I SA/Gd 598/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-05-31
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości dojazdu do nieruchomości oraz problemy z rozpoczęciem budowy na tej nieruchomości, wynikające z działań organów gminy, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości wynika z samego faktu posiadania uprawnień właścicielskich do nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Okoliczności związane z brakiem dojazdu do nieruchomości czy możliwością budowy, nawet jeśli wynikają z błędów urzędników, nie wpływają na wymagalność i należność podatku od nieruchomości. Ewentualna odpowiedzialność organów gminy nie może być realizowana w postępowaniu podatkowym dotyczącym stwierdzenia nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżący K.P. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 oraz I ratę za 2004 r. Argumentował, że nadpłata wynika z bezprawnego działania Gminy, które pozbawiło go dojazdu do działki i uniemożliwiło budowę domu. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że podatek został uiszczony w prawidłowej wysokości i ustalony w ostatecznych decyzjach. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i wskazując na błędy urzędników oraz brak możliwości korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant – Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002, 2003 oraz I raty za 2004 r. oddala skargę.
I SA/Gd 598/05
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], którą odmówiono K.P. stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2001, 2002, 2003 oraz I raty za 2004 rok.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że K.P. wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2003 oraz I raty za 2004 r. i jest właścicielem nieruchomości gruntowej nr [...] o powierzchni 580 m2, położonej w [...]. Powyższy wniosek, zdaniem K.P., jest uzasadniony bezprawnym działaniem Gminy pozbawiającej go dojazdu prawnego do nabytej w 1995 r. działki. O fakcie tym podatnik dowiedział się w 2001 r., uiszczał podatek od nieruchomości licząc, że Gmina rozwiąże ten problem. Nic takiego jak wyjaśnia, nie nastąpiło i dlatego już 21 kwietnia 2004 r. wystąpił do organu I instancji o zwrot niesłusznie płaconego podatku. Dodatkowo zmieniono plan zagospodarowania, który jest sprzeczny z dokumentacją zagospodarowania terenu przyległego do działki a więc obowiązującego w 1995r. według którego posadowiono dom.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wskazało, że podatek za wskazany okres został uiszczony. Decyzje podatkowe ustalające wymiar podatku są ostateczne. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustaliło, że K.P. w latach 2001-2003 oraz w I kwartale 2004 r. był właścicielem wskazanej wyżej nieruchomości i w związku z tym na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. z 2002 r. Dz. U. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) jako właściciel nieruchomości - gruntu zobowiązany był do uiszczania podatku od nieruchomości. Organ I instancji stwierdził, że przedmiot opodatkowania został prawidłowo sklasyfikowany a podatnik był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości. Podatnik dokonywał zapłaty podatku w ustalonej w decyzjach ostatecznych za rok 2001, 2002, 2003 i I kw. 2004 r. wysokości. Nie ma zatem podstawy od stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. W myśl art. 72 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę:
1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;
2) podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
W związku z powyższym nadpłatami są zarówno świadczenia podatkowe nadpłacone - tzn. gdy rzeczywiście dokonana wpłata jest wyższa niż należna kwota zobowiązania podatkowego, jak i nienależnie uiszczone - tzn. gdy podatnik świadczy kwotę pieniężną, mimo, że nie jest do tego zobowiązany lub też gdy w chwili dokonania świadczenia istniał tytuł prawny, lecz został następnie uchylony. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że podatnik był zobowiązany do uiszczenia podatku od nieruchomości za wskazany wyżej okres. Bezspornym jest również to, że podatek ten został ustalony w prawidłowej wysokości. Podatnik nie podnosił, że podatek od nieruchomości został ustalony za wskazany okres w nieprawidłowej wysokości i nie domagał się wzruszenia decyzji ostatecznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podatnik domaga się zwrotu uiszczonego podatku jako formy odszkodowania za niekorzystne dla niego działania organów gminy.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego K.P. wniósł skargę do sądu, w której podkreślił, że w dniu 22.07.1996 roku otrzymał decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie której rozpoczął budowę domu bliźniaczego, co jest bezsporne dla stron. Strona przeciwna nigdy nie informowała skarżącego o mających nastąpić zmianach planu zagospodarowania terenu. Dopiero przy uzgadnianiu dokumentacji kanalizacji ściekowej wyszło na jaw, że zginęła droga gminna, co potwierdziła strona przeciwna pismem nr [...] z dnia 20.04.2001 roku odpowiadając skarżącemu na jego pismo z dnia 21.02.2001 roku. l od tego czasu strona przeciwna nie uregulowała spraw wynikających z pozwolenia na budowę, zaś skarżący zmuszony został zaprzestać budowy, narażając się na niepotrzebne koszty.
Ponadto dodał, iż strona przeciwna udzieliła mu ulgi podatkowej za II i III kwartał 2004 roku z uzasadnieniem wynikającym z art. 67 Ordynacji, z którym skarżący nie może się zgodzić. Uważa bowiem, że za zaistniałą sytuację odpowiedzialny jest urzędnik z imienia i nazwiska, i to on powinien płacić ten podatek, natomiast rozwiązanie które proponuje Kolegium obciąży podatników, a wiec i skarżącego. Ze względu na swój dochód uważa natomiast, że korzystanie z art.67 Ordynacji byłoby nadużyciem tego prawa. Nie chce zaś płacić podatku bo nie posiada nadmiaru środków finansowych, renta którą dostaje pozwala mu na utrzymanie trzech osób.
Skarżący podkreślił również, że ważny interes podatnika istniał i istnieje ponieważ w dalszym ciągu nie może on budować. Mimo zaś finalizacji spornych spraw, tj. podpisania porozumienia ze stroną przeciwną, za pięć lat bezczynności w budowie żąda od strony przeciwnej zwrotu podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż w sprawie tej nie była sporna okoliczność przysługującego podatnikowi K.P., w latach 2001-2004 prawa własności do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 580 m2, położonej w [...], jak i wysokość podatku od tej nieruchomości, ustalona w decyzjach za poszczególne lata. Bezspornym był również fakt uregulowania przez skarżącego podatku od przedmiotowej nieruchomości. Kwestia sporna sprowadzała się zaś do oceny czy brak uregulowania kwestii formalno prawnych związanych z dojazdem do omawianej nieruchomości, spowodowanej - jak to podnosi skarżący - błędami urzędników gminy, w następstwie których nie może on od kilku lat prowadzić budowy domu, jak i użytkować działki, skutkuje stwierdzeniem nadpłaty w podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego, które są w istocie odzwierciedleniem wyżej opisanej kwestii spornej, nie mają znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podatkowy w sposób wszechstronny wyjaśnił bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy mające wpływ na jej rozstrzygnięcie, dokonując również właściwej interpretacji i subsumcji przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w tej sprawie.
Sąd w pełni podziela pogląd prezentowany przez organy podatkowe, zgodnie z którym samo posiadanie uprawnień właścicielskich do nieruchomości powoduje, iż z mocy art. 2 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) powstaje obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, który obciąża właściciela, w tym przypadku K.P.
W świetle przepisów przywołanej wyżej ustawy obowiązek podatkowy nie został uzależniony od okoliczności dojazdu do nieruchomości, jak i też możliwości budowy budynku na tej nieruchomości. Podobnie też wszelkie ewentualne nieprawidłowości urzędników gminy, w czynnościach związanych z opracowywaniem planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, który obejmuje sporną nieruchomość, są bez wpływu na wymagalność i należność podatku od nieruchomości. Odpowiedzialność za wykonywanie zadań nałożonych na Wójta Gminy, jako organu administracji samorządowej, nie ma zatem bezpośredniego przełożenia na decyzję Wójta Gminy będącego jednocześnie organem podatkowym w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości. Stąd też wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w spornym podatku z powołaniem się na przedstawione wyżej okoliczności jest niezasadny, albowiem ewentualna odpowiedzialność Wójta Gminy, jak i roszczenia skierowane przeciwko niemu, z tego tytułu, nie mogą być skutecznie realizowane w postępowaniu podatkowym.
Zgodnie bowiem z definicją nadpłaty zawartą w art. 72 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60), w świetle której za nadpłatę uważa się m.in. kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Świadczenie jest nadpłacone, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. Natomiast świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo, że nie jest do tego zobowiązany.
W przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym nie występuje przesłanka nadpłaty jako świadczenia uiszczonego nienależnie, wobec czego organy podatkowe zasadnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty oraz ustaliły, że nadpłata w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej w tej sprawie nie istnieje.
Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło