I SA/Gd 654/14

Dnia 13 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 654/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić Skarżącemu uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. – dalej jako "Skarżący" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. Skarżący reprezentowany przez adwokata T. S. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 stycznia 2015 r. akta sprawy ze skargą kasacyjną przesłano do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 123/15 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku celem usunięcia dostrzeżonych braków skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z powyższego wynika, że wymaganiem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Zdaniem NSA, w złożonej skardze kasacyjnej jej autor w ogóle nie przytoczył podstaw kasacyjnych. Dotychczas wykształcona linia orzecznicza przyjmowała, że skarga kasacyjna pozbawiona jednego ze swoich niezbędnych elementów podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2004 r., FSK 209/04, ONSA 2004, nr 1, poz. 13; wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., II FSK 1866/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11, w którym to wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany jest niezgodne z Konstytucją. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w drodze rozumowania per analogiam skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy rozszerzyć również na inne braki konstrukcyjne skargi kasacyjnej w tym, w zakresie określenia podstaw kasacyjnych. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 p.p.s.a., postanowił zwrócić akta Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. celem usunięcia dostrzeżonych braków, to jest wezwania pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej w zakresie przywołania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W wykonaniu powyższych zaleceń, zarządzeniem z dnia 23 lutego 2015 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej z dnia 2 grudnia 2014 r. poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 4 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 80 akt sądowych). W piśmie z dnia 9 marca 2015 r. Skarżący osobiście odniósł się do zarządzenia Sądu z dnia 23 lutego 2015 r. i wyjaśnił, że przyczyną osobistego uzupełnienia skargi kasacyjnej, bez udziału pełnomocnika był brak możliwości finansowych opłaty kosztów adwokackich. Skarżący wyjaśnił, że ma 77 lat i jest osobą niewidzącą. Część jego emerytury jest co miesiąc potrącana w wyniku zajęcia przez komornika. Skarżący wskazał, że skargę kasacyjną opiera na naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie i wniósł o zmianę wyroku i przywrócenie terminu do wznowienia postępowania lub przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku celem ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepisy Działu IV Rozdziału 1 p.p.s.a. określają szczegółowo wymogi formalne skargi kasacyjnej oraz zasady i tryb wnoszenia tego środka odwoławczego od wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Art. 174 określa podstawy skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z § 3 art. 175 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. Z treści powołanego przepisu wynika, że skargi kasacyjnej nie może sporządzić strona. Uprawnionymi do tego są wyłącznie podmioty wymienione w tym przepisie: adwokaci lub radcy prawni we wszystkich sprawach, natomiast w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz związanej z nimi egzekucji również doradcy podatkowi. Wymóg ten zwany przymusem adwokackim związany jest z wysokimi wymaganiami formalnymi stawianymi skardze kasacyjnej, których niezachowanie grozi jej odrzuceniem bez merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z tej przyczyny, że jej braki formalne nie zostały uzupełnione przez osobę wymienioną w powołanym art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego, będący adwokatem, na podstawie udzielonego przez Skarżącego w dniu 1 grudnia 2014 r. pełnomocnictwa do sporządzenia i złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 654/14 oraz do reprezentowania Skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, sporządził i złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2014 r. Nie budzi wątpliwości, że powyższa skarga kasacyjna zawierała braki formalne, na które wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lutego 2015r. Mając na uwadze wskazane przez NSA braki formalne skargi kasacyjnej, tut. Sąd zarządzeniem z dnia 23 lutego 2015 r. wezwał do ich usunięcia ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika – autora skargi kasacyjnej - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania przez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej zostało doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 4 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 80 akt sądowych). W zakreślonym terminie adwokat reprezentujący Skarżącego nie uzupełnił braków formalnych sporządzonej przez siebie skargi kasacyjnej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że pełnomocnik Skarżącego nie powiadomił tut. Sądu, że udzielone przez Skarżącego pełnomocnictwo zostało przez niego cofnięte lub wypowiedziane przez adwokata działającego w imieniu Skarżącego. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu złożenie w terminie przez Skarżącego pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, kierowane do ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika – autora skargi kasacyjnej, nie stanowi w swojej istocie uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w zakresie przywołania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, albowiem jak wskazano powyżej w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej obowiązuje tzw. przymus adwokacki, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący był podmiotem uprawnionym do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej lub uzupełnienia jej braków, wymienionym w art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. W punkcie 2 postanowienia Sąd, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.