I SA/Gd 636/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-12-08
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowizna nieruchomości rolnej, która nie spełnia normy obszarowej gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r., podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
W przypadku darowizny dokonanej przed dniem 1 stycznia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Zwolnienie z podatku przysługuje tylko wtedy, gdy przedmiot darowizny stanowił gospodarstwo rolne lub jego część w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, co wymaga spełnienia normy obszarowej (powierzchnia przekraczająca 1 ha). W sprawie darowana działka nie spełniała tej normy, wobec czego nie podlegała zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn.Stan faktyczny
E.K. przeniósł na rzecz M.N. prawo własności nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha i wartości 60.000 zł na podstawie umowy darowizny z 8 grudnia 2006 r. Organ podatkowy wszczął postępowanie i ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, uznając, że działka nie spełnia normy obszarowej gospodarstwa rolnego. Skarżący kwestionowali prawidłowość decyzji, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi E.K. i M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 maja 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skarg E. K. i M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargi.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 2 grudnia 2009 r. ustalającą E.K. i M.N. solidarnie zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 9.786 zł
Podstawę wydania powyższych rozstrzygnięć stanowił następujący stan faktyczny:
Umową darowizny z dnia 8 grudnia 2006 r. (Repertorium [...]), E.K. przeniósł na rzecz M.N. prawo własności nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...] położonej w G., gmina W., stanowiącej działkę nr [...] obszaru 10.000 m2 o wartości 60.000 zł.
Zgodnie z oświadczeniem stron, przedmiot umowy stanowiła niezabudowana działka, użytkowana rolniczo, posiadająca dostęp do drogi publicznej. Wobec powyższego, notariusz - jako płatnik - powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 42, poz. 1512 ze zm. - dalej: u.p.s.d. ), podatku nie pobrał.
Postanowieniem z dnia 2 października 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. - wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od ww. umowy darowizny. Bazując na treści zaświadczenia Urzędu Gminy W. z dnia 16 września 2009 r. organ podatkowy uznał, że darowana w dniu 8 grudnia 2006 r. działka nie posiadała statusu gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.).
Z tego względu decyzją z dnia 2 grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ustalił E.K. i M.N. - na zasadzie solidarnej odpowiedzialności - zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 9.786 zł. Do podstawy opodatkowania przyjęta została zadeklarowana w umowie wartość darowizny - 60.000 zł. Z uwagi na zaliczenie obdarowanej (osoba obca), względem darczyńcy do III grupy podatkowej, przy ustaleniu wysokości podatku uwzględniona została kwota wolna od podatku (tj. 4.902 zł) określona w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d., a podatek obliczony został na podstawie skali zawartej w art. 15 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że z uwagi na niespełnienie normy obszarowej, określonej w przepisach ustawy o podatku rolnym, która powinna przekraczać 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, działka nie może zostać uznana za gospodarstwo rolne.
W wyniku rozpatrzenia odwołań E.K. i M.N. -Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wskazał, że z uwagi na zawarcie umowy darowizny dnia 8 grudnia 2006 r. - co oznacza nabycie w tym dniu jej przedmiotu przez M.N., należy uwzględnić brzmienie ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006 r. - w związku z art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 222, poz. 1629, dalej jako "ustawa zmieniająca").
Organ wskazał, że zgodnie z art. 155 § 1 K.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem w brzmieniu do 31 grudnia 2006 r. W omawianej sprawie istotna jest treść art. 4 ust. 1 pkt. 1 u.p.s.d. obowiązująca we wskazanej dacie.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska pełnomocnika E.K. o konieczności ustalenia, czy przedmiot darowizny wszedł w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, bowiem w jego ocenie w niniejszej sprawie należy stosować art. 4 ust. 1. u.p.s.d.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie precyzuje pojęcia gospodarstwa rolnego, lecz odsyła wprost (art. 4 ust. 5) do definicji gospodarstwa rolnego, zawartej w ustawie o podatku rolnym. W jego ocenie, dla potrzeb podatku od spadków i darowizn należy przyjąć definicję gospodarstwa rolnego zawartą w art. 1 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym podstawowym warunkiem uznania gruntów za gospodarstwo rolne jest ich powierzchnia. Jeżeli łączna powierzchnia gruntów stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej nie spełnia normy obszarowej (nie przekracza 1 ha), wówczas nie mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym.
Zdaniem organu, w świetle regulacji art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym darowana działka nie spełnia ustawowych parametrów przewidzianych dla gospodarstwa rolnego. Fakt, że wskazana nieruchomość nie posiada przymiotu gospodarstwa rolnego potwierdzony został zaświadczeniem Urzędu Gminy W. z dnia 16 września 2009 r. Organ zaznaczył, że w myśl art. 6 a ust. 4 a ustawy o podatku rolnym organem podatkowym dla tego podatku jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zatem przedmiotowe pismo, podpisane z upoważnienia Wójta Gminy W. jest dokumentem urzędowo poświadczonym, którego treść zgodnie z art. 194 § 1 O.p. - wiąże organy podatkowe w omawianej sprawie. W konsekwencji M.N. na mocy umowy darowizny nie nabyła ani gospodarstwa rolnego ani jego części. W tym stanie rzeczy na gruncie omawianej sprawy brak jest uzasadnienia dla zastosowania zwolnienia przedmiotowej darowizny, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że z zaświadczenia Urzędu Gminy W. z dnia 17 lutego 2010 r. wynika, iż E.K. według stanu na dzień 8 grudnia 2006 r. nie figurował w ewidencji podatników podatku rolnego jako właściciel gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Ponadto podatnik, pomimo skierowanego do niego wezwania, nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających istnienie odmiennego stanu faktycznego.
Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika materiał dowodowy jest zupełny, bowiem w aktach sprawy znajdują się wszystkie niezbędne do załatwienia sprawy dokumenty. Nie podzielił również zarzutu dotyczącego zignorowania faktu, że darowana nieruchomość weszła w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy. Jego zdaniem, data zawarcia umowy darowizny ( 8 grudnia 2006 r.), wyklucza stosowanie w rozstrzyganej sprawie art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązującego od 1 stycznia 2007 r., bowiem w analizowanym przypadku istotny jest status przedmiotu darowizny (gospodarstwo rolne lub jego część) w dacie zdziałania darowizny.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na wyrok WSA z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 812/07 wskazał, że organ podatkowy nie ma obowiązku przedstawiania przesłanek przyszłego rozstrzygnięcia, czy wskazywać na fakty, jakie uznał za udowodnione. Przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ jedynie do udostępnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik E.K. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotowym decyzjom skarżący zarzucił:
1. wystąpienie kwalifikowanej wady postępowania stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 121 § 1 i § 2, art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p."),
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:
* art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 5 u.p.s.d. ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r.) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.),
* art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy zmieniającej poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy art. 200 § 1 w zw. z art. 121 i art. 123 § 1 O.p., gdyż przed wydaniem decyzji z dnia 19 maja 2010 r. nie sporządził analizy prawnej sprawy zawierającej wstępną oceną materiałów dowodowych sprawy w powiązaniu z konkretnymi normami prawa materialnego, tj. przedstawiającej sposób zastosowania przepisów prawa materialnego w sprawie podatnika i nie wyznaczył stronie ponownie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiałów dowodowych. Jego zdaniem organ odwoławczy miał obowiązek sporządzenia analizy, co umożliwiłoby złożenie ostatecznych wniosków dowodowych przed wydaniem decyzji i nie prowadziłoby do nadmiernego przedłużenia postępowania podatkowego. Na poparcie swego stanowiska powołał się na wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 1141/06, wyrok WSA z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 241/06 (publ. Adam Bartosiewicz, Ryszard Kubacki: Leksykon Ordynacji podatkowej 2009, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, str. 555 i 558).
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, wynikającej z art. 123 § 1 O.p. Z tego względu jego zdaniem, w niniejszej sprawie wystąpiła kwalifikowana wada postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Kolejno podniósł, że organy podatkowe I i II instancji nie wykorzystały istniejących w sprawie możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej. W związku z tym organy podatkowe dokonały dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, czym naruszono art. 191 O.p., a wydając decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy naruszyły przepisy art. 187 O.p.
Zdaniem skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej błędnie ustalił, że nieruchomość stanowiąca przedmiot umowy darowizny nie stanowiła nieruchomości rolnej. Ponadto wskazał, że organ ten bezzasadnie nie dokonał sprawdzenia czy E.K. był właścicielem lub posiadaczem innych użytków rolnych, których norma obszarowa spełniałaby wymagania wynikające z ustawy o podatku rolnym. Brak jest zatem możliwości stwierdzenia, czy działka [...] była jedyną jaką posiadał, czy też wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, która to darowizna jest zwolniona od podatku do spadków i darowizn.
Pełnomocnik podniósł, że skoro darowana przez E.K. nieruchomość stanowiła nieruchomości rolną i weszła w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy, to nabycie przez M.N. własności nieruchomości rolnej na podstawie umowy darowizny podlegało zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn. Organy podatkowe były zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia, czy darowana nieruchomość weszła w skład gospodarstwa rolnego nabywcy.
Ponadto skarżący podniósł, że organy I i II instancji nieprawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 5 u.p.s.d. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r.) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 3 ust. 1 i art. 5 ustawy zmieniającej poprzez błędne ustalenie, że nabycie przez M.N. własności nieruchomości rolnej na podstawie umowy darowizny z dnia 8 grudnia 2006 r. nie podlegało zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn.
Kolejno pełnomocnik zauważył, błędne wskazanie przez organ odwoławczy art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym, jako definicji gospodarstwa rolnego. Zaznaczył, że powyższa definicja znajduje się w art. 2 ust. 1 ww. ustawy.
Podniósł również, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. bowiem organy podatkowe nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym naruszyły wynikającą z art. 124 O.p. zasadę przekonywania. Zdaniem pełnomocnika skarżącego powyższe naruszenia pozbawiły stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia sprawy.
W odrębnej skardze M.N. wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji organów I i II instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że organ nie sprawdził, czy E.K. był właścicielem lub posiadaczem innych użytków rolnych, których norma obszarowa spełniałaby wymagania wynikające z ustawy o podatku rolnym. Zdaniem strony wobec powyższego, nie można stwierdzić, czy działka [...] była jedyną jaką posiadał czy też wchodziła w skład gospodarstwa rolnego. Ponadto podniosła, że Urząd Skarbowy w W. nie zbadał, co oznacza oświadczenie E. K., zawarte w umowie darowizny, że działka nr [...] jest użytkowana rolniczo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W dniu 8 grudnia 2010 r. Sąd postanowił połączyć sprawę ze skargi M.N. o sygn. I SA/Gd 684/10 ze sprawą E.K. I SA/Gd 636/10 i prowadzić je pod sygn. I SA/Gd 636/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako P.p.s.a.). Ponieważ prawo wspólnotowe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. stało się częścią polskiego porządku prawnego, dokonywana przez Sąd ocena legalności decyzji dotyczy jej zgodności z prawem stanowionym, tak przez polskiego ustawodawcę, jak i ustawodawcę wspólnotowego.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniałoby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest możliwość zastosowania na podstawie art. 4a ustawy u podatku od spadów i darowizn w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. zwolnienia z opodatkowania. Zdaniem skarżących wskazane zwolnienie ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.p.s.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r., zwalnia się od podatku nabycie własności i prawa użytkowania wieczystego gospodarstwa rolnego lub jego części oraz innych praw do takiego gospodarstwa lub jego części, jak również działki przyzagrodowej z wyjątkiem: a) budynków mieszkalnych; b) budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym; c) urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy przy nabyciu w drodze darowizny obowiązek podatkowy powstaje - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
W związku z zawarciem w niniejszej sprawie umowy darowizny w formie aktu notarialnego w dniu 8 grudnia 2006 r. przyjąć należy, że w tym dniu powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.
W świetle zatem przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. dla stwierdzenia, czy ma on zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezbędnym jest ustalenie czy nieruchomość będąca przedmiotem darowizny stanowiła przed jej dokonaniem gospodarstwo rolne lub jego część. Innymi słowy czy wchodziła ona w skład gospodarstwa rolnego darczyńcy. Przepis ten nie uzależnia natomiast zwolnienia od podatku od tego, czy po dokonaniu darowizny stanowiły one gospodarstwo rolne, ani od tego w jaki sposób były one wykorzystywane przez obdarowanych, ani od tego czy zachowały rolniczy charakter po dokonaniu darowizny.
Przechodząc do dalszych rozważań wskazać przede wszystkim należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji gospodarstwa rolnego, lecz odsyła wprost do definicji gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 4 ust. 5 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym - w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. - za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zaś obszarem gruntów określonym w art. 1 są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Na marginesie należy dodać, że z dniem 1 stycznia 2003 r. ustawa o podatku rolnym przewidziała, że podatek rolny należy opłacać od każdego użytku rolnego, bez względu na jego powierzchnię, a więc bez względu na to, czy stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu tej ustawy. O tym, czy jest to użytek rolny, decydują natomiast zapisy w ewidencji gruntów (vide L. Etel [w:] L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003 r.). Z powyższego wynika, że dla stwierdzenia, czy działka będąca przedmiotem darowizny stanowiła część gospodarstwa rolnego, koniecznym było ustalenie powierzchni gruntów stanowiących własność darczyńcy przed dokonaniem darowizny. Innymi słowy, czy darczyńca posiadał gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotem darowizny na rzecz M.N. była działka nr [...]. Zgodnie ze znajdującym się w akrach sprawy wypisem z rejestru gruntów, według stanu na dzień 8 grudnia 2006 r., ww. działka stanowiła pow. 1 ha, a w jej skład wchodziły grunty orne. Zgodzić się należy z ustaleniami organów, że z uwagi na powierzchnię działki stanowiącej przedmiot darowizny, nie stanowiła ona gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Wobec powyższego, z uwagi na datę zawarcia umowy darowizny, w sprawie ma zastosowanie art. 4 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Z tego też względu bez znaczenia w rozpoznawanej sprawie jest fakt, czy darowana działka wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy. Podkreślić jeszcze raz należy, że zwolnieniu z podatku w rozpoznawanej sprawie sprzeciwia się art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy odnieść się do eksponowanego w toku postępowania zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 O.p.
Jak wskazuje pełnomocnik skarżącego organ podatkowy uniemożliwił stronie zapoznanie się ze zebranym materiałem dowodowym w sprawie, poprzez niesporządzenie analizy prawnej. Słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej, że nie ma obowiązku przedstawiania przesłanek przyszłego rozstrzygnięcia.
Sąd nie stwierdził również naruszenia, wskazywanych przez pełnomocnika skarżącego przepisów Ordynacji podatkowej. W szczególności organy podatkowe nie uchybiły przepisom art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 191, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 § 4. Powołane przepisy stanowią regulację o charakterze ogólnym, odnoszącą się generalnie do postępowań dowodowych we wszelkiego rodzaju postępowaniach podatkowych. Organy podatkowe działały bowiem w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przeprowadzając postępowanie starannie i merytorycznie poprawnie, traktując równo interesy podatnika i Skarbu Państwa oraz nie rozstrzygając wątpliwości na niekorzyść podatnika. Dodatkowo przedstawiły wyczerpująco stan faktyczny sprawy i udzielały stronom niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Ponadto zdaniem składu orzekającego organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wynik bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi, uznając je za bezzasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło