I SA/Gd 61/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-21
Skład orzekający: Bogusław Woźniak, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania renty strukturalnej po wznowieniu postępowania, w sytuacji gdy nowe okoliczności faktyczne dotyczyły okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że po wydaniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, które nie były znane organowi przy pierwotnym rozpoznawaniu wniosku. Wnioskodawca nie spełniał warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w dniu złożenia wniosku, co wyklucza przyznanie świadczenia, nawet jeśli składki zostały opłacone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty strukturalnej M. N. po wznowieniu postępowania. Organ uznał, że nowe okoliczności faktyczne, w postaci informacji o okresach podlegania ubezpieczeniu w KRUS i N., wykazały niespełnienie przez wnioskodawcę warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w dniu złożenia wniosku. Skarżący kwestionował tę ocenę, twierdząc, że spełniał wszystkie warunki, a dodatkowa praca za granicą mogła jedynie wpływać na okresowe zawieszenie renty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. D.- N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania renty strukturalnej i odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 9 października 2007 r. wznowiono z urzędu postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej M. N. zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego
z dnia 7 marca 2006 r., ponieważ wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy
i nieznane organowi dowody.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił ostateczną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w sprawie przyznania renty strukturalnej oraz decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej i odmówił przyznania M. N. renty strukturalnej.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzję
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, bowiem dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania – w szczególności błędnego oparcia rozstrzygnięcia o art. 154 § 1 i § 2 kpa.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił ostateczną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
w sprawie przyznania renty strukturalnej oraz decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej i odmówił przyznania M. N. renty strukturalnej.
Organ uznał, że w sprawie pojawił się nowy, nieznany organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej dowód – zaświadczenie KRUS
z dnia 29 sierpnia 2007 r. z którego wynika, że wnioskodawca nie spełniał warunków do przyznania renty strukturalnej.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 14 listopada 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że jednym z warunków przyznania renty strukturalnej wymienionym w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym" jest podleganie w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu. Organ wyjaśnił, że po wydaniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej wpłynęło do organu pierwszej instancji pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny informujące, że w związku z otrzymaniem informacji o podleganiu skarżącego ubezpieczeniu w N. dokonano korekty okresów podlegania ubezpieczeniu w KRUS. Z załączonego do pisma zaświadczenia wynikało, że skarżący podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu od dnia 1 stycznia 1991 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. oraz od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia wydania zaświadczenia. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie podlegał ubezpieczeniu
w dniu złożenia wniosku tj. w dniu 17 czerwca 2005 r. Organ podkreślił, że skarżący nie kwestionował, iż w okresach w których nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu był objęty powszechnym ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy wykonywanej na terenie N. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 37 ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1991 r., Nr 7, poz. 24 z późn. zm.) rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, informować KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu
i o zmianach tych okoliczności. Organ wywiódł, że w myśl przywołanego przepisu skarżący miał obowiązek poinformowania KRUS o podjęciu zatrudnienia w N., co pozwoliłoby podjąć działania w zakresie zmiany rodzaju ubezpieczenia. Organ pokreślił, że skarżący przyznał, iż o fakcie podjęcia pracy poza granicami kraju
i związanych z tym konsekwencjach w zakresie ubezpieczenia zasięgał informacji dopiero po uzyskaniu renty strukturalnej, nie wykonał obowiązku informacyjnego
w dacia podjęcia pracy tj. na początku czerwca 2004 r. Organ pierwszej instancji wydając decyzję o przyznaniu renty strukturalnej nie miał pełnej wiedzy
o okolicznościach sprawy, w szczególności o okoliczności, że w dacie składania wniosku skarżący podlegał wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne tj. informacja
o okresach podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, a nie, jak przyjął organ pierwszej instancji, nowe dowody w postaci zaświadczenia KRUS. Organ podkreślił, że powyższe pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ niewątpliwie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
M. N. wywiódł od powyższej decyzji skargę wnosząc o jej uchylenie. W przekonaniu skarżącego organ błędnie stwierdził brak przesłanek do przyznania renty strukturalnej.
Skarżący podkreślił, że spełniał wszystkie wymagane prawem warunki: ukończył 55 lat, wykazał dziesięcioletni nieprzerwany okres pracy w rolnictwie i okres ubezpieczenia od 1 stycznia 1991 r., zaprzestał pracy w rolnictwie, a ponadto w dniu złożenia wniosku posiadał opłacone składki na ubezpieczenie emerytalno – rentowe. Skarżący stanął na stanowisku, że dodatkowa praca w N. może mieć jedynie wpływ na okresowe zawieszenie prawa do renty.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Istotą sporu w niniejszym postępowaniu jest ocena, czy organ prawidłowo
w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia uznał, że skarżący nie spełnia warunków przyznania prawa do renty strukturalnej.
Podstawą prawną wznowienia postępowania w niniejszym przypadku stanowił art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W myśl tego przepisu o zaistnieniu podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy zostaną spełnione cztery przesłanki:
1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) są one istotne dla sprawy, (co znaczy, że mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie),
3) nie były znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że po wydaniu decyzji wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, które nie były brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego, a rzutujące na ocenę tego wniosku, ponieważ dotyczyły jednej z ustawowych przesłanek prawa do renty strukturalnej.
W myśl § 4 rozporządzenia wykonawczego rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników (pkt 1), prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym"(pkt 2), w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu (pkt 3), przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha (pkt 4) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (pkt 5), wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, (pkt 6), nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników (pkt 7).
W dacie złożenia wniosku skarżący nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia w KRUS, ponieważ wówczas z tytułu pracy skarżącego za granicą opłacane były składki na ubezpieczenie społeczne N. O tej jednak okoliczności skarżący nie poinformował właściwych organów, a w związku z tym na skutek własnego zaniedbania płacił składki z tytułu ubezpieczenia emerytalno – rentowego mimo, iż nie były one należne. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dokonała stosownej korekty okresów ubezpieczenia, po powzięciu informacji o dodatkowym ubezpieczeniu skarżącego z tytułu pracy poza granicami kraju.
W tej sytuacji, w przekonaniu Sądu, organ prawidłowo uznał, że pojawiły się
w sprawie nowe okoliczności faktyczne, które nie były znane przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego, a które niewątpliwie miały wpływ na ocenę jego zasadności. Zdaniem Sądu w toku postępowania prowadzonego na skutek wznowienia organy administracyjne prawidłowo skonstatowały, że wnioskodawca nie spełniał warunku przyznania renty strukturalnej wskazanego w § 4 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, mianowicie nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Okoliczność, że skarżący zapłacił składki z tego tytułu, mimo, iż nie był zobowiązany, wbrew twierdzeniom skarżącego, pozostaje bez wpływu na ocenę zasadności wniosku. Ustawowym wymogiem przyznania renty jest bowiem podleganie ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu, nie zaś samo uiszczanie składek, tej zaś przesłanki skarżący nie spełniał. W błędzie więc pozostaje skarżący dowodząc, że wyczerpał ustawowe warunki przyznania renty strukturalnej.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że ujawniona okoliczność wpływa na ocenę zasadności wniosku, jest to okoliczność wykluczająca przyznanie świadczenia (niespełnienie warunku z § 4 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego), zatem słusznie uchylono decyzję przyznającą rentę strukturalną i załatwiono wniosek odmownie.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze Sąd uznał za stosowne wyjaśnić, że po wznowieniu postępowania organ na nowo ocenia wniosek skarżącego, bada jego zasadność w świetle nowo ujawnionych okoliczności i bez znaczenia dla rozpoznania wniosku jest wiedza organu, jaką posiadał w dacie rozpoznawania wniosku po raz pierwszy. Organ uznając, że nowe okoliczności rzutują na rozstrzygnięcie sprawy jest zobowiązany wydać nową decyzję, która powyższe fakty uwzględnia.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło