I SA/Gd 71/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2025 r. nr 2201-IEE.7192.2.356.2025.DW w przedmiocie czynności egzekucyjnej oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025r. urzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach z 21 października 2025r. oddalającego skargę pani K.O. na czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności w A. S.A. dokonanym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 12 września 2025r. wystawionego przez Wojewodę Pomorskiego. Przedmiotem postępowania egzekucyjnego była kwota należna z tytułu grzywny nałożonej w celu przymuszenia w kwocie należności głównej wynoszącej 1000 złotych. Zarzut strony dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zgłoszony na podstawie art. 54 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. 2025.132 ze zm.- dalej u.p.e.a.) nie został uwzględniony. W ocenie organu zastosowano przewidziany w katalogu art. 1a ust. 12 u.p.e.a. środek egzekucyjny skutkujący ograniczeniem prawa dysponowania przez skarżącą środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym przekraczającymi należność podlegającą egzekucji, bowiem na rachunku pozostała kwota wolna wynosząca 75% minimalnego wynagrodzenia brutto. W sprawie nie zostało wykazane, aby osiągnięcie celu egzekucyjnego było możliwe przy wykorzystaniu innego środka egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pani K.O. zarzuciła naruszenia art. 87 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP wskutek egzekwowania obowiązku szczepień ochronnych w sposób niezgodny z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023r. , sygn. akt SK 81/19, art. 5 par. 1 u.p.e.a w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a w zw. z art. 20 k.p.a oraz art. 5 ust, 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez błędne przyjęcie, ze Wojewoda Pomorski ma legitymację do występowania w roli wierzyciela, art. 7par. 2 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy środka uciążliwego dla skarżącej pomimo wątpliwości co do wymagalności obowiązku, art. 47 i 48 ust. 1 Konstytucji RP przez przymuszanie skarżącej do czynności stanowiącej ingerencję w sferę wolności osobistej i rodzicielskiej. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji. W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych orzeczeń z prawem. Złożona przez skarżąca skarga na czynność egzekucyjną nie stanowi podstawy oceny przesłanek nałożenia obowiązku publicznoprawnego będącego przedmiotem wystawionego tytułu wykonawczego. Granice kognicji w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjna określa przepis art. 54 par. 1 u.p.e.a. Z tej przyczyn6y zgłoszone zarzuty naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujących wolności osobiste, z których skarżąca wywodzi prawo do przeciwstawienia się obowiązkowi szczepień ochronnych , zrzut dotyczący statusu Wojewody Pomorskiego jako wierzyciela , zarzut pominięcia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie SK 81/19 wykraczają poza zakres kognicji Sądu w rozpoznawanej sprawie. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest zatem ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Nie jest zatem dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawę zarzutu wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (zob. wyroki NSA z dnia 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17, z dnia 22 sierpnia 2024 r., III FSK 161/24, wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzecznictwo.nsa.gov.pl, Skarga na czynności egzekucyjne nie jest zatem środkiem prawnym umożliwiającym kwestionowanie całokształtu postępowania egzekucyjnego oraz podstaw jego prowadzenia. W ocenie Sądu nie jest trafny zarzut dokonania przez organ wadliwej oceny uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Z samej istoty postępowania egzekucyjnego, w toku którego stosowane są elementy przymusu, wynika pewien stopień dolegliwości dla zobowiązanego. O zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może decydować subiektywne przekonanie zobowiązanego, lecz zobiektywizowane kryteria, zaistniałe w stanie faktycznym danej sprawy. Przy wyborze środka egzekucyjnego organ egzekucyjny powinien i kierować się nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz przede wszystkim efektywnością. Zastosowany środek egzekucyjny powinien być jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, jednakże ta najmniejsza uciążliwość nie może niweczyć celu zabezpieczenia, jakim jest stworzenie dla wierzyciela podatkowego pewnych gwarancji zaspokojenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego stanowi co do zasady jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku jego zastosowania strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych do wysokości należności podlegających egzekucji, może zatem dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę. Jednocześnie przepisy prawa przewidują instrumenty, które łagodzą dolegliwości, związane z dokonanym zajęciem egzekucyjnym( por. wyrok NSA z dnia 22sierpnia 2024r. , sygn.. akt III FSK 162/24 ). Skuteczne kwestionowanie zastosowanego środka egzekucyjnego jako zbyt uciążliwego jest warunkowane wykazaniem, że organ egzekucyjny mógł zastosować inny, mniej dolegliwy od zastosowanego i przy tym równie jak zastosowany skuteczny środek egzekucyjny ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 lutego 2026r., sygn.. akt I SA/Po 806/25). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby zajecie rachunku bankowego było nadmiernie uciążliwe, odpowiadało celowości działania organu egzekucyjnego z uwzględnieniem interesów dłużnika ( art. 7 par. 2 u.p.e.a). Z tych względów uznając skargę za niezasadną , Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2026.143) orzekł jak w sentencji.