I SA/Gd 647/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 ( trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej z decyzji nr [...] z dnia [...]r. na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych określonego z decyzją [...] z dnia [...]r. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem nr [...] z dnia [...] dokonał zaliczenia nadpłaty wynikającej z decyzji z dnia [...] nr [...] T w kwocie 4.791,00 zł na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych określonego decyzją nr [...] z dnia [...]. Postanowienie to zostało wysłane na adres strony Pana A.Sz. i doręczone pod wskazanym adresem dnia 12 maja 2009 r. żonie podatnika. Zgodnie z art. 236 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz zawartym w postanowieniu pouczeniem stronie przysługiwało na postanowienie to zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg dnia 13 maja 2009 r. i upłynął dnia 19 maja 2009 r. Pismem z dnia 20 maja 2009 r. doradca podatkowy Pan R.J., orzekając w imieniu podatnika wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, iż niedotrzymanie terminu spowodowane było nieprawidłowym doręczeniem zaskarżonego postanowienia na adres strony z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika oraz chorobą strony, która spowodowała opóźnienie w przekazaniu otrzymanego postanowienia przez podatnika do biura pełnomocnika. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem Nr [...] z dnia [...]r., po zbadaniu akt sprawy, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, podając, że jej termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] upłynął w dniu 19 lipca 2009 r., natomiast zażalenie na to postanowienie zostało wniesione za pośrednictwem poczty w dniu 20 lipca 2009 r., tj. 1 dzień po upływie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności prawnej. W konsekwencji powyższego - wobec odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia - Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnioskując o jego uchylenie i zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a w szczególności art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 12 i art. 223 § 1, § 2 pkt 1, art. 145 § 2 w zw. z art. 123 § 1, art. 137 § 3, art. 122, art. 183 § 1, art. 217 § 1, § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 1 ustawy. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ podatkowy błędnie ustalił, że 7 - dniowy termin do wniesienia zażalenia zaczął biec od 13 maja 2009 r. i upłynął 19 maja 2009 r., albowiem - zdaniem pełnomocnika - termin ten nie rozpoczął biegu, gdyż postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało skutecznie doręczone. Postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone na adres podatnika, zamiast na adres pełnomocnika, mimo że w aktach Urzędu Skarbowego znajdowało się pełnomocnictwo ogólne udzielone przez podatnika. Nieskuteczne doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji powoduje, iż nie wywołuje ono żadnych skutków prawnych, a zatem nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto pełnomocnik stwierdził, iż powziął wiadomość o wydaniu postanowienia po upływie 7 - dniowego terminu do złożenia zażalenia, albowiem podatnik z powodu choroby dostarczył postanowienie do Kancelarii pełnomocnika dopiero 20 maja 2008 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej dokonał błędnej wykładni zwrotu "akta" użytego w przepisie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że dotyczy on akt konkretnej sprawy, podczas gdy zwrot ten powinien być interpretowany w zw. z art. 293 ustawy i rozumiany szerzej, jako całość akt obejmujących danego podatnika i będących w posiadaniu organu. Skutkiem błędnej interpretacji wskazanego przepisu Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że pełnomocnik powinien złożyć pełnomocnictwo do konkretnej sprawy. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie zawiera prawidłowego rozstrzygnięcia oraz prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, czym narusza art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 i w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, z innych jednak przyczyn aniżeli w niej wskazanych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż pełnomocnik skarżącego składając zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]., wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia i w konsekwencji tego rozstrzygnięcia zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia. Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 648/09 i wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. wydanym w tej sprawie Sąd uchylił to postanowienie uznając, że podjęte zostało z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". Jako podstawę prawną uchylenia Sąd wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Wskazać trzeba, że wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nie może mieć miejsca przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż przywrócenie przez organ odwoławczy terminu do dokonania czynności prawnej, wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu. Zatem już z tej przyczyny, że Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, należało wyeliminować z obrotu prawnego badane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, iż organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie uchybił przepisom Ordynacji podatkowej, zaniechał bowiem uruchomienia trybu określonego w art. 169 tej ustawy, w sytuacji gdy, zażalenie w imieniu podatnika wniósł doradca podatkowy nie załączając do niego dokumentu pełnomocnictwa. Taki zaś obowiązek ciąży na pełnomocniku zgodnie z art. 137 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, powiadający, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu i że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Brak dokumentu pełnomocnictwa stanowił brak formalny zażalenia i zobowiązywał organ odwoławczy do wezwania pełnomocnika - zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - do usunięcia tego braku w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpoznania. Zaniechając powyższych czynności organ odwoławczy w efekcie rozpatrzył wniesione zażalenie mimo jego oczywistych braków formalnych. W tych okolicznościach rozpoznanie zażalenia wniesionego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zaliczającego nadpłatę z jednego tytułu podatkowego na zobowiązanie podatkowe w innym tytule, będzie miało miejsce dopiero po ponownym rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu i w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie I SA/Gd 648/09. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.