I SA/Gd 607/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do sądu postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 163 § 2, art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Pana S. K., o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ przywołując w/w przepisy Ordynacji podatkowej wywiódł, iż w myśl powołanych powyżej przepisów w sytuacji uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia tego terminu, pod warunkiem jednak, że podatnik wystąpi do organu z takim wnioskiem oraz spełni przesłanki określone w art. 162 Ordynacji podatkowej. Tak więc w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia argumenty oraz przedłożone przez stronę dokumenty powinny uprawdopodabniać, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy podatnika. O braku zaś winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Aczkolwiek przepis art. 162 Ordynacji podatkowej nie zakreśla metod, które ma do dyspozycji osoba pragnąca wykazać istnienie przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu, to jednak nie ulega zdaniem organu wątpliwości, że uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r. Sygn. akt l SA/Gd 933/99). Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa zaś zawsze na tej osobie, która z określonego faktu pragnie wywieść korzystne dla siebie skutki prawne i nie może opierać się na samych jej twierdzeniach, lecz również na materiale, na podstawie którego byłoby możliwe stwierdzenie, czy przedstawione okoliczności w istocie uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W rozpatrywanym przypadku w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] zostało skutecznie doręczone - jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki - w dniu 11 grudnia 2006 r. W dniu 19 grudnia 2006 r. (data stempla pocztowego) Pan S. K. złożył zażalenie, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożył w dniu 12 marca 2007 r. (data stempla pocztowego). W uzasadnieniu wniosku podatnik stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Poinformował, że w dniach 08 - 17.12.2006 r. przebywał wraz z małżonką i znajomymi we Włoszech i tym czasie przesyłkę zawierającą przedmiotowe postanowienie listonosz przekazał niepełnoletniej córce bez sprawdzenia, czy jest ona osobą pełnoletnią i bez pobrania informacji, czy przekaże przesyłkę adresatowi. Córka była przekonana, że przesyłkę odebrała w dniu 12.12.2006 r. a poinformowała o niej podatnika dopiero w dniu 19.12.2006 r. i w tym też dniu podatnik złożył zażalenie będąc pewnym., że nie uchybił terminowi do jego złożenia. Podatnik wskazał, że skuteczność doręczenia zastępczego uzależniona jest od spełnienia warunków, o których mowa w art. 43 Kpa oraz art. 149 Ordynacji podatkowej. W świetle przedstawionego stanu faktycznego zdaniem organu odwoławczego samo twierdzenie podatnika że z powodu pobytu za granicą oraz odebrania przesyłki przez niepełnoletnią córkę i wskazanie przez nią błędnej daty odbioru przesyłki nie mógł dokonać czynności złożenia wniosku w terminie - nie uprawdopodabnia, że w istocie tak było, bowiem uprawdopodobnienie nie może opierać się na samym twierdzeniu ale również na materiale je potwierdzającym. Tymczasem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia [...] Nr [...] widnieje podpis "K." oraz jest informacja, że przesyłkę doręczono adresatowi, którym w tym przypadku był Pan S. K.. Zatem przy braku dowodów potwierdzających wyjaśnienia podatnika powyższe wskazuje, że przesyłka została skutecznie doręczona adresatowi. Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby skarbowej zauważa, że jeżeli faktycznie przesyłkę odebrała niepełnoletnia córka to podatnik w celu zabezpieczenia własnego interesu powinien podjąć działanie zmierzające do dokładnego ustalenia dnia odbioru przesyłki, chociażby dzwoniąc do Urzędu Skarbowego. Zaniechanie podatnika w powyższym zakresie świadczy w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - o braku zachowania przez niego należytej staranności w podejmowaniu działań leżących w jego własnym interesie. Tymczasem przywrócenie uchybionego terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. W konsekwencji zdaniem organu skoro podatnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, jak również nie dotrzymał 7 - mio dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, o którym mowa w treści art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, tym samym nie spełnił warunków uprawniających do skorzystania z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, stosownie do treści art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Nie zgadzając się ze stanowiskiem wyrażonym w/w postanowieniu, Pan S. K. złożył skargę, w której stwierdza, że postanowienie to jest niezgodne z prawem, gdyż zostało oparte na domniemaniu, że podatnik mija się z prawdą. W uzasadnieniu stwierdza, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Informuje, że w dniach 08 - 17.12.2006 r. przebywał wraz z małżonką i znajomymi we Włoszech i tym czasie przesyłkę zawierającą przedmiotowe postanowienie listonosz przekazał niepełnoletniej córce bez sprawdzenia, czy jest ona osobą pełnoletnią i bez pobrania informacji, czy przekaże przesyłkę adresatowi. Córka była przekonana, że przesyłkę odebrała w dniu 12.12.2006 r., a poinformowała o niej skarżącego dopiero w dniu 19.12.2006 r. i w tym też dniu skarżący złożył zażalenie będąc pewnym, że nie uchybił terminowi do jego złożenia. O uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z treści zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazuje, że skuteczność doręczenia zastępczego uzależniona jest od spełnienia warunków, o których mowa w art. 43 Kpa oraz art. 149 Ordynacji podatkowej. Twierdzi ponadto, że podpis na potwierdzeniu zwrotnym "K." nie jest jego podpisem, ani podpisem żadnego z domowników. Uważa, że przesyłka została doręczona mu niezgodnie z prawem. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienie. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c ustawy p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Otóż stosownie do treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przywołanej regulacji prawnej wynika zatem, że stanowi ona określone uprawnienie dla strony postępowania w sytuacji, gdy określony środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu. Jeżeli w/w termin nie został uchybiony, bezprzedmiotowe staje się rozpoznanie takiego wniosku. W rozważanej sprawie wobec wątpliwości co do prawdziwości doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 460/07, wyrokiem z dnia 5 lutego 2008 r., uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zalecając przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego w kwestii doręczenia wspomnianego wyżej postanowienia organu pierwszej instancji. Skoro kwestia prawidłowości doręczenia w/w postanowienia nie została na obecnym etapie postępowania rozstrzygnięta, za przedwczesne uznać należy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wniosek o przywrócenie terminu przysługuje bowiem stronie dopiero w sytuacji, gdy uchybi ona terminowi do wniesienia środka odwoławczego od prawidłowo doręczonego jej postanowienia. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c art. 152, art. 200 w zw. z art. 209 cyt/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w wyroku.