I SA/Gd 704/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę. Decyzją z dnia 16 lutego 2010 r. Prezydent Miasta określił A Spółce z o.o. z siedzibą w G. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego stwierdził, że podatnik jest właścicielem gruntów oraz budynku mieszkalno-usługowego o pow. 370,20 m2. Organ ustalił, że powierzchnia mieszkalna budynku wynosiła 269,40 m2, a usługowa 100,80 m2, natomiast powierzchnia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosiła 1283 m2, a gruntów pozostałych 555 m2. Działki o powierzchni 64 m2 i 282 m2, zakupione w roku 2004 figurowały w 2008 r. jako inne tereny komunikacyjne, które od 1 stycznia 2007 r. podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec tego podatek od nieruchomości naliczono od ustalonej powierzchni według obowiązujących stawek podatkowych. W ocenie organu podatkowego I instancji A Spółka z o.o. mimo obowiązku wynikającego z art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) zwana dalej "ustawą" jako właściciel nieruchomości powinien bez wezwania uiścić za posiadane nieruchomości, podatek od nieruchomości w terminach do 15-tego każdego miesiąca. Jednakże podatnik mimo tego obowiązku, nie złożył mimo wezwania stosownej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2008 r. i nie dokonał zapłaty podatku. Pismem z dnia 5 marca 2010 r. podatnik odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ze względu na naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkach i opłatach lokalnych, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez nieuzasadnione przypisanie całej powierzchni gruntu jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy ustaleniu podatku od budynku lub ich części mieszkalnych. W ocenie strony, przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje, że grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów. Według strony organ pierwszej instancji nie dokonał proporcjonalnego podziału gruntu i błędnie przypisał cały grunt jako związany z działalnością gospodarczą. Decyzją z dnia 19 maja 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie toczy się wskutek niespełnienia przez Spółkę obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i niezłożenia wymaganej deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy według ustalonego wzoru. W ocenie tego organu, jeżeli podatnik twierdzi, że stan faktyczny dotyczący wykorzystania gruntu i budynku jest inny, to winien był taką deklarację złożyć, albowiem niezłożenie deklaracji to nie tylko niewykonanie obowiązku podatkowego, ale także naruszenie art. 54 § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy. Zdaniem SKO z ustalonego stanu faktycznego wynika, że działka, na której posadowiony jest budynek mieszkalno-usługowy, została w całości zakwalifikowana przez organ podatkowy do kategorii opodatkowanej jak dla gruntów pozostałych, a nie do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie organu podatnik nie wykazał jakiejkolwiek woli współpracy co do prowadzonego postępowania dowodowego. Oględziny przedmiotu postępowania, wyznaczone zgodnie z art. 198 ordynacji podatkowej, zostały zignorowane, nie udostępniono wszystkich pomieszczeń pracownikom organu, a na przeprowadzoną czynność dowodową podatnik nie przybył. Jeżeli podatnik narusza prawo, nie składając wymaganej przepisem ustawy deklaracji podatkowej, mimo wielokrotnego wzywania, to nie może on z tego faktu uzyskiwać specjalnego statusu jako podatnika, któremu organ ma wykazać wszelkie żądane przez niego przymioty nieruchomości mające wpływ na wymiar podatku. Brak współdziałania podatnika przy ustaleniu stanu faktycznego przedmiotowej nieruchomości i przekazane przez niego zarzuty dotyczące błędnie ustalonego stanu faktycznego, powodują, że ciężar dowodu przechodzi na podatnika. Zasada praworządności i równego traktowania podatników przez organy podatkowe wynikające z art. 120 ordynacji podatkowej i art. 32 Konstytucji nie pozwala na tworzenie kategorii podatników, którzy zaniechaniem uzyskiwać będą pozytywne skutki w ustaleniu zobowiązań podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka z o.o. w G.wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ze względu na naruszenie przez organ podatkowy zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez brak identyfikacji nieruchomości, od których został ustalony podatek. Ponadto zarzucono naruszenie przepisu art. 233 § 2, poprzez nieprzeprowadzenie własnego postępowania dowodowego, art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu, tj. powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przez podatnika na 9 miesięcy przed wydaniem decyzji, przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 122 oraz art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i wydanie decyzji na podstawie ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, poprzez nieuzasadnione przypisanie całej powierzchni gruntu jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy jednoczesnym ustaleniu podatku od budynku lub ich części mieszkalnych w wysokości 254,40 m2 na 370,20 m2 ogólnej powierzchni. W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzut niedokonania przez organ proporcjonalnego podziału przeznaczenia gruntu i błędne przypisanie całego gruntu jako gruntu związanego z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarga A Spółki z o.o. w G. nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Spór w niniejszej sprawie wynika z błędnego rozumienia przez stronę pojęć użytych w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.). Zgodnie z powyższą regulacją grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W toku postępowania pełnomocnik strony konsekwentnie wskazywał, że organy przy wymiarze podatku winny uwzględnić, że proporcjonalnie część powierzchni gruntu, na której stoi budynek w części uznany za budynek mieszkalny, powinna zostać zakwalifikowana do wymiaru podatku od nieruchomości jako grunt związany z częścią mieszkalną budynku. Według pełnomocnika organ podatkowy nie dokonał proporcjonalnego podziału gruntu i błędnie przypisał cały grunt jako związany z działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu przedmiotowy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy podatkowe w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, zasadnie zakwalifikowały działkę nr 818 o powierzchni 555 m2, na której posadowiony jest budynek mieszkalno-usługowy do kategorii opodatkowanej jak dla gruntów pozostałych, a nie do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest korzystniejsze dla podatnika, który pomimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji oraz nie brał czynnego udziału w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ordynacji podatkowej i w art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, ze organy podatkowe obu instancji ustaliły na podstawie aktów notarialnych i ewidencji gruntów oraz zaświadczenia o zakończeniu budowy, że podatnik jest właścicielem 5 szczegółowo opisanych nieruchomości oraz posadowionego na jednej z nich budynku mieszkalno-usługowego. W związku z niezłożeniem przez skarżącą deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, organ podatkowy obowiązany był wszcząć postępowanie podatkowe oraz wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu organ prawidłowo skonstatował, że brak współdziałania podatnika przy ustalaniu stanu faktycznego przedmiotowych nieruchomości i sformułowane zarzuty dotyczące błędnie ustalonego stanu faktycznego powodują, że ciężar dowodu, iż stan faktyczny jest inny niż to ustalił dotychczas organ podatkowy, przechodzi na podatnika. Sąd podziela opinię wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 4 września 2007 r., Sygn. akt I FSK 1163/06 stwierdził, że w takiej sytuacji, jak opisana powyżej, inicjatywa dowodowa przejmowana jest przez podatnika. Skoro ciężar dowodu spoczywa po stronie skarżącej, to organ podatkowy nie ma obowiązku przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego. Nie doszło zatem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, do naruszenia art. 233 § 2 ordynacji podatkowej. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, albowiem organ podatkowy wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie tej treści zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, jednakże nie skorzystał on z tej możliwości w zakreślonym terminie. Wskazać należy, że w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny w sposób zasadny organy podatkowe obu instancji zastosowały do niego przepisy prawa materialnego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów, uznając skargę za bezzasadną, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.