I SA/Gd 710/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. z dnia 28 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003 r. postanawia odrzucić wniosek. W dniu 17 października 2008 r. organ administracji przekazał do tutejszego Sądu skargę Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003 r. W skardze Z. O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie, wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu, zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 lutego 2009 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 16 lutego 2009 r. Z. O. wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o "przedłużenie terminu sądowego" na wniesienie sprzeciwu od postanowienia do dnia 28 lutego 2009 r. W uzasadnieniu tego pisma skarżący podał, że sporządzenie dokumentu procesowego (sprzeciwu) stało się niemożliwe na skutek awarii komputera, na którego twardym dysku znajdują się niezbędne materiały. Kolejnym pismem, nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 lutego 2009 r., Z. O. wniósł o wydłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu do dnia 4 marca 2009 r., podając, że dopiero w dniu 3 marca 2009 r. odbierze z punktu naprawy sprzęt komputerowy. W dniu 4 marca 2009 r. Z. O. nadał w placówce pocztowej pismo zatytułowane "Zażalenie" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2009 r. odmawiające przyznania prawa pomocy, wnosząc o uchylenie go w całości. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt I FZ 316/09 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu NSA podał, że na piśmie skarżącego, które wpłynęło do WSA w Gdańsku w dniu 16 lutego 2009 r., widnieje zarządzenie Sędziego sprawozdawcy z dnia 19 lutego, zgodnie z którym pismo to zakwalifikowano jako "wniosek o przywrócenie terminu, o ile strona uchybi terminowi" oraz w punkcie 2 zarządzenia wskazano: "przedłożyć z wpływem z.p.o. lub za 10 dni", jednakże mimo wykonania zarządzenia przez pracownika sekretariatu w dniu 2 marca 2009 r. Sąd pierwszej instancji pominął wniosek skarżącego i w żaden sposób nie odniósł się do niego. Następnie NSA podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji za moment ustania przyczyny uchybienia terminu przyjął datę 17 lutego 2009 r. W ocenie NSA ustalenie to jest niezrozumiałe, albowiem skoro w tej dacie upływał dopiero termin do wniesienia sprzeciwu, to nie można w ogóle mówić o jego uchybieniu i przyczynach tego uchybienia. W związku z tym kwestia ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wymaga ponownego zbadania przez Sąd pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek Z. O. z dnia 28 lutego 2009 r. o "wydłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu" należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako w "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). O niedopuszczalności wniosku można mówić m.in. wtedy, gdy termin do jego złożenia w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, co powoduje konieczność uznania wniosku za złożony przedwcześnie. Jak już wyżej podkreślono pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Treść wniosku strony powinna więc wskazywać nie tylko okoliczność, która stała się przyczyną uchybienia terminu, ale także bezpośrednio określać lub przynajmniej pozwalać na ustalenie, kiedy ta przyczyna ustała. Podstawą dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem nie tylko jego uchybienie, ale także ustanie przyczyny tego uchybienia. W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący – w sporządzonym odręcznie piśmie z dnia 16 lutego 2009 r. – wskazał na awarię komputera, na którego twardym dysku znajdują się niezbędne materiały, i związaną z tym niemożność sporządzenia sprzeciwu. Na potwierdzenie tego faktu Z. O. przedłożył kserokopię zaświadczenia z serwisu komputerowego o przyjęciu jego komputera do naprawy i wniósł o przedłużenie ww. terminu do dnia 28 lutego 2009 r. W kolejnym piśmie (również sporządzonym odręcznie) z dnia 28 lutego 2009 r. Z. O. wniósł o wydłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu do dnia 4 marca 2009 r., podając, że dopiero w dniu 3 marca 2009 r. odbierze z punktu naprawy sprzęt komputerowy. W dniu 4 marca 2009 r. Z. O. nadał w placówce pocztowej pismo (sporządzone w formie wydruku komputerowego) będące sprzeciwem od postanowienia z dnia 4 lutego 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. A zatem przyjąć należało, że w dniu odbioru komputera z naprawy, tj. w dniu 3 marca 2009 r., ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Od tego też dnia rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Abstrahując od tego, czy awaria komputera i związana z tym niemożność sporządzenia sprzeciwu jest okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu, należy zwrócić uwagę, że treść pisma skarżącego z dnia 28 lutego 2009 r. jednoznacznie wskazuje, że zostało ono złożone pomimo nieustania przyczyny, wskazanej przez wnioskodawcę jako powód uchybienia terminu do złożenia sprzeciwu. Skoro bowiem ustalono, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu ustała w dniu 3 marca 2009 r., to składając w dniu 28 lutego 2009 r. wniosek o jego przywrócenie, Z. O. uczynił to przedwcześnie Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.