I SA/Gd 679/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-03-11

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Zbigniew Romała, Joanna Zdzienicka - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazująca jako organ właściwy do jej złożenia zarząd spółki komunalnej, a także określająca sposób wyliczenia zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla rodzin wielodzietnych, jest zgodna z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rada gminy, na podstawie art. 6q ust. 1a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, może upoważnić zarząd spółki komunalnej do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co czyni wskazanie tego organu w deklaracji prawidłowym. Ponadto, sąd stwierdził, że sposób wyliczenia zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla rodzin wielodzietnych, uwzględniający liczbę osób stanowiących podstawę do naliczenia opłaty, jest zgodny z przepisami prawa i nie stanowi naruszenia.
Stan faktyczny
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku stwierdziło nieważność części uchwały Rady Gminy R. dotyczącej wzoru deklaracji o opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucono niewłaściwe wskazanie organu do złożenia deklaracji (Zarząd Spółki ZGK zamiast wójta) oraz błędne określenie sposobu wyliczenia zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla rodzin wielodzietnych. Rada Gminy R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia uchwały Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi Rady Gminy R na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z dnia 24 lipca 2025 r., nr 120/g267/P/25 w sprawie stwierdzenia nieważności załącznika do uchwały Nr XX/208/2025 Rady Gminy R. z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany uchwały Nr V/57/2024 Rady Gminy R.z dnia 9 września 2024 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną uchwałę, 2. zasądza od Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Zaskarżoną uchwałą z dnia 24 lipca 2025 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku (dalej "Kolegium"), działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm., dalej "u.s.g.") oraz art. 6m ust. 1, art. 6k ust. 4, 4a i 4b, art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733, dalej "u.c.p.g."), po rozpoznaniu uchwały Nr XX/208/2025 Rady Gminy R. (dalej też "Skarżąca") z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie w zmiany uchwały Nr V/57/2024 Rady Gminy R. z dnia 9 września 2024 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, stwierdziło nieważność załącznika do ww. uchwały w części A. "Miejsce składania deklaracji" w polu oznaczonym cyfrą 1. "Nazwa organu, do którego należy złożyć deklarację" w zakresie słów: "Zarząd Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o." oraz w części E. "Ustalenie wysokości opłaty" w pola oznaczonym cyfrą 31 w zakresie słów "lub iloczyn poz. 29 i 25". W ocenie Kolegium, regulacje ww. uchwały w zakresie odnoszącym się do wskazania Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o., jako organu, do którego należy składać deklarację, nie znajdują podstaw w obowiązujących przepisach u.c.p.g. Nazwę organu, do którego należy złożyć deklarację reguluje art. 6m ust. 1 pkt 1 i art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Zatem, uchwała określająca wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości powinna zostać złożona do wójta, a nie jak wskazano do Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. Skoro z delegacji ustawowej do podjęcia badanej uchwały wynika, że właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także biorąc pod uwagę, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, rada gminy nie posiada uprawnienia do ustalania w deklaracji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zapisów wskazujących na inny organ, do którego należy złożyć deklarację. Rada Gminy R. podejmując uchwałę w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna uwzględnić powyższe przepisy i wskazać wójta jako organ, do którego należy złożyć przedmiotową deklarację. Zdaniem Kolegium powyższe naruszenie przepisów u.c.p.g. ma charakter istotnego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością orzeczenia nieważności wadliwych zapisów uchwały. W zmienionym załączniku, określającym wzór Deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w części E. "Ustalenie wysokości opłaty" w polu nr 31 ustalono zwolnienie z tytułu kompostowania bioodpadów o następującej treści: Kwota przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów - tylko dla zabudowy jednorodzinnej (iloczyn poz. 22A i 25 lub iloczyn poz. 29 i 25). Przy czym w poz. 29 wskazano, że: Liczba osób stanowiąca podstawę do naliczenia opłaty (stanowi różnicę Ilości osób wchodzących w skład rodziny wielodzietnej, a liczbą dzieci, na które przysługuje zwolnienie), natomiast w poz. 25 wskazano, że: Kwota zwolnienia przysługująca na 1 osobę wg Uchwały Rady Gminy R. (zwolnienie dotyczy właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub w zabudowie bliźniaczej kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne kompostowniku przydomowym) - 2 zł za każdą osobę. Zatem iloczyn poz. 29 i poz. 25 wskazuje, że nie ma możliwości skorzystania ze zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów przez dzieci wchodzące w skład rodziny wielodzietnej, na które przysługuje zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w rozumieniu ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1512 ze zm.), tj. w części, w jakiej oplata ta jest należna z tytułu zamieszkiwania na tej nieruchomości przez trzecie i każde następne dziecko wchodzące w skład takiej rodziny. Przywołując treść art. 6k ust. 4 i 4a u.c.p.g. Kolegium stwierdziło, że postanowienia określone w poz. 31 załącznika, stanowiącego wzór deklaracji, w zakresie iloczynu poz. 29 i poz. 25, wykraczają poza zakres uprawnień rady gminy wynikający z ww. przepisów. W ocenie Kolegium art. 6k ust. 4a u.c.p.g. nie uprawnia organu stanowiącego gminy do określania jakichkolwiek dodatkowych ograniczeń, od których uzależnione jest częściowe zwolnienie z tytułu biokompostowania odpadów komunalnych poza tym, że do zwolnienia z części opłaty uprawnieni są właściciele nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Odniesienie się we wzorze deklaracji w poz. 31 do iloczynu poz. 29 i poz. 25, gdzie poz. 29 określa jedynie liczbę członków rodziny wielodzietnej nieobjętych zwolnieniem z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny wykracza poza ustawową delegację dotyczącą zwolnienia z opłaty. Ustawowe przesłanki utraty prawa do zwolnienia określone zostały w sposób wyczerpujący w art. 6k ust. 4b u.c.p.g. Z tego przepisu nie wynika natomiast przesłanka do utraty zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku uprzedniego skorzystania ze zwolnienia przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych przez rodziny wielodzietne w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. W ocenie Kolegium, cytowane zapisy uchwały w sposób istotny naruszają art. 6k ust. 4a u.c.p.g., zatem konieczne jest orzeczenie nieważności zapisu poz. 31 badanego załącznika do uchwały w zakresie słów "lub iloczyn poz. 29 i 25". Zamieszczając w deklaracji niewłaściwy organ, do którego należy składać deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także ograniczając możliwość zwolnienia z opłaty z tytułu kompostowania bioodpadów trzeciego i każdego następnego dziecka wchodzącego w skład rodziny wielodzietnej, Rada Gminy R. naruszyła ww. przepisy u.c.p.g. Zdaniem Kolegium powyższe naruszenia przepisów u.c.p.g. mają charakter istotnego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością orzeczenia nieważności wadliwych zapisów uchwały. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały Kolegium, zarzucając istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6m ust. 1 u.c.p.g. przez błędną wykładnię w związku z pominięciem art. 6q ust. 1a u.c.p.g. oraz § 1 uchwały Nr XV/157/2019 Rady Gminy S. z dnia 20 listopada 2019 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.U. Woj.Pom. z 2019 r. poz. 5591), przez pominięcie, że uprawnienia organu podatkowego w sprawach z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy R. na mocy tej uchwały przysługują Zarządowi Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. Zgodnie z zapisami deklaracji, w "poz. 29" wskazuje się liczbę osób stanowiących podstawę do naliczenia opłat, która stanowi "różnicę ilości osób wchodzących w skład rodziny wielodzietnej, a liczbą dzieci, na które przysługuje zwolnienie". Przewidziane w deklaracji rozwiązanie – w polu nr 31 "Kwota przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów – tylko dla zabudowy jednorodzinnej (iloczyn poz. 22A i 25 lub iloczyn poz. 29 i 25)" jest prawidłowe i nie stanowi naruszenia prawa. Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. 4.1. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie (z powodu braku przedłożenia uchwały Rady Gminy R. o zaskarżeniu uchwały Kolegium), względnie oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4.2. Pismem z dnia 23 września 2025 r. pełnomocnik Skarżącej przedłożył uchwałę nr XXIV/224/2025 Rady Gminy R. z dnia 23 września 2025 r. w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozstrzygnięcie organu nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Badając rozpoznawaną sprawę pod względem zgodności z prawem, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały. 5.2. Istota sporu w niniejszej sprawie obejmuje dwie kwestie – zgodność z prawem określenia w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: 1) Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. jako organu, do którego należy złożyć deklarację oraz 2) sposobu wyliczenia kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla zabudowy jednorodzinnej. Zdaniem Kolegium, jako organu nadzorczego, podjęta przez Radę Gminy R. uchwała narusza przepisy u.c.p.g., bowiem jako właściwy organ, do którego należy złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powinien być wskazany wójt gminy, zaś sposób wyliczenia kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla zabudowy jednorodzinnej uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów przez dzieci wchodzące w skład rodziny wielodzietnej, na które przysługuje zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd jednakże przychyla się do stanowiska skarżącej Rady Gminy, że zarówno wskazanie Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. jako organu, do którego należy złożyć deklarację, jak i określenie sposobu wyliczenia kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla zabudowy jednorodzinnej, jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. 5.3. Zasadnie podniosła Skarżąca, że Kolegium dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego, wskutek dokonania błędnej literalnej wykładni przepisów art. 6m ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może być złożona wyłącznie do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a nadto wskutek pominięcia przepisu art. 6q ust. 1a u.c.p.g. Stosownie do przepisu art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. W myśl z art. 39 ust. 4 u.s.g. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek, o których mowa w art. 9 ust. 1. W myśl art. 9 ust. 1 tej ustawy w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Nadto, zgodnie z art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Rada Gminy S. uchwałą nr XVI/157/2019 z dnia 20 listopada 2019 r. upoważniła Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Spółka z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na marginesie dodania wymaga, że na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2023 r. (Dz. U. 2023, poz. 1472) z dniem 1 stycznia 2024 r. zmieniono nazwę gminy S. na gminę R.. Powyższa uchwała z dnia 20 listopada 2019 r. została wydana na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz art. 6q ust. 1 i 1a u.c.p.g., regulującej kwestie związane z zadaniami wymienionymi w art. 7 ust.1 pkt 3 u.s.g., określającym zadania własne gmin w postaci dbałości o m.in. utrzymanie czystości i porządku w gminach. Gminy bowiem są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Stosownie do treści art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Kluczowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednakże treść przepisu art. 6q ust. 1a u.c.p.g., dodanego przez art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1579) zmieniającej u.c.p.g. z dniem 6 września 2019 r. Zgodnie z treścią art. 6q ust. 1a u.c.p.g. w przypadku udzielenia przez radę gminy, na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, 1572, 1907 i 1940), upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnienia organów podatkowych w tych sprawach przysługują upoważnionemu organowi. Regulacje zawarte w art. 6q ust. 1 i 1a u.c.p.g. uprawniają do udzielenia przez radę gminy upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie art. 39 ust. 4 u.s.g. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Gd 811/25, publ. CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zaznaczyć, że kwestia ustalenia relacji zachodzącej pomiędzy uregulowaniem wprowadzonym w art. 39 ust. 4 u.s.g. rozpatrywanym w związku z art. 9 ust. 1 tej ustawy, a unormowaniem ukształtowanym przez art. 6q ust. 1 u.c.p.g. była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II FPS 3/16, do której odniosło się Kolegium we wniesionej odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.) wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały NSA przyjął, że kierując się założeniami racjonalnego ustawodawcy, należy przyjąć, że w art. 6q ust. 1 u.c.p.g. nieprzypadkowo użyto skorelowanego z brzmieniem m. in. art. 2 § 3 i art. 13a O.p. zwrotu "z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują". Wynikało z niego, że wójt, burmistrz lub prezydent posiadają atrybut wyłączności działania jako organ podatkowy. Podmioty te były zatem umocowane do realizowania jego kompetencji, jednakże bez prawa delegowania ich w ramach dekoncentracji zewnętrznej. W tym miejscu podkreślić należy, że po dacie wydanej uchwały NSA, miała miejsce nowelizacja przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 1579), na mocy której z dniem 6 września 2019 r. wprowadzono m.in. przywołany powyżej przepis art. 6q ust.1a u.c.p.g. Zatem przedmiotowa uchwała Rady Gminy R. z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany uchwały ustalającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, została wydana m.in. w oparciu o art. 6q ust. 1a u.c.p.g., a więc w innym stanie prawnym, niż ten który był przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanej uchwale. Jednocześnie zauważenia wymaga, że Kolegium nie odniosło się w żaden sposób w zaskarżonej uchwale nadzorczej do treści przepisu art. 6q ust. 1a u.c.p.g. W aktualnym – dla momentu podjęcia przez Skarżącą uchwały z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany uchwały ustalającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – stanie prawnym, z treści przywołanych powyżej przepisów art. 6q ust. 1a w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. wynika, że rada gminy może udzielić upoważnienia w trybie art. 39 ust. 4 u.s.g. ale jedynie w sprawach indywidualnych z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast w przypadku udzielenia przez radę gminy upoważnienia na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy, uprawnienia organów podatkowych, w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przysługujące wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta, o których mowa w art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przysługują upoważnionemu organowi. W myśl § 1 uchwały z dnia 20 listopada 2019 r. Rada Gminy upoważniła Zarząd Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Spółka z o.o. do załatwiania wszystkich indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zakład Gospodarki Komunalnej w J. sp. z o.o. jest gminną spółką prawa handlowego, poprzez którą gmina prowadzi gospodarkę komunalną, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 679 ze zm.). W związku z powyższym stwierdzić należy, że uprawnione było udzielenie upoważnienia zarządowi spółki komunalnej, a więc organowi podmiotu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.s.g., do załatwiania spraw, którego zakres mieści się w kategorii indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6q ust. 1a u.c.p.g. Zdaniem Sądu stwierdzić należy, że zawarty w § 1 uchwały zwrot "wszystkich indywidualnych spraw" nie narusza upoważnienia ustawowego, w sytuacji gdy treść art. 6q ust. 1a u.c.p.g. uprawnia do udzielenia wskazanego upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnym, a ustawodawca nie ograniczył w żaden sposób kategorii indywidualnych spraw, bądź wykluczył z możliwości objęcia upoważnieniem załatwianie określonych spraw indywidualnych z zakresu opłat. Zarząd spółki komunalnej, jaką jest ZGK w J. sp. z o.o., nie jest organem administracji publicznej, jak również nie jest jednym z organów wymienionych w art. 6q ust. 1 u.c.p.g. (wójt, burmistrz, prezydent miasta). Jednakże jest organem spółki komunalnej, któremu rada gminy na podstawie regulacji ustawowej zawartej w art. 6q ust. 1a u.c.p.g. może udzielić upoważnienia do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe nie narusza przepisów art. 6ka u.c.p.g. dotyczących prowadzenia postępowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy przepis art. 6q ust. 1a u.c.p.g. określa, że uprawnienia organów podatkowych w tych sprawach przysługują upoważnionemu na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. organowi. W świetle powyższych rozważań przyjąć należało, że – wbrew przedstawionemu w zaskarżonej uchwale Kolegium stanowisku – Skarżąca prawidłowo wskazała we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, że właściwym organem, do którego należy składać ww. deklarację jest Zarząd Spółki ZGK w J. Sp. z o.o. Rację ma Skarżąca, że stosując właściwą wykładnię art. 6m ust. 1 u.c.p.g., należy stwierdzić, że deklaracje powinny być składane do wójta, o ile rada gminy nie podjęła uchwały na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. i nie upoważniła do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi organu wykonawczego swojej jednostki organizacyjnej. W sytuacji, gdy Rada Gminy zdecydowała, że ma mocy uchwały upoważnia Zarząd Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6q ust. 1a u.c.p.g., uprawnienia organów podatkowych w tych sprawach przysługują upoważnionemu organowi. Wobec powyższego, mając na uwadze treść wspomnianej uchwały oraz przytoczonych przepisów (w tym zwłaszcza art. 6q ust. 1a u.c.p.g.), nie sposób uznać za uzasadnione twierdzenie Kolegium, że deklaracje powinny być składane do wójta, bowiem uprawnienia organów podatkowych w sprawach z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy R. nie przysługują wójtowi, lecz wyłącznie upoważnionemu organowi – Zarządowi Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Sp. z o.o. Odnosząc się do treści art. 6m ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., należy stwierdzić, że deklaracje składa się do wójta wyłącznie wtedy, gdy uprawnienia organu podatkowego przysługują wójtowi. W niniejszej sprawie uprawnienia organu podatkowego przysługują Zarządowi ww. Spółki. W takiej sytuacji, nie ma uzasadnienia twierdzenie, że organem, do którego należy złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest wójt. Skoro wójt nie jest organem w sprawach z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie Gminy R., to nie ma żadnego uzasadnienia twierdzenie, że organem, do którego należy złożyć przedmiotowe deklaracje jest Wójt Gminy R.. Jak słusznie podniesiono w skardze, wskazanie we wzorze deklaracji (stanowiącej załącznik do kwestionowanej przez Kolegium uchwały), że organem, do którego należy składać deklaracje jest Wójt Gminy R., jest niezgodne z obowiązującymi na terenie Gminy R. przepisami prawa - uchwałą Rady Gminy S. (obecnie R.) w sprawie upoważnienia Zarządu Spółki Zakładu Gospodarki Komunalnej w J. Spółka z o.o. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, oraz przepisami Ordynacji podatkowej o właściwości rzeczowej organów podatkowych. Podejmując uchwałę o zmianie wzoru deklaracji, Rada Gminy R. uwzględniła, że na mocy art. 6q ust. 1a u.c.p.g. w zw. z uchwałą Nr XV/157/2019 z dnia 20 listopada 2019 r. uprawnienia organu podatkowego w sprawach z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy przysługują wyłącznie Zarządowi Spółki ZGK w J. Sp. z o.o. Wobec tego, właściwym organem, do którego należy składać deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest Zarząd Spółki ZGK w J. Sp. z o.o. Właściwa interpretacja przepisu art. 6m ust. 1 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wójtowi odebrane zostały uprawnienia organu podatkowego, to przepis ten należy interpretować w ten sposób, że deklaracje składa się do organu upoważnionego przez radę gminy w związku z treścią art. 6q ust. 1a ww. ustawy. Reasumując, w ocenie Sądu w zakwestionowanym zaskarżoną uchwałą wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązującej na terenie Gminy R., "nazwa organu, do którego należy złożyć deklarację" została wskazana prawidłowo, w zgodzie z obowiązującymi przepisami. 5.4. Stwierdzając nieważność załącznika do uchwały Rady Gminy w zakresie dotyczącym ustalania kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów dla zabudowy jednorodzinnej, w ocenie Sądu, Kolegium błędnie zinterpretowało, że "iloczyn poz. 29 i poz. 25" wskazuje, że nie ma możliwości skorzystania ze zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów przez dzieci wchodzące w skład rodziny wieloletniej, na które przysługuje zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny. Stosownie do treści art. 6k ust. 4 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572 oraz z 2025 r. poz. 620), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512). Zgodnie zaś z brzmieniem przepisu art. 6k ust. 4a u.c.p.g., rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Przesłankę zastosowania wymienionego zwolnienia stanowi więc zmniejszenie kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi, ale tylko z gospodarstw domowych i tylko ze względu na kompostowanie bioodpadów, a zakres zwolnienia (jego skala) winien wynikać z proporcji, w jakiej koszty te uległy zmniejszeniu w wyniku kompostowania bioodpadów, stanowiących odpady komunalne, w kompostownikach przydomowych. Zmniejszenie kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi w następstwie kompostowania bioodpadów w kompostownikach przydomowych, o jakim mowa w art. 6k ust. 4a u.c.p.g., dotyczy zatem zmniejszenia kosztów ponoszonych przez gminę wskutek tego, że części odpadów w wyniku starań mieszkańców nie musi już odbierać i ich zagospodarowywać. Ekwiwalentem dla gospodarstw domowych (właścicieli nieruchomości), które praktykują kompostowanie bioodpadów, jest natomiast odpowiednie zmniejszenie stawki opłaty (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2021 r. sygn. akt III FSK 3685/21, publ. CBOSA). Zgodnie z zapisami we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w poz. 25 wskazano, że kwota zwolnienia przysługująca na 1 osobę w budynku mieszkalnym jednorodzinnym lub w zabudowie bliźniaczej kompostujących bioodpady wynosi 2 zł za każdą osobę, natomiast w poz. 26 wskazano, że zwolnione z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na fakt rodziny wielodzietnej jest trzecie i każde następne dziecko w takiej rodzinie. W poz. 29 przedmiotowej deklaracji wskazano liczbę osób stanowiących podstawę do naliczenia opłat, która stanowi "różnicę ilości osób wchodzących w skład rodziny wielodzietnej, a liczbą dzieci, na które przysługuje zwolnienie". Zdaniem Sądu, przewidziany w deklaracji sposób wyliczenia w polu oznaczonym nr 31 kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów - tylko dla zabudowy jednorodzinnej poprzez wskazanie iloczynu poz. 22A i 25 lub iloczynu poz. 29 i 25, jest prawidłowe i nie stanowi naruszenia prawa. Słowo "lub" wskazuje, że rodziny wielodzietne zamieszkałe w zabudowie jednorodzinnej mają możliwość skorzystania z ulgi uwzględniając poz. 29. Rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny, mają możliwość skorzystania ze zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów przez dzieci wchodzące w skład rodziny wielodzietnej, gdyż wynika to z treści poz. 29. W przypadku kompostowania odpadów zasadnym jest wskazanie w deklaracji osób, od których faktycznie naliczana jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie również osób, na które przysługuje zwolnienie z innego tytułu. Postanowienia przewidziane w poz. 31 załącznika do kwestionowanej przez Kolegium uchwały są zgodne z przepisami prawa i uzasadnione. Sporny zapis nie stanowi ograniczenia, jak twierdzi Kolegium i nie wykracza poza ustawową delegację dotyczącą zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wbrew twierdzeniu Kolegium, przepis nie prowadzi do utraty zwolnienia z opłaty z tytułu kompostowania bioodpadów trzeciego i każdego następnego dziecka wchodzącego w skład rodziny wielodzietnej, wskazuje na to sposób ustalenia opłaty uwzględniający poz. 29 deklaracji - "Liczba osób stanowiących podstawę do naliczenia opłaty (stanowi różnicę ilości osób wchodzących w skład rodziny wielodzietnej, a liczbą dzieci, na które przysługuje zwolnienie)." Przy ustalaniu wysokości opłaty zależnej od ilości osób zamieszkujących nieruchomość, nie uwzględnia się dzieci, którym przysługuje zwolnienie. Zatem, wskazanie jako kwoty zwolnienia iloczynu poz. 29 (liczby osób pomniejszonej o dzieci, na które przysługuje zwolnienie) i poz. 25 (kwoty zwolnienia przysługującą na 1 osobę w przypadku kompostowania bioodpadów) jest prawidłowe. Takie rozwiązanie wskazuje, że kwota należnej opłaty jest ustalona z uwzględnieniem zwolnienia dzieci wchodzących w skład rodziny wielodzietnej, na które przysługuje zwolnienie z tytułu posiadania Karty Dużej Rodziny. Niemożliwym byłoby bowiem uwzględnienie wskazanej w poz. 25 kwoty zwolnienia (2 zł) wobec osób (trzeciego i każdego następnego dziecka w rodzinie wielodzietnej), którym przysługuje całkowite zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (odjęcie wskazanej kwoty od braku opłaty skutkowałoby ujemnym wynikiem wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co byłoby irracjonalnym sposobem ustalania wysokości tejże opłaty). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznaje, że zakwestionowany zaskarżoną uchwałą Kolegium sposób ustalania kwoty przysługującego zwolnienia z tytułu kompostowania bioodpadów jest prawidłowy i nie narusza przywołanych powyżej przepisów art. 6k ust. 4 i 4a u.c.p.g. Skoro zatem regulacje te respektuje zakwestionowana przez Kolegium uchwała Rady Gminy R. z dnia 24 czerwca 2025 r. w sprawie zmiany uchwały ustalającej wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, to rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium podlega uchyleniu. 5.5. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), uchylił zaskarżoną uchwałę. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło