznanych przez Zarząd Powiatu ze środków budżetowych dotacji, a także z dotacji celowych. A kierował Dyrektor, którego powoływał i odwoływał Zarząd Powiatu.
Podstawą gospodarki finansowej A jest roczny plan finansowy, obejmujący przychody i wydatki stanowiące koszty działalności oraz stan środków obrotowych na początek i koniec roku.
W decyzji z dnia [...] r. z wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił A wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 rok w kwocie [...] zł.
Organ I instancji wskazał, że A jest wyodrębniony organizacyjnie i finansowo od Powiatu i zobowiązany jest stosować przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r. Nr 54, poz.654 z późn. zm., zwanej dalej u.p.d.o.p.).
Ponadto, organ podatkowy stwierdził, że faktycznie osiągnięte przez A przychody wynoszą [...] zł i były wyższe od wykazanych w księgach rachunkowych o kwotę [...] zł stanowiącą łączną kwotę otrzymanych przez A należności z tytułu:
a/ refundacji kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia pieniężne otrzymanych z Powiatowego Urzędu Pracy w kwocie [...] zł, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...] zł, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za pośrednictwem Starostwa Powiatowego w kwocie [...] zł, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w kwocie [...] zł, Urzędów Gminy w kwocie [...] zł.
b/ sprzedaży węgla na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] w kwocie netto [...] zł,
c/ wpłat podatku od nieruchomości od użytkowników lokali niemieszkalnych w kwocie [...] zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej z osiągniętych przez A w 2001r. przychodów w łącznej kwocie [...] zł wyłączył natomiast przychody uzyskane z administrowania budynków stanowiących majątek Powiatu w kwocie [...] zł. Jako przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych przyjął zatem kwotę w wysokości [...] zł.
Ponadto ustalono, że faktyczne koszty uzyskania przychodów A w 2001r. wynosiły [...] zł i były wyższe od wykazanych w księgach rachunkowych o kwotę [...] zł, w skład której weszły: odpisy amortyzacyjne od środków trwałych objętych ewidencją środków trwałych nie wliczonych do kosztów A w kwocie [...] zł, wartość o którą nieprawidłowo zmniejszono koszty w łącznej kwocie [...] zł z tytułu: zwrotu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w kwocie [...] zł, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...] zł, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w kwocie [...] zł i Urzędów Gmin w kwocie [...] zł, z tytułu kosztów "składek na fundusz pracy" od części refundowanych wynagrodzeń o kwotę [...] zł, w tym z Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w kwocie [...] zł i z Urzędów Gmin w kwocie [...] zł, z tytułu kosztów "dodatkowego wynagrodzenia rocznego" pracownika E. D. w kwocie [...] zł zwróconego przez Urząd Gminy, z tytułu kosztów zakupu materiałów w kwocie [...] zł, w tym z tytułu zwrotu z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztów zakupu sprzętu i urządzeń kuchennych w ramach tworzonego stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej w kwocie [...] zł i z tytułu sprzedaży węgla za kwotę [...] zł, z tytułu kosztów "zakupu usług remontowych", zwrotu z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...] zł za wykonane roboty remontowo-budowlane w budynku w C. na Osiedlu W. 1 w ramach tworzonych stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych oraz z tytułu zwrotu podatku od nieruchomości dokonanego przez użytkowników lokali niemieszkalnych w kwocie [...] zł.
Nadto, z ogólnej kwoty kosztów w kwocie [...] zł wyłączono koszty A poniesione w związku z zarządzaniem mieniem Powiatu w wysokości [...] zł.
Jak dalej wskazano w decyzji organu I instancji, dla celów rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych, ustalone w toku kontroli koszty działalności A w kwocie [...] zł zostały pomniejszone o wydatki nie uznane za koszty uzyskania przychodów w łącznej kwocie [...] zł, w skład której weszły:
- wydatek na zakup zestawu komputerowego wraz z drukarką w kwocie [...] zł,
- odpisy amortyzacyjne naliczone przez A od środków trwałych otrzymanych nieodpłatnie ze Starostwa Powiatowego w kwocie [...] zł,
- wydatki sfinansowane otrzymaną dotacją z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, tj. Powiatu w kwocie [...],
- wartość nieodpłatne przekazanego sprzętu do Starostwa Powiatowego w kwocie [...] zł,
- odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w kwocie [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania A od decyzji organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją określił A wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 rok w niższej kwocie tj. w wysokości [...] zł.
Organ II instancji przywołując przepisy art. 7 ust. 1 O.p., art. 1 ust. 2, art. 6, art. 7 u.p.d.o.p. art. 33 K.c., art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. nr 91, poz. 578 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie powiatowym), art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 roku, nr 9 poz. 43 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o gospodarce komunalnej) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 155, poz. 1014 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o finansach publicznych) podniósł, że A jest jednostką organizacyjną powiatu działającą jako zakład budżetowy. O powyższym świadczy, zdaniem organu odwoławczego, treść statutu oraz fakt, że A prowadził działalność usługową polegającą m.in. na odpłatnym świadczeniu usług na rzecz Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych powiatu (w zakresie obsługi technicznej, organizacji przetargów i usług geodezyjno-kartograficznych), na rzecz innych podmiotów świadczył usługi bindowania, ksero i skanowania oraz uzyskiwał przychody z odsprzedaży materiałów z prac rozbiórkowych i sprzedaży innych artykułów ruchomych. A zatem w ocenie organu, A podlega ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p w zakresie dochodów uzyskanych z ww. działalności. W zakresie dochodów uzyskanych w związku z administrowaniem majątkiem Powiatu Dyrektor Izby Skarbowej na mocy art. 46, art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, art. 111 ustawy o finansach publicznych oraz art. 8 i 9 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 (Dz. U. z 1998r., nr 150, poz. 983 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego) wskazał, że dochody te stanowią dochód powiatu w rozumieniu art. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, stąd też nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że błędnie organ I instancji nie uznał za koszty uzyskania przychodów odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w kwocie [...] zł, który to fundusz był prowadzony przez A wspólnie ze Starostwem Powiatowym na podstawie porozumienia zawartego w dniu 22 grudnia 1999r. oraz regulaminu gospodarowania środkami z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych przy Starostwie Powiatowym. Organ odwoławczy podkreślił, mając na uwadze, że podatnik zawarł porozumienie ze Starostwem Powiatowym o wspólnym prowadzeniu Funduszu, iż fakt rzeczywistego poniesienia w 2001r. kosztów związanych z dokonaniem odpisów na ZFŚS oraz dokonanie ww. wpłat na wyodrębniony rachunek Funduszu prowadzony przez Starostwo w kwocie [...] zł, przesądza o uznaniu tego wydatku za koszt uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b u.p.d.o.p.
Na powyższą decyzję A złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie przepisów u.p.d.o.p. polegające na przyjęciu, że jako jednostka organizacyjna Powiatu podlega on przepisom tej ustawy, a w przypadku uznania, że tak jest - że nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżący stwierdził, że jednostka samorządu terytorialnego, w celu wykonywania zadań, może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami. Forma jednostki jest ściśle określona obowiązującymi przepisami i ma charakter celowy. Organem właściwym w kwestii podejmowania uchwał dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji jednostek jest Rada Powiatu. Funkcjonowanie zakładu budżetowego odbywa się w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych (bowiem zakład taki prowadzi działalność w imieniu i na rachunek jednostki samorządu terytorialnego w obszarze zadań użyteczności publicznej), natomiast A jest jednostką organizacyjną powiatu (utworzoną uchwałą Rady Powiatu na podstawie art. 6 ustawy o samorządzie powiatu), działa w oparciu o statut, zgodnie z którym realizuje zadania o charakterze użyteczności publicznej, przy czym powierzone zadania realizuje z dochodów własnych oraz dotacji przyznawanych przez organ stanowiący. A wskazał, że skoro działa jako jednostka organizacyjna powiatu, to nie osiągając dochodu nie podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ jej regulacja dotyczy dochodu osiąganego przez osoby prawne (art. 1 pkt 1 cyt. ustawy), względnie stanowiąc jednostkę organizacyjną powiatu, bez względu na nadaną mu formę organizacyjną, z mocy art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p., korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.
Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga A nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy A jako jednostka organizacyjną powiatu, utworzona z mocy art. 6 ust. 1 ustawy samorządzie powiatowym, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych.
Zgodnie z ww. przepisem - w celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami. Lege non distinguente powiat może tworzyć zarówno jednostki organizacyjne pozbawione osobowości prawnej, jak i jednostki organizacyjne mające tę osobowość. W niniejszej sprawie organy podatkowe w sposób prawidłowy ustaliły, że A został utworzony w formie zakładu budżetowego. O powyższym świadczy zarówno treść statutu, jak i forma finansowania skarżącego przez Powiat. Mianowicie z § 2 statutu wynika, że A jest prowadzony w formie zakładu budżetowego, podlega Zarządowi Powiatu, przy czym w §3 statutu wskazany został przedmiotowy zakres działalności A tj. zadania o charakterze użyteczności publicznej. Nadto, ze statutu wynika, że A realizuje swoje zdania z dochodów własnych i przyznanych dotacji ze środków budżetowych, a także dotacji celowych. Podnieść należy, iż wymienione wyżej cechy są charakterystyczne dla zakładów budżetowych, tj. instytucji uregulowanej w ustawie o finansach publicznych. Stosownie do art. 19 ust. 1, 7 i 8 tej ustawy zakładami budżetowymi są takie jednostki organizacyjne, które odpłatnie wykonują wyodrębnione zadania i pokrywają koszty swojej działalności z przychodów własnych, przy czym mogą otrzymywać z budżetu dotacje przedmiotowe oraz dotacje podmiotowe lub dotacje celowe na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji. Wątpliwości zatem nie ulega, że A jest zakładem budżetowym.
Podkreślić trzeba, że zakład budżetowy jest jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej. Samo pojęcie "jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej" nie zostało zdefiniowane w prawie podatkowym, ani też w polskim systemie prawa. Wobec braku definicji legalnej trudno jest ustalić normatywną treść samego pojęcia. W doktrynie przyjmuje się, że jednostką tą jest twór społeczny, przejawiający się w postaci zorganizowanej formy działalności ludzkiej, których funkcjonowanie regulują różne gałęzie prawa (por. uchwała SN z dnia 26 stycznia 1996r. sygn. akt III CZP 111/95 opubl. LEX 23809; W. Dawidowicz "Wstęp do nauk administracyjnych-prawnych", Warszawa 1974, s. 33). Stąd też brak jest jednolitej regulacji prawnej, stanowiącej podstawę ich działania. Trudno nie zauważyć, że jest to kategoria podmiotów wewnętrznie bardzo zróżnicowana i obejmująca instytucje podmiotowe występujące na gruncie różnych gałęzi prawa. Zatem posłużenie się nią na gruncie określonego podatku nie oznacza, że wszystkie objęte nią jednostki organizacyjne muszą być podmiotami tego podatku. W tej sytuacji zawsze będzie powstawało pytanie o zakres podmiotowy opodatkowania. Powyższy dylemat (co zostało powiedziane na wstępie) może być rozstrzygnięty jedynie przy uwzględnieniu ustaleń teoretycznych dotyczących związku pomiędzy podmiotem podatku a jego przedmiotem (por. M. Kalinowski "Podmiotowość podatkowa a Ordynacja podatkowa" [w:] "Ordynacja podatkowa. Studia" pod red. B. Brzezińskiego i C. Kosikowskiego, Toruń 1999 r. s. 88 i nast.). Wypada jednak wskazać, że stosunki prawnopodatkowe są stosunkami o charakterze majątkowym, pieniężnym i koncentrują się wokół majątku podatnika. Dlatego też majątek podatnika należałoby uznać za najistotniejszy element składowy konstrukcji podatnika. Innym równie ważnym elementem jest posiadanie organów zarządzających, których działania lub zaniechania mogłyby zostać przypisane danemu podmiotowi podatku. Posiadanie bowiem autonomii w sferze majątkowej oraz wyodrębnienia organizacyjnego pozwala na wykonanie obowiązku zapłaty podatku oraz ponoszenie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.
Mając na względzie powyższe, jak też uwzględniając przepisy art. 33 i 33¹ Kodeksu cywilnego wskazujące na jednostki organizacyjne, wyposażone na mocy przepisów szczególnych w osobowość prawną, i nakazujące stosowanie odpowiednie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną można poczynić konstatację, że wszystkie inne jednostki organizacyjne, które są zorganizowane według pewnego schematu pozwalającego na działanie, dysponujące majątkiem oraz zasobami ludzkimi, co pozwala na uczestniczenie w obrocie gospodarczym mimo braku osobowości prawnej, posiadają podmiotowość prawnopodatkową w podatku dochodowym od osób prawnych (por. także L. Błystak i inni "Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz", 2003, Unimex s. 11).
Fakt, że jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej posiadają podmiotowość prawnopodatkową wywieść można także z treści art. 1 ust. 2 u.p.d.o.p., zgodnie z którym przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej.
Podkreślić należy, iż A jest zakładem budżetowym tj. jednostką organizacyjną powiatu, która dysponuje majątkiem, zasobami ludzkimi, nabywa prawa i zaciąga zobowiązania, posiada własne dochody z działalności, którą wykonuje odpłatnie ( np.: w 2001 r. w zakresie: geodezyjno-kartograficznym, sprzątania na rzecz Starostwa Powiatowego, najmu samochodu z kierowcą bądź udostępniania usług kierowcy dla Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych Powiatu, przeprowadzania procedur przetargowych na dostawy towarów, wykonywanie usług i robót budowlanych na zlecenie Starostwa Powiatowego i jednostek organizacyjnych Powiatu, działalność w zakresie archiwum, bindowania, kserowania i skanowania na rzecz osób fizycznych i na rzecz innych podmiotów gospodarczych oraz działalność polegającą na odsprzedaży materiałów z prac rozbiórkowych i sprzedaży innych artykułów ruchomych). Jest zatem podmiotem odrębnym od jednostki samorządu terytorialnego, świadczącym odpłatnie usługi w celu częściowego sfinansowania działalności statutowej i nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych jako ta jednostka samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. od podatku dochodowego od osób prawnych zwolnione są jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W tym miejscu należy zatem zaznaczyć, że teza o braku zwolnienia A z podatku dochodowego od osób prawnych jest prawidłowa w odniesieniu do dochodów A, które uzyskał on z własnej działalności świadczonej odpłatnie na rzecz różnych podmiotów, w tym na rzecz Starostwa Powiatowego. Wątpliwości bowiem nie ulega, że dochody te nie stanowią dochodów jednostki samorządu terytorialnego, które podlegałyby zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych jako dochody określone w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 8 pkt 8 tej ustawy dochodami powiatu są m.in. dochody z majątku powiatu. Także z zapisów art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym wynika, że dochody z majątku powiatu stanowią dochody powiatu. Pojęcie "dochodów z majątku" obejmuje dochody uzyskiwane z tytułu posiadanego przez jednostki prawa własności i innych praw majątkowych (tak: E.Ruśkowski, "Komentarz do ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003", LEX OMEGA, ABC 2003). W ten sam sposób pojęcie powyższe definiuje także art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, stosownie do którego mieniem powiatu jest własność i inne prawa majątkowe. A zatem dochody w kwocie [...] zł uzyskane przez A z tytułu administrowania budynkami stanowiącymi własność powiatu stanowią majątek powiatu i podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego na mocy art. 6 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.p. Czynności A dokonywane w zakresie administrowania mieniem powiatu uznać bowiem należy za wyodrębnione zadanie w świetle ustawy o finansach publicznych.
W konsekwencji, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie stanowi kosztów uzyskania przychodów kwota [...] zł poniesiona w związku z zarządzaniem mieniem powiatu tj. odpisy amortyzacyjne naliczane od nieruchomości stanowiących mienie powiatu w kwocie [...] zł, wydatki obejmujące koszty dostarczonych mediów, remontowe, opłaty z tytułu podatku od nieruchomości i ubezpieczenia budynków przejętych do zarządzania w kwocie [...] zł, wydatki poniesione na wykonanie drogi i chodników przy ul. K. w kwocie [...] zł oraz wydatki na wykonanie parkingu na samochody osobowe przy ul. T. w C. o wartości [...] zł.
Jako uzasadnione Sąd ocenił także przyjęcie przez organ II instancji za koszty uzyskania przychodów odpisów dokonanych przez A na ZFŚS w kwocie [...] zł.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 9 lit. b) u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów m.in. odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak: odpisy i zwiększenia, które w rozumieniu przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych obciążają koszty działalności pracodawcy, jeżeli środki pieniężne stanowiące równowartość tych odpisów i zwiększeń zostały wpłacone na rachunek Funduszu.
W niniejszej sprawie wątpliwości nie ulega, że skarżący zawarł porozumienie o prowadzeniu Funduszu ze Starostwem Powiatowym (w dniu 22 grudnia 1999r.), dokonał w dniu 30 maja 2001r. i 27 września 2001r. wpłat na wyodrębniony rachunek Funduszu prowadzony przez Starostwo Powiatowe (co stanowi warunek uznania takiej wpłaty za koszt uzyskania przychodów), przy czym wpłaty te w całości zostały przeznaczone na potrzeby Funduszu (co wynika z oświadczenia Starosty Powiatowego z dnia 2 marca 2004r. - k. 960 akt administracyjnych). Zatem, skoro kwota w wysokości [...] zł została wpłacona na rachunek Funduszu, to stanowi ona koszt uzyskania przychodów A.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. a contrario nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, bądź stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło