I SA/Gd 654/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 17 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o uchyleniu zajęcia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia na zawiadomienie o uchyleniu zajęcia egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku K.W. na podstawie tytułów wykonawczych Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o nr: [...] z dnia 22 czerwca 2015 r. - obejmujących należności z tytułu opłat eksploatacyjnych. W dniu 21 września 2015 r. - na podstawie ww. tytułów wykonawczych - organ egzekucyjny wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Zawiadomienie to, zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 28 września 2015 r., zaś jego odpis - razem z odpisem ww. tytułów wykonawczych - doręczono zobowiązanemu w dniu 7 października 2015 r.. W odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie Bank, pismem z dnia 30 września 2015 r., poinformował organ egzekucyjny, iż zajęcie nie może zostać zrealizowane z uwagi na brak środków. Postanowieniem nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. w oparciu o w/w tytuły wykonawcze z dnia 22 czerwca 2015 r.. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 21 grudnia 2016 r. wystawił zawiadomienie nr [...] o uchyleniu dokonanego zajęcia egzekucyjnego. Postanowienie to, jak i ww. zawiadomienie, zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 2 stycznia 2017 r.. Pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. K.W. złożył zażalenie na ww. postanowienie (oraz inne postanowienia w przedmiocie umorzenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych), a także zażalenie na zawiadomienie nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. o uchyleniu zajęcia egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej - po zbadaniu akt sprawy w związku z zażaleniem na zawiadomienie nr [...]z dnia 21 grudnia 2016 r. o uchyleniu zajęcia egzekucyjnego - stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia i podniósł, że na podstawie art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozstrzygnięcie i zajmowanie przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na postanowienie to służy zażalenie, jeśli cytowana ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 141 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (141 § 2). Zażalenie jest zatem środkiem prawnym przysługującym, jedynie na rozstrzygnięcia organu administracyjnego zapadające w drodze postanowienia. Reasumując, zażalenie służy tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Z tego względu o zażaleniu należy powiedzieć jako o środku konkretnym, bo służącym na ściśle określone rozstrzygnięcia zapadające wyłącznie w formie postanowień. W przedmiotowym stanie faktycznym zobowiązany – K.W. pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. złożył zażalenie na zawiadomienie nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. o uchyleniu zajęcia. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zawiadomienie o uchyleniu zajęcia egzekucyjnego nie ma charakteru postanowienia, którym organ egzekucyjny rozstrzyga zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawach określonych w przedmiotowej ustawie. Jak wskazano powyżej, zażalenie przysługuje tylko i wyłącznie od rozstrzygnięć prawnych zapadłych w formie postanowień w przypadkach wyraźnie wskazanych przez przepisy ustawowe. Z uwagi na niespełnienie powyższych przesłanek, w przedmiotowym stanie faktycznym zaistniała przyczyna przedmiotowa niedopuszczalności zażalenia z dnia 7 stycznia 2017 r.. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził zatem, iż w przedmiotowej sprawie znajduje - na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - odpowiednie zastosowanie art. 134 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (odpowiednio - zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K.W., zaskarżając je w całości. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu skargi K.W. podniósł, że podtrzymuje swoje informacje zawarte w zażaleniu z dnia 7 stycznia 2017 r.. Ponadto skarżący przeprowadził krytykę postępowania organów podatkowych. Skarżący podniósł również, że aby uchylić zajęcie należało "podjąć decyzję i dokonać postanowienia". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. W rozpoznawanej sprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił zawiadomienie o uchyleniu zajęcia adresowane do Banku [...] wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego, które to zawiadomienie zostało zaskarżone przez zobowiązanego K.W.. Przy takim stanie faktycznym należy podnieść, że w zakresie formy rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, regulacja zawarta w art. 17 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. przyjmuje domniemanie wydawania postanowienia. Przepis ten stanowi, że rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Przepis ten nie może jednak stanowić samoistnej podstawy prawnej wydania postanowienia, musi ona wynikać wprost z ustawy. Możliwość zaskarżenia postanowienia wynikać musi wprost z przepisów u.p.e.a. lub z k.p.a. - a to za sprawą art. 18 u.p.e.a., który stanowi, że "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Przy czym stosowanie przepisów k.p.a. "odpowiednio" oznacza, że należy je stosować tylko wtedy, gdy u.p.e.a. nie reguluje jakiejś kwestii, bądź reguluje ją niedostatecznie. Innymi słowy, przepisy k.p.a. mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać a nie modyfikować u.p.e.a.. Przy czym przepisy u.p.e.a. wyraźnie stanowią, kiedy organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych, a taką czynnością jest zajęcie rachunku bankowego. I tak zgodnie z art. 58 § 2 i 3 u.p.a.e. w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny w uzasadnionych sytuacjach może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, przy czym uchylenie to, następuje w formie postanowienia. Jednak przepis ten w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania albowiem w sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., a nie zawieszone. Kolejnym przepisem stanowiącym o wydaniu postanowienia jest przepis art. 60 u.p.e.a. traktujący o skutkach umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednak dotyczy on przyczyny umorzenia, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10 u.p.e.a., a nie w art. 59 § 2 u.p.e.a. jak w rozpoznawanej sprawie. Zatem organ egzekucyjny nie był zobowiązany w rozpoznawanej sprawie do wydania postanowienia o uchyleniu zajęcia wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że na przedmiotowe zawiadomienie o uchyleniu zajęcia egzekucyjnego z dnia 21 grudnia 2016 r. nie przysługuje zażalenie i na mocy art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Mając na uwadze powyższe WSA w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.. DSz