I SA/Gd 681/14

Dnia 1 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożonej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 maja 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego, M.J. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. nr [...]. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13, postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r. Powyższy wniosek należało załatwić odmownie z kilku powodów. Po pierwsze brak jest jakichkolwiek danych odnoszących się do tego, czego dotyczy decyzja, co do której wnioskodawca wnosi o jej wstrzymanie. Informacji takiej nie przedstawił sam skarżący jak również Sąd nie miał możliwości poczynić stosownych ustaleń w tym zakresie na podstawie akt administracyjnych, albowiem taka decyzja nie została do tych akt dołączona. Zważywszy natomiast na fakt, iż wniosek skarżącego nie odnosi się do zaskarżonego postanowienia, konieczne było ustalenie, czy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej jest aktem wydanym w granicach tej samej sprawy. Tylko bowiem taki akt, który dotyczy tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej co akt zaskarżony, może być objęty badaniem w ramach wniosku o wstrzymanie wykonania. Dodatkowo należy zauważyć, że Sąd, wobec braku stosownych danych o tym, czego dotyczy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2014 r., nie mógł ocenić, czy jest to akt nadający się w ogóle do wykonania, a co za tym idzie czy można wydać postanowienie o wstrzymaniu jego wykonania. W doktrynie i literaturze jednolicie przyjmuje się bowiem, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki. (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis. W-wa 2005, str. 295). Niezależnie od powyższego, odmowa wstrzymania wykonania uzasadniona jest również tym, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych danych umożliwiających dokonanie oceny jego sytuacji oraz tego czy wykonanie tej decyzji prowadziłoby do powstania znacznej szkody, bądź powodowało trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 roku wydanym w sprawie sygn. akt II OZ 201/2005 wskazał, iż wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Wnioskodawca poza złożeniem stosownego wniosku nie wskazał żadnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania tego aktu. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym podatnika. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy innych danych wskazujących na aktualną sytuację majątkową podatnika, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (zgodnie z tezą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, wydanego w sprawie II OZ 155/2005). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.