I SA/Gd 656/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lutego 2016 r., w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r. odrzucił skargę strony skarżącej z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi w terminie. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2016 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi, w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie, wysłane na adres pełnomocnika skarżącej, zostało skutecznie doręczone w dniu 25 października 2016 r. Zatem termin zakreślony do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 2 listopada 2016 r. (1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Strona skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 103,16 zł w dniu 10 listopada 2016 r. Pismem z dnia 11 listopada 2016 r. (data nadania w UP) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu strona podniosła, że pismo (wezwanie do uiszczenia wpisu – przyp. Sądu) otrzymała dopiero 6 listopada 2016 r. ponieważ bratanek – Ł. K., nie doręczył go wcześniej. Powodem tego była ciężka choroba mamy skarżącej a babci bratanka, i jej śmierć. Do wniosku dołączono kserokopię potwierdzenia dokonania wpisu od skargi w dniu 8 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca podniosła, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik do doręczeń – bratanek – Ł. K., wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu doręczył jej dopiero w dniu 6 listopada 2016 r. Powodem tego była ciężka choroba mamy skarżącej a babci bratanka, i jej śmierć. Jak już wyżej podniesiono, jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez stronę skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Podkreśla się również, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie, że z uwagi na nieprawidłowe działanie pełnomocnika do doręczeń nie otrzymała zarządzenia dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu od skargi. Podkreślenia bowiem wymaga, że strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika a jego zaniedbania obciążają stronę skarżącą, a zatem nie uwalniają jej od winy w niezachowaniu terminu. Dodania wymaga to, że powierzanie dokonywania określonych czynności w sprawie innym osobom nie powoduje, że osoba, na której ciąży obowiązek dokonania konkretnej czynności w określonym terminie "pozbywa się" w ten sposób odpowiedzialności za należyte wypełnienie tego obowiązku. Inne rozumienie przesłanki braku winy prowadziłoby zdaniem Sądu do tego, że "opłacalne" byłoby przekazanie dokonania danej czynności osobie trzeciej, gdyż niezależnie od tego, czy osoba ta prawidłowo by się z zadania wywiązała (i z jakich względów ewentualnie by tego nie zrobiła) na stronę postępowania "przeszłyby" jedynie pozytywne rezultaty działań takiej osoby, a w przypadku niewywiązania się (nieprawidłowego wywiązania się) przez tę osobę z powierzonego jej zadania stronie nie można byłoby przypisać winy nawet wtedy, gdyby niedokonanie czynności było rezultatem rażących zaniedbań takiej osoby. Takie rozumienie wymogów z art. 86 p.p.s.a. prowadziłoby do nadużycia z zasady wyjątkowej instytucji przywrócenia terminu i nie może być w ocenie Sądu zaakceptowane. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za to, by czynność została dokonana z zachowaniem należytej staranności, tzn. obciąża ją choćby lekkie niedbalstwo osoby trzeciej, którą się posłużyła (pełnomocnika do doręczeń). W związku z powyższym należy uznać, że powoływanie się przez skarżącą na nieprawidłowe działanie jej pełnomocnika do doręczeń, który w odpowiednim czasie nie przekazał zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej. Doręczenie pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi traktowane jest bowiem jak doręczenie bezpośrednio do rąk strony, co powoduje, że obowiązują ja skutki działania osoby, której pismo doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost (do rąk własnych). Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania wezwania stronie skarżącej, nie zwalnia jej z winy w przypadku, gdy uchybiła terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. W niniejszej sprawie, skarżącej można by przypisać brak winy w uchybieniu terminowi tylko wtedy, gdyby jej pełnomocnik pocztowy, któremu doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu, nie mógł go jej oddać (czy przekazać informacji o jego treści) z uwagi na wystąpienie przeszkody, której mimo dołożenia staranności nie mógł pokonać. Za taką okoliczność nie można uznać choroby czy też śmierci babci pełnomocnika (a matki skarżącej), pomijając już fakt, że we wniosku nie wskazano żadnych szczegółów dotyczących tych okoliczności i ich wpływu na możliwość przekazania skarżącej informacji o korespondencji z Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.