I SA/Gd 710/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. z dnia 16 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003 r. postanawia odrzucić wniosek. W dniu 17 października 2008 r. organ administracji przekazał do tutejszego Sądu skargę Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003 r. W skardze Z. O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie, wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu, zostało doręczone skarżącemu w dniu 10 lutego 2009 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 16 lutego 2009 r. Z. O. wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o "przedłużenie terminu sądowego" na wniesienie sprzeciwu od postanowienia do dnia 28 lutego 2009 r. W uzasadnieniu tego pisma skarżący podał, że sporządzenie dokumentu procesowego (sprzeciwu) stało się niemożliwe na skutek awarii komputera, na którego twardym dysku znajdują się niezbędne materiały. Kolejnym pismem, nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 lutego 2009 r., Z. O. wniósł o wydłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu do dnia 4 marca 2009 r., podając, że dopiero w dniu 3 marca 2009 r. odbierze z punktu naprawy sprzęt komputerowy. W dniu 4 marca 2009 r. Z. O. nadał w placówce pocztowej pismo zatytułowane "Zażalenie" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2009 r. odmawiające przyznania prawa pomocy, wnosząc o uchylenie go w całości. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt I FZ 316/09 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu NSA podał, że na piśmie skarżącego, które wpłynęło do WSA w Gdańsku w dniu 16 lutego 2009 r., widnieje zarządzenie Sędziego sprawozdawcy z dnia 19 lutego, zgodnie z którym pismo to zakwalifikowano jako "wniosek o przywrócenie terminu, o ile strona uchybi terminowi" oraz w punkcie 2 zarządzenia wskazano: "przedłożyć z wpływem z.p.o. lub za 10 dni", jednakże mimo wykonania zarządzenia przez pracownika sekretariatu w dniu 2 marca 2009 r. Sąd pierwszej instancji pominął wniosek skarżącego i w żaden sposób nie odniósł się do niego. Następnie NSA podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji za moment ustania przyczyny uchybienia terminu przyjął datę 17 lutego 2009 r. W ocenie NSA ustalenie to jest niezrozumiałe, albowiem skoro w tej dacie upływał dopiero termin do wniesienia sprzeciwu, to nie można w ogóle mówić o jego uchybieniu i przyczynach tego uchybienia. W związku z tym kwestia ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu wymaga ponownego zbadania przez Sąd pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek Z. O. z dnia 16 lutego 2009 r. o "przedłużenie terminu sądowego na wniesienie sprzeciwu" należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako w "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). O niedopuszczalności wniosku można mówić m.in. wtedy, gdy termin do jego złożenia w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, co powoduje konieczność uznania wniosku za złożony przedwcześnie. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 710/08 wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 10 lutego 2009 r. i od tej daty biegł siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu (stosownie do treści art. 259 § 1 P.p.s.a.), tj. do dnia 17 lutego 2009 r. Natomiast skarżący zamiast wniesienia sprzeciwu nadał w dniu 16 lutego 2009 r. w placówce pocztowej pismo zawierające "wniosek o przedłużenie terminu sądowego na wniesienie sprzeciwu" (potraktowane przez tutejszy Sąd jako wniosek o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności). Wobec tego powyższy wniosek zgłoszony został przed upływem ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia z dnia 4 lutego 2009 r., a zatem skarżący w dniu składania przedmiotowego wniosku nie uchybił terminowi do jego wniesienia. Tym samym wniosek skarżącego z dnia 16 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu zgłoszony został w terminie otwartym do jego wniesienia, a zatem jako przedwczesny jest niedopuszczalny. Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie, wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest niedopuszczalny, gdy strona nie uchybiła terminowi do dokonania tej czynności (tak H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 338). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.