I SA/Gd 718/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.),, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 19 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 240,- (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. PISMEM Z 11 CZERWCA 2007 R., SKARŻĄCY L.G. WYSTĄPIŁ Z WNIOSKIEM DO ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH INSPEKTORAT ZUS (DALEJ ZUS) O UMORZENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE, UBEZPIECZENIA ZDROWOTNE ORAZ FUNDUSZ PRACY I FUNDUSZ GWARANTOWANYCH ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH W KWOCIE NALEŻNYCH ODSETEK ZA ŁĄCZNY OKRES OD LUTEGO 1999 R., DO KWIETNIA 2000 R. W KWOCIE (NA DZIEŃ ZŁOŻENIA WNIOSKU) - 48.497,- ZŁ. W UZASADNIENIU WNIOSKU SKARŻĄCY WSKAZAŁ, IŻ ZE WZGLĘDU NA STAN MAJĄTKOWY I SYTUACJĘ RODZINNĄ NIE JEST W STANIE OPŁACIĆ ZALEGŁYCH NALEŻNOŚCI - POCIĄGNĘŁOBY TO ZA SOBĄ ZBYT POWAŻNE SKUTKI DLA NIEGO ORAZ JEGO ŻONY, Z KTÓRĄ PROWADZI WSPÓLNE GOSPODARSTWO DOMOWE, W SZCZEGÓLNOŚCI OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK POZBAWIŁOBY GO MOŻLIWOŚCI ZASPOKOJENIA NIEZBĘDNYCH POTRZEB ŻYCIOWYCH. SKARŻĄCY WSKAZAŁ, ŻE JEST OSOBĄ W STARSZYM WIEKU, JEGO MOŻLIWOŚCI ZAROBKOWE SĄ NIEWIELKIE, A ŻONA CIERPI NA PRZEWLEKŁE SCHORZENIA I KOSZTY LECZENIA STANOWIĄ POWAŻNE OBCIĄŻENIA FINANSOWE. PRZEDSTAWIŁ STRUKTURĘ SWOICH MIESIĘCZNYCH DOCHODÓW I WYDATKÓW, PODKREŚLAJĄC JEDNOCZEŚNIE IŻ WNIOSEK JEGO WINIEN ZOSTAĆ ROZPOZNANY BOWIEM ZADŁUŻENIE POWSTAŁO BEZ JEGO WINY - ZLECENIODAWCA NIE ZAPŁACIŁ MU ZA WYKONANE PRACE. WNIOSKODAWCA PODNIÓSŁ, ŻE W PRZYPADKU UMORZENIA CZĘŚCI ZADŁUŻENIA ZGODNIE Z JEGO WNIOSKIEM BYŁBY W STANIE SPŁACAĆ ZOBOWIĄZANIE WOBEC ZAKŁADU W KWOCIE 50 ZŁ MIESIĘCZNIE, A PO CAŁKOWITYM SPŁACENIU KREDYTU ZACIĄGNIĘTEGO NA POTRZEBY UREGULOWANIA ZOBOWIĄZAŃ WOBEC URZĘDU SKARBOWEGO (CO NASTĄPIŁOBY 28 SIERPNIA 2010 R.), DOKONAŁBY JEDNORAZOWEJ SPŁATY ZADŁUŻENIA NA PODSTAWIE KOLEJNEGO KREDYTU. DECYZJĄ Z [...] NR [...], NA PODSTAWIE ART. 83 UST. 1 PKT 3 USTAWY Z 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZUS ODMÓWIŁ UMORZENIA ODSETEK ZA ZWŁOKĘ W KWOCIE 48.497,- ZŁ OD NALEŻNYCH I NIEOPŁACONYCH SKŁADEK. W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM L.G. ZŁOŻYŁ DO PREZESA ZUS WNIOSEK O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY ROZSZERZAJĄC GO NA CAŁOŚĆ ZALEGŁOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK. PREZES ZUS DECYZJĄ Z DNIA [...], POSTANOWIŁ UTRZYMAĆ W MOCY DECYZJĘ ZUS Z [...], ODMAWIAJĄCĄ UMORZENIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU ODSETEK ZA ZWŁOKĘ, UZNAJĄC, IŻ W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCYCH W TYM ZAKRESIE PRZEPISÓW, KTÓRE PRZYWOŁANO WE WSKAZANEJ DECYZJI, ODSETKI NIE PODLEGAJĄ UMORZENIU W ODERWANIU OD NALEŻNOŚCI GŁÓWNYCH. JEDNOCZEŚNIE W SPRAWIE NIE STWIERDZONO PRZESŁANEK WYNIKAJĄCYCH Z ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, POZWALAJĄCYCH NA UMORZENIE PRACOWNICZYCH NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ SKARŻĄCY WNIÓSŁ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE WYROKIEM Z DNIA 25 KWIETNIA 2008 R. (SYGN. AKT V SA/WA 3002/07) UCHYLIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ Z DNIA [...], WYDANĄ PRZEZ PREZESA ZUS, UZNAJĄC MIĘDZY INNYMI, IŻ ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH POZWALA NA UMARZANIE SAMYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ I WSKAZAŁ KONIECZNOŚĆ UWZGLĘDNIENIA SYTUACJI MATERIALNEJ I ZDROWOTNEJ SKARŻĄCEGO. REALIZUJĄC WSKAZANIA WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE, PREZES ZAKŁADU PRZEPROWADZIŁ OKREŚLONE PRZEPISAMI K.P.A., POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, ZAKOŃCZONE WYDANIEM DNIA [...], DECYZJI UTRZYMUJĄCEJ DECYZJĘ ZAKŁADU NR [...] Z [...]. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ WNIÓSŁ SKARŻĄCY SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU, KTÓRY WYROKIEM Z DNIA 7 KWIETNIA 2009 R. (SYGN. AKT I SA/GD 885/08) UCHYLIŁ DECYZJĘ Z [...], UTRZYMUJĄCĄ DECYZJĘ ZAKŁADU NR [...], WSKAZUJĄC JEDNOCZEŚNIE, ŻE RÓWNIEŻ DECYZJA PIERWOTNA , TJ. [...] Z [...], DOTKNIĘTA JEST WADĄ, POWODUJĄCĄ, ŻE POWINNA BYĆ UCHYLONA. W WYROKU WSKAZANO, ŻE WNIOSEK W ZAKRESIE ODSETEK ZA ZWŁOKĘ, STANOWIĄCYCH NALEŻNOŚCI UBOCZNE OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH, NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK (TJ. SKŁADKI FINANSOWANE OSOBIŚCIE PRZEZ PANA PRACOWNIKÓW, KTÓRE ZGODNIE Z POSTANOWIENIAMI ART. 30 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NIE PODLEGAJĄ W OGÓLE UMORZENIU), POWINIEN ZOSTAĆ ROZPOZNANY POSTANOWIENIEM O UMORZENIU POSTĘPOWANIA W ZAKRESIE OBJĘTYM TYM WNIOSKIEM. W WYKONANIU POWYŻSZEGO WYROKU, ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PRZEPROWADZIŁ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE, ZAKOŃCZONE WYDANIEM W DNIU [...], DECYZJI ODMAWIAJĄCEJ UMORZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU SKŁADEK W KWOCIE NALEŻNYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ. JEDNOCZEŚNIE, W WYKONANIU POSTANOWIEŃ WSA W GDAŃSKU, DOKONANO UMORZENIA POSTĘPOWANIA W CZĘŚCI DOTYCZĄCEJ ODSETEK ZA ZWŁOKĘ W KWOCIE 20.984,00 ZŁ (NALICZONYCH NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R.), POCHODNYCH OD SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK. W związku z powyższym skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie decyzji z dnia [...], informując, że jednorazowa spłata zadłużenia w przypadku jest nie do zrealizowania. Skarżący podniósł, że z racji wieku nie może otrzymać pełnoetatowego stanowiska pracy zgodnie z kierunkiem zawodowym. Obecnie jest zatrudniony na stale w [...] w M. z wynagrodzeniem najniższej pensji krajowej, na stanowisku kierownika odpowiedzialnego za dokonywanie wycen robót i branie udziału w przetargach. Informuje, że do wykonywanej pracy nie są wymagane badania lekarskie, jak dla pracowników pracujących w wykonawstwie, co jest widoczne w wysokości pensji. Małżonka jest od stycznia 2000 r., na emeryturze i uzyskuje 969,58 zł netto. Innych dochodów małżonkowie nie uzyskują, a co miesiąc przychody pomniejszają wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego - zakup węgla, rachunki za gaz i energię elektryczną, lekarstwa małżonki oraz opłaty bieżące. W celu jednorazowego spłacenia należności podstawowych w Urzędzie Skarbowym, małżonkowie wzięli pożyczkę z banku pod pisemne wystąpienie U.S., o celu spłaty zadłużenia, co spowodowało umorzenie w całości naliczonych odsetek za zwlokę. Pożyczka ta jest spłacana z konta emerytury małżonki, obecnie w kwocie 545,00 zł - jako od stałego dochodu. Natomiast w przypadku osoby skarżącego bank stwierdził, że jest w pierwszej grupie ryzyka zawodowego i o pożyczkę nie może występować, bo brak jest gwarancji zatrudnienia i ciągłości płacenia wynagrodzenia. W chwili obecnej dysponuje skarżący wraz z małżonką kwotą ok. 500,00 zł na wyżywienie, remonty i nieprzewidziane wydatki, co uniemożliwia dalsze zaciąganie kredytu. Tym samym możliwość spłaty należności, biorąc pożyczkę od miesiąca września celem rozliczenia się z całości zadłużenia jest nierealna. Całkowita kwota zadłużenia wynosi ok. 70.000,00 zł, co całkowicie uniemożliwia otrzymanie kredytu w kwocie ponad stu tysięcy zł wraz z odsetkami należnymi dla banku. Możliwe raty mieszczą się w granicach do 500 zł, co w skarżącego przypadku jest nie do zrealizowania ze względu na wiek. Zarazem wysokość sumy kredytu jest niemożliwa do otrzymania przy tym wieku i dochodach. Dlatego też prosi skarżący o umorzenie odsetek, co spowoduje realną szansę rozliczenia się z podstawy zadłużenia, jak postąpił Urząd Skarbowy, gdzie obecnie występuje możliwość otrzymania kredytu konsolidacyjnego, dobierając kwotę należną, co jest do zrealizowania w chwili obecnej. ROZPOZNAJĄC SPRAWĘ, W ZWIĄZKU Z ODWOŁANIEM, ZUS PODNIÓSŁ, ŻE OBOWIĄZEK ROZLICZANIA SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE, UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE ORAZ FP I FGŚP I ICH TERMINOWEGO PRZEKAZYWANIA DO ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH SPOCZYWA WYŁĄCZNIE NA PŁATNIKU, KTÓRY DECYDUJĄC SIĘ NA PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ, OBOWIĄZANY JEST ZAPOZNAĆ SIĘ Z CAŁOKSZTAŁTEM PRZEPISÓW W TYM ZAKRESIE. W PRZYPADKU ZANIECHANIA POWYŻSZEGO OBOWIĄZKU, NALEŻNE SĄ ODSETKI ZA ZWŁOKĘ OBLICZANE ZGODNIE Z USTAWĄ ORDYNACJA PODATKOWA, DOCHODZONO OBOWIĄZKOWO WRAZ Z NALEŻNOŚCIAMI GŁÓWNYMI. ODNOSZĄC SIĘ DO NASTĘPNIE DO PRZEDSTAWIONEJ KWESTII UZNANIA PRZEZ WIERZYCIELA, IŻ SPEŁNIONE ZOSTAŁY KRYTERIA POZWALAJĄCE NA UMORZENIE PRZEDMIOTOWEGO ZADŁUŻENIA, NALEŻY STWIERDZIĆ, IŻ ZASADNICZYM OBOWIĄZKIEM WIERZYCIELA (TUTAJ ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH), JEST DOGŁĘBNA ANALIZA STANU MAJĄTKOWEGO DŁUŻNIKA ORAZ ZBADANIE, CZY W SPRAWIE ZACHODZI STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI ZOBOWIĄZAŃ, ZGODNIE Z POSTANOWIENIAMI ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (DZ. U. Z 2009 R., NR 205, POZ. 1585), PRZY UWZGLĘDNIENIU OKRESU, W KTÓRYM MOŻLIWE JEST DOCHODZENIE ZALEGŁOŚCI WOBEC PŁATNIKA. BIORĄC POWYŻSZE POD UWAGĘ, ZUS W SWOJEJ DECYZJI Z DNIA [...], MUSIAŁ STWIERDZIĆ BRAK STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI. W MYŚL ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK MOGĄ BYĆ UMARZANE W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI PRZEZ ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH TYLKO W PRZYPADKU ICH CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI. CAŁKOWITA NIEŚCIĄGALNOŚĆ ZACHODZI WYŁĄCZNIE W PRZYPADKACH WYMIENIONYCH W USTAWIE, TJ. GDY: 1. DŁUŻNIK ZMARŁ NIE POZOSTAWIAJĄC ŻADNEGO MAJĄTKU LUB POZOSTAWIŁ RUCHOMOŚCI NIE PODLEGAJĄCE EGZEKUCJI NA PODSTAWIE ODRĘBNYCH PRZEPISÓW ALBO POZOSTAWIŁ PRZEDMIOTY CODZIENNEGO UŻYTKU DOMOWEGO, KTÓRYCH WARTOŚĆ NIE PRZEKRACZA KWOTY STANOWIĄCEJ TRZYKROTNOŚĆ PRZECIĘTNEGO WYNAGRODZENIA I JEDNOCZEŚNIE BRAK JEST NASTĘPCÓW PRAWNYCH ORAZ NIE MA MOŻLIWOŚCI PRZENIESIENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI NA OSOBY TRZECIE, 2. SĄD ODDALIŁ WNIOSEK O OGŁOSZENIE UPADŁOŚCI DŁUŻNIKA LUB UMORZYŁ POSTĘPOWANIE UPADŁOŚCIOWE Z PRZYCZYN, O KTÓRYCH MOWA W ART. 13 I ART. 361 PKT 1 USTAWY Z DNIA 28 LUTEGO 2003 R. - PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE, 3. NASTĄPIŁO ZAPRZESTANIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI PRZY JEDNOCZESNYM BRAKU MAJĄTKU, Z KTÓREGO MOŻNA EGZEKWOWAĆ NALEŻNOŚCI, MAŁŻONKA, NASTĘPCÓW PRAWNYCH, MOŻLIWOŚCI PRZENIESIENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI NA OSOBY TRZECIE W ROZUMIENIU PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. - ORDYNACJA PODATKOWA (TEKST JEDNOLITY: DZ. U. Z 2005 R., NR 8, POZ. 60), 4. NIE NASTĄPIŁO ZASPOKOJENIE NALEŻNOŚCI W ZAKOŃCZONYM POSTĘPOWANIU LIKWIDACYJNYM, 4A. WYSOKOŚĆ NIEOPŁACONEJ SKŁADKI NIE PRZEKRACZA KWOTY KOSZTÓW UPOMNIENIA W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM, 5. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO LUB KOMORNIK SĄDOWY STWIERDZIŁ BRAK MAJĄTKU, Z KTÓREGO MOŻNA PROWADZIĆ EGZEKUCJĘ, 6. JEST OCZYWISTE, ŻE W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM NIE UZYSKA SIĘ KWOT PRZEKRACZAJĄCYCH WYDATKI EGZEKUCYJNE. Z POWYŻSZEGO KATALOGU JEDNOZNACZNIE WYNIKA, IŻ W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE MOŻNA JESZCZE STWIERDZIĆ STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, GDYŻ ZGODNIE Z DANYMI PRZEKAZANYMI PRZEZ INSPEKTORAT ZUS W SZ., NIE SĄ WYKLUCZONE WOBEC SKARŻĄCEGO KOLEJNE CZYNNOŚCI EGZEKUCYJNE, W TYM EGZEKUCYJNA SPRZEDAŻ NALEŻĄCEJ DO SKARŻĄCEGO NIERUCHOMOŚCI, OBJĘTEJ KW NR [...], DO KTÓREJ SĄD REJONOWY W M., NA WNIOSEK ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, WPISAŁ HIPOTEKĘ PRZYMUSOWĄ ZWYKŁĄ W KWOCIE 71.786,65 ZŁ, ZABEZPIECZAJĄCĄ ROSZCZENIA ZAKŁADU Z TYTUŁU SKŁADEK (TAK NALEŻNOŚCI GŁÓWNE JAKI I ODSETKI ZA ZWŁOKĘ). ANALIZUJĄC WIĘC SPRAWĘ POD KĄTEM STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI. ZAKŁAD OBOWIĄZANY JEST PRZYPOMNIEĆ, ŻE DO SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK, NIE STOSUJE SIĘ ART. 28 I 29 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, CO WYNIKA WPROST Z POSTANOWIEŃ ART. 30 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. POWYŻSZE POSTANOWIENIA USTAWOWE JEDNOZNACZNIE WSKAZUJĄ, IŻ ZOBOWIĄZANY JEST SKARŻĄCY DO WPŁACENIA SKŁADEK, KTÓRE NA DZIEŃ 11 CZERWCA 2007 R., WYNOSIŁY W KWOCIE NALEŻNOŚCI GŁÓWNYCH 8.775,30 ZŁ (FUNDUSZ UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH) I 2.934,22 ZŁ (UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE). POWYŻSZE SKŁADKI FINANSUJĄ PRACOWNICY, A SKARŻĄCY PRZEKAZAŁ ICH DO ZAKŁADU W TERMINACH I WYSOKOŚCI WSKAZANEJ W PRZYWOŁYWANEJ USTAWIE O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. NATOMIAST SKŁADKI FINANSOWANE PRZEZ SKARŻĄCEGO Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW, MOGŁYBY ZOSTAĆ UMORZONE JEDYNIE W PRZYPADKU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRA JEST OBECNIE WYŁĄCZONA W ZWIĄZKU Z MOŻLIWOŚCIĄ EGZEKUCYJNEGO ZBYCIA NIERUCHOMOŚCI. POWYŻSZE USTALENIA STANOWIĄ O BRAKU MOŻLIWOŚCI ORZECZENIA PRZEZ ZUS STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI ZOBOWIĄZAŃ SKŁADKOWYCH, STANOWIĄCEGO TUTAJ WARUNEK KONIECZNY UMORZENIA NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH FINANSOWANYCH PRZEZ SKARŻĄCEGO Z TYTUŁU UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW, KTÓRE Z TYTUŁU SKŁADEK NA FUNDUSZ UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYNOSZĄ 8.102,67 ZŁ, NATOMIAST Z TYTUŁU SKŁADEK NA FP I FGŚP - 1.194,96 ZŁ. OD POWYŻSZYCH SKŁADEK NALEŻNE SĄ ODSETKI ZA ZWŁOKĘ, NALICZANE DO DNIA ZAPŁATY W/W ZADŁUŻENIA. NALEŻY PRZY TYM PODKREŚLIĆ, ŻE USTAWODAWCA NIE PRZEWIDZIAŁ DLA SKŁADEK PRACOWNICZYCH I ICH POCHODNYCH (ODSETEK ZA ZWLOKĘ) ZASADY SWOBODNEGO UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO DO MOMENTU GDY NIE ZOSTANIE STWIERDZONY STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, CO OZNACZA, ŻE ICH EWENTUALNE UMORZENIE MOŻE NASTĄPIĆ PO SPEŁNIENIU PRZESŁANEK WYMIENIONYCH W PRZYTOCZONYCH POWYŻEJ PUNKTACH (1-6), ZAWARTYCH W ART. 28 UST. 3 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK (W TYM PRZEDMIOTOWE ODSETKI) POZOSTAJĄ ZABEZPIECZONE WSPOMNIANĄ HIPOTEKĄ PRZYMUSOWĄ, KTÓRA PODĄŻA ZA NIERUCHOMOŚCIĄ I KTÓRA NIE MOŻE ZOSTAĆ WYKREŚLONA BEZ STOSOWNEJ PODSTAWY PRAWNEJ. ZARAZEM UMORZENIE SKŁADKOWYCH NALEŻNOŚCI PRACOWNICZYCH TĄ HIPOTEKĄ ZABEZPIECZONYCH (JAK WYJAŚNIONO POWYŻEJ) JEST NIEDOZWOLONE (ZABEZPIECZENIE NA MAJĄTKU ZOBOWIĄZANEGO). TYM SAMYM PLANOWANE OBECNIE POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE DO NIERUCHOMOŚCI OBJĘTEJ KW NR [...], OBCIĄŻONEJ HIPOTECZNIE UMOŻLIWI PRZYNAJMNIEJ CZĘŚCIOWE POKRYCIE KWOTY DOCHODZONYCH SKŁADEK I ODSETEK PRACOWNICZYCH, STANOWIĄC JEDNOCZEŚNIE O NIESPEŁNIENIU PRZESŁANKI CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI WIERZYTELNOŚCI, KTÓRA JEST TUTAJ, WYNIKAJĄCYM Z USTAWY, BEZWZGLĘDNYM WARUNKIEM EWENTUALNEGO UMORZENIA PRZEDMIOTOWYCH NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH, A UMORZENIE TZW. SKŁADEK PRACOWNICZYCH PRZEZ ZUS W OBECNEJ SYTUACJI, ZOSTAŁOBY UZNANE PRZEZ KAŻDĄ INSTYTUCJĘ KONTROLI ZA NARUSZENIE BEZWZGLĘDNIE OBOWIĄZUJĄCYCH, WSKAZANYCH POWYŻEJ NORM USTAWOWYCH. KWOTY UZYSKANE ZE SPRZEDAŻY NIERUCHOMOŚCI, MUSZĄ POKRYĆ WSZYSTKIE SKŁADKOWE NALEŻNOŚCI PRACOWNICZE I W TYM ZAKRESIE WIERZYCIEL BADA JEDYNIE STAN MAJĄTKU (CZY ZAISTNIAŁ LUB NIE STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI), NIE POSIADAJĄC JUŻ UPRAWNIEŃ DO ANALIZY SYTUACJI ZDROWOTNEJ I DOCHODOWEJ (W TYM NP. KOSZTÓW MIESIĘCZNEGO UTRZYMANIA). NALEŻY TUTAJ PRZYPOMNIEĆ, IŻ W ZAKRESIE SKŁADEK PRACOWNICZYCH NIE ZNAJDUJĄ ZASTOSOWANIA POSTANOWIENIA ROZPORZĄDZENIU MINISTRA GOSPODARKI PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 141. POZ. 1365), CO OZNACZA, ŻE UMORZENIE NASTĄPIĆ MOŻE TYLKO I WYŁĄCZNIE WOBEC STWIERDZONEGO STANU CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, KTÓRY W NINIEJSZEJ SPRAWIE NIE ZACHODZI. KOLEJNĄ KATEGORIĄ NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH SĄ ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU SKŁADEK, KTÓRYCH NIE OPŁACIŁ SKARŻĄCY NA UBEZPIECZENIE WŁASNE - JAKO OSOBY PROWADZĄCEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ. JEDYNIE W TYM PRZYPADKU USTAWA O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH PRZEWIDUJE MOŻLIWOŚĆ UMARZANIA NALEŻNOŚCI POMIMO BRAKU ICH CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, DO CZEGO UPOWAŻNIA ART. 28 UST. 3 A I 3 B USTAWY I DOTYCZY WŁAŚNIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE UBEZPIECZONYCH BĘDĄCYCH RÓWNOCZEŚNIE PŁATNIKAMI SKŁADEK NA TE UBEZPIECZENIA. W MYŚL § 3 UST. 1 PKT 1-3, WYDANEGO NA PODSTAWIE ART. 3 B USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH. ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI. PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. Z 2003 R. NR 141, POZ. 1365), ZAKŁAD MOŻE UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, JEŻELI ZOBOWIĄZANY WYKAŻE, ŻE ZE WZGLĘDU NA STAN MAJĄTKOWY I SYTUACJĘ RODZINNĄ NIE JEST W STANIE OPŁACIĆ TYCH NALEŻNOŚCI, PONIEWAŻ POCIĄGNĘŁOBY TO ZBYT CIĘŻKIE SKUTKI DLA ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINY, W SZCZEGÓLNOŚCI W PRZYPADKU: 1. GDY OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK POZBAWIŁOBY ZOBOWIĄZANEGO I JEGO RODZINĘ MOŻLIWOŚCI ZASPOKOJENIA NIEZBĘDNYCH POTRZEB ŻYCIOWYCH, 2. PONIESIENIA STRAT MATERIALNYCH W WYNIKU KLĘSKI ŻYWIOŁOWEJ LUB INNEGO NADZWYCZAJNEGO ZDARZENIA POWODUJĄCEGO, ŻE OPŁACENIE NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK MOGŁOBY POZBAWIĆ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI DALSZEGO PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI, 3. PRZEWLEKŁEJ CHOROBY ZOBOWIĄZANEGO LUB KONIECZNOŚCI SPRAWOWANIA OPIEKI NAD PRZEWLEKLE CHORYM CZŁONKIEM RODZINY, POZBAWIAJĄCEJ ZOBOWIĄZANEGO MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DOCHODU UMOŻLIWIAJĄCEGO PŁACENIE NALEŻNOŚCI. POWYŻSZE OZNACZA, ŻE ZADANIEM ZAKŁADU JEST OKREŚLENIE, CZY NA DZIEŃ ZŁOŻENIA WNIOSKU ZAISTNIAŁY OKOLICZNOŚCI UZASADNIAJĄCE .UMORZENIE, O KTÓRYCH MOWA POWYŻEJ. JEDNAK NAWET STWIERDZENIE ZAISTNIENIA OKREŚLONYCH W POWYŻSZYM ROZPORZĄDZENIU SYTUACJI NIE OBLIGUJE ZAKŁADU DO UMARZANIA SWOICH NALEŻNOŚCI, LECZ STANOWI ZAWSZE JEGO UPRAWNIENIE. ZUS UZNAJE, MAJĄC NA UWADZE USTALENIA W ZAKRESIE SKOMPLIKOWANEJ SYTUACJI DOCHODOWEJ SKARŻĄCEGO, IŻ WSKAZANE W POWYŻSZYM ROZPORZĄDZENIU PRZESŁANKI ZOSTAŁY WPRAWDZIE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE SPEŁNIONE, JEDNAK WIERZYCIEL KORZYSTA TUTAJ Z PRZYWOŁANEGO POWYŻEJ PRAWA ODMOWY UMORZENIA, CO MAJĄC NA WZGLĘDZIE PLANOWANE CZYNNOŚCI EGZEKUCYJNE WOBEC MAJĄTKU, JEST UZASADNIONE. ODMAWIAJĄC SKARŻĄCEMU UMORZENIA ODSETEK POCHODNYCH OD SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA WŁASNE, BOWIEM JEDYNIE ICH UMORZENIE BYŁOBY MOŻLIWE W AKTUALNYM STANIE PRAWNYM I FAKTYCZNYM. ZAKŁAD DODATKOWO PODKREŚL, IŻ PRZEPISY ZAWARTE W ART. 28 USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ PRZYWOŁANEGO ROZPORZĄDZENIA SĄ CZYTELNE I NIE BUDZĄ NA TLE WYKŁADNI GRAMATYCZNEJ WĄTPLIWOŚCI INTERPRETACYJNYCH. SĄ ONE OPARTE NA KONSTRUKCJI TZW. UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO, CO OZNACZA, ŻE DECYZJA W ZAKRESIE SPRAW DOTYCZĄCYCH UMORZENIA NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH PRZYSŁUGUJE KAŻDORAZOWO ORGANOWI, KTÓRY W PRZYPADKU STWIERDZENIA OKOLICZNOŚCI, OKREŚLONYCH W ART. 28 TEJ USTAWY, ORAZ WYDANEGO NA MOCY DELEGACJI USTAWOWEJ ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE, MOŻE. ALE NIE MUSI UMORZYĆ NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK. REGULACJE ZAWARTE W PRZYWOŁANYCH PRZEPISACH JEDNOZNACZNIE WSKAZUJĄ NA BRAK OBOWIĄZKU UMORZENIA, STANOWIĄC, ŻE NAWET W PRZYPADKU SPEŁNIENIA ODPOWIEDNICH PRZESŁANEK. ZAKŁAD MOŻE LECZ NIE MUSI UMORZYĆ NALEŻNOŚCI SKŁADKOWYCH, BOWIEM JEST TO JEGO UPRAWNIENIE, LECZ NIGDY OBOWIĄZEK. WYDAJĄC NINIEJSZĄ DECYZJĘ. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH KORZYSTA Z MOŻLIWOŚCI TAKIEJ ODMOWY. PORUSZAJĄC RAZ JESZCZE KWESTIĘ BRAKU MOŻLIWOŚCI UMORZENIA ODSETEK ZA ZWŁOKĘ, POCHODNYCH OD SKŁADEK Z TYTUŁU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, UBEZPIECZENIA ZDROWOTNEGO ORAZ FP I FGSP PRACOWNIKÓW, ZUS PRZYPOMINA, IŻ JEST TUTAJ ZWIĄZANY PRZEDE WSZYSTKIM PRZEPISAMI PRZYWOŁYWANEJ WIELOKROTNIE USTAWY O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH, KTÓRA STANOWIĄC ZBIÓR NORM SZCZEGÓLNYCH, WYŁĄCZA OBECNIE MOŻLIWOŚĆ UMORZENIA ODSETEK OD SKŁADEK PRACOWNICZYCH BEZ WZGLĘDU NA BEZ WĄTPIENIA TRUDNĄ SYTUACJĘ ZDROWOTNĄ I MATERIALNĄ. KONKLUDUJĄC NALEŻY STWIERDZIĆ, IŻ OBECNIE BRAK JEST USTAWOWEJ MOŻLIWOŚCI UMORZENIA FINANSOWANYCH PRZEZ PŁATNIKA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE ZA ZATRUDNIONYCH PRACOWNIKÓW (W TYM PRZEDMIOTOWYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ), GDYŻ NIE ZOSTAŁ STWIERDZONY OSTATECZNIE STAN CAŁKOWITEJ NIEŚCIĄGALNOŚCI, BOWIEM NALEŻĄCA DO SKARŻĄCEGO NIERUCHOMOŚĆ ZABEZPIECZONA ZOSTAŁA W ZAKRESIE PRZEDMIOTOWYCH NALEŻNOŚCI STOSOWNĄ HIPOTEKĄ, CO UPRAWNIA I ZARAZEM ZOBOWIĄZUJE WIERZYCIELA DO JEJ UTRZYMANIA, DAJĄC GWARANCJĘ POKRYCIA - PRZEDE WSZYSTKIM - SKŁADKOWYCH NALEŻNOŚCI PRACOWNICZYCH (W OBU KATEGORIACH) ORAZ ICH NALEŻNOŚCI UBOCZNYCH W POSTACI ODSETEK ZA ZWŁOKĘ. NATOMIAST W ZAKRESIE ODSETEK ZA ZWŁOKĘ, NALICZONYCH OD SKŁADEK, KTÓRYCH NIE OPŁACIŁ SKARŻĄCY Z TYTUŁU UBEZPIECZEŃ WŁASNYCH, USTALONO, JAK JUŻ DOKŁADNIE WSKAZANO POWYŻEJ, ŻE WIERZYCIEL SKORZYSTAŁ TUTAJ Z PRAWA ODMOWY UMORZENIA, ARGUMENTUJĄC SWOJĄ ODMOWĘ RÓWNIEŻ FAKTEM WPISU HIPOTEKI, KTÓREJ WPIS (CELEM ZABEZPIECZENIA ROSZCZEŃ) JEST NIE TYLKO PRAWEM, ALE I OBOWIĄZKIEM WIERZYCIELA PUBLICZNOPRAWNEGO. NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ L.G. WNIÓSŁ SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU WNOSZĄC O JEJ UCHYLENIE. SKARŻĄCY ZARZUCIŁ DECYZJI: 1. OBRAZĘ PRAWA MATERIALNEGO TJ. ART. 28 UST. 3A USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (TEKST JEDNOLITY - DZ. U. Z 2009 R. NR 205, POZ. 1585 Z PÓŹN. ZM.), W ZWIĄZKU Z § 3 UST. 1 PKT 1 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. NR 141, POZ. 1365) POPRZEZ NIEWŁAŚCIWE TYCH PRZEPISÓW ZASTOSOWANIE I WYCIĄGNIĘCIE WNIOSKU, IŻ W PRZYPADKU SKARŻĄCEGO L.G. NIE ZACHODZI MOŻLIWOŚĆ UMORZENIA NALEŻNOŚCI W CZĘŚCI, Z UWAGI NA BRAK BEZSKUTECZNOŚCI EGZEKUCJI, 2. NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA W STOPNIU, KTÓRY MÓGŁ MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY TJ. ART. 6 K.P.A. ART. 77 § 1 K.P.A. ORAZ ART. 80 K.P.A. POPRZEZ ZANIECHANIE PODJĘCIA DZIAŁAŃ ZMIERZAJĄCYCH DO OKREŚLENIA RZECZYWISTEJ SYTUACJI MAJĄTKOWEJ SKARŻĄCEGO ORAZ JEGO NAJBLIŻSZEJ RODZINY, W SZCZEGÓLNOŚCI ZAŚ - PODJĘCIA TYCH DZIAŁAŃ, KTÓRE WYMIENIONO W UZASADNIENIU WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU Z DNIA 7 KWIETNIA 2009 R., WYDANEGO W SPRAWIE I SA/GD 885/08, JAK RÓWNIEŻ WYCIĄGNIĘCIA ODPOWIEDNICH WNIOSKÓW Z TYCHŻE INFORMACJI DLA STANU SPRAWY, DOTYCZĄCYCH ISTNIENIA BĄDŹ NIE PRZESŁANEK UMORZENIA NALEŻNOŚCI SKARŻĄCEGO WZGLĘDEM ORGANU. W UZASADNIENIU SKARŻĄCY PODNIÓSŁ, ŻE NIE ULEGA NAJMNIEJSZEJ KWESTII, IŻ DECYZJE ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH WYDAWANE NA PODSTAWIE ART. 28 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (TEKST JEDNOLITY - DZ. U. Z 2009 R. NR 205, POZ. 1585 Z PÓŹN. ZM.), MAJĄ CHARAKTER DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH UZNANIOWYCH, CO POZOSTAWIA ORGANOWI WYDAJĄCEMU ROZSTRZYGNIĘCIE ADMINISTRACYJNE DUŻĄ SWOBODĘ W KSZTAŁTOWANIU KIERUNKU ORAZ TREŚCI ROZSTRZYGNIĘCIA. NIE ZWALANIA TO WSZELAKO ORGANU Z OBOWIĄZKU - WYNIKAJĄCEGO Z ZASAD PROWADZENIA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, OKREŚLONYCH W K.P.A. - RZETELNEGO I WSZECHSTRONNEGO ZBADANIA OKOLICZNOŚCI SPRAWY, TAK ABY WYDANA DECYZJA BYŁA W JAK NAJWIĘKSZYM STOPNIU ZGODNA Z CELAMI, WYMIENIONYMI W ART. 7 K.P.A. TYMCZASEM W NINIEJSZEJ SPRAWIE ORGAN USTALEŃ TAKICH NIE POCZYNIŁ, POPRZESTAJĄC NA ANALIZIE ZEBRANEJ WCZEŚNIEJ W TOKU SPRAWY DOKUMENTACJI, KTÓRA W WIELU ASPEKTACH UTRACIŁA JUŻ WALOR AKTUALNOŚCI. Z TREŚCIĄ MATERIAŁÓW ZEBRANYCH W TOKU POSTĘPOWANIA SKARŻĄCY NIE ZOSTAŁ ZRESZTĄ ZAPOZNANY. BŁĘDNE JEST STANOWISKO ORGANU, KTÓRY STWIERDZA W SPRAWIE BRAK ZAJŚCIA PODSTAWOWEJ PRZESŁANKI UMORZENIA NALEŻNOŚCI, JAKĄ JEST CAŁKOWITA NIEŚCIĄGALNOŚĆ PRZYPISANEJ DO ZAPŁATY KWOTY ZALEGŁYCH SKŁADEK. W OCENIE ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ CAŁKOWITEGO ZASPOKOJENIA ROSZCZEŃ ZAKŁADU W DRODZE ZBYCIA ZAJĘTEJ NIERUCHOMOŚCI STANOWIĄCEJ WŁASNOŚĆ SKARŻĄCEGO. UWADZE ORGANU UMKNĘŁO NAJWYRAŹNIEJ, IŻ NIERUCHOMOŚĆ OBJĘTA KSIĘGĄ WIECZYSTĄ KW [...] W SENSIE FAKTYCZNYM STANOWI TYLKO WYODRĘBNIONE PIĘTRO W SKROMNYM BUDYNKU MIESZKALNYM, WRAZ Z ADEKWATNYM DO POWIERZCHNI UDZIAŁEM W CZĘŚCIACH WSPÓLNYCH. OBIEKTYWNA PRZYDATNOŚĆ TAKIEJ NIERUCHOMOŚCI DLA KOGOKOLWIEK JEST ZNIKOMA, ZATEM SZANSA NA ZBYCIE NIERUCHOMOŚCI W DRODZE LICYTACJI BĘDZIE BARDZO NISKA, ZAŚ PRAWDOPODOBIEŃSTWO UZYSKANIA PEŁNEJ SUMY WIERZYTELNOŚCI - JESZCZE NIŻSZA. UZASADNIONYM JEST PRZYPUSZCZENIE, IŻ WDROŻENIE POSTĘPOWANIA EGZEKUCYJNEGO NARAZI TYLKO ORGAN NA ZUPEŁNIE NIEPOTRZEBNE KOSZTY Z TYM ZWIĄZANE, BEZ SZANSY NA UZYSKANIE FAKTYCZNEGO ZASPOKOJENIA. Natomiast realne możliwości spłaty zadłużenia przez skarżącego, ograniczają się do kwoty bez odsetek i to w proponowanym cyklu ratalnym. W istocie zatem stanowisko organu opiera się nie tyle na rzetelnych ustaleniach faktycznych, co tylko i wyłącznie na optymistycznym, ale niekoniecznie uzasadnionym subiektywnym przekonaniu, iż egzekucja z nieruchomości strony będzie skuteczna, zatem nie można w chwili obecnej mówić o stanie całkowitej nieściągalności należności. Wartość dowodowa, a zatem przydatność dla postępowania administracyjnego takich przypuszczeń zdaje się być nader wątpliwa, a formułowanie na ich podstawie jakichkolwiek wniosków - niedopuszczalne. W ocenie skarżącego stan taki implikuje konieczność uzupełnienia materiałów postępowania, tak aby wydawane rozstrzygnięcia oparte były nie tyle na przypuszczeniach, co na faktach. ZASKARŻONE ROZSTRZYGNIĘCIE W OCENIE STRONY OBARCZONE JEST WADAMI PROCESOWYMI, STANOWIĄCYMI NARUSZENIE TREŚCI NORM PRAWNYCH ZAWARTYCH W ART. 6 K.P.A. ART. 77 § 1 K.P.A. ORAZ ART. 80 K.P.A., JAK RÓWNIEŻ WADĄ O CHARAKTERZE MATERIALNE - PRAWNYM, TZN. NARUSZENIEM ART. 28 UST. 3A USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R. O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (TEKST JEDNOLITY - DZ. U. Z 2009 R. NR 205, POZ. 1585 Z PÓŹN. ZM.), W ZWIĄZKU Z § 3 UST. 1 PKT 1 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Z DNIA 31 LIPCA 2003 R., W SPRAWIE SZCZEGÓŁOWYCH ZASAD UMARZANIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE (DZ. U. NR 141, POZ. 1365). W OCENIE STRONY SKARŻĄCEJ WADY TE SĄ NA TYLE DONIOSŁE, IŻ UZASADNIAJĄ USUNIĘCIE ZASKARŻONEJ DECYZJI Z OBROTU PRAWNEGO. NIEZALEŻNIE OD GŁÓWNEGO TOKU WYWODU PODNIEŚĆ NALEŻY, IŻ ORGAN W NIEDOSTATECZNYM STOPNIU WYCIĄGNĄŁ WNIOSKI Z ZALECEŃ WSKAZANYCH W UZASADNIENIU WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU Z DNIA 7 KWIETNIA 2009 R., WYDANEGO W SPRAWIE I SA/GD 885/08. KSZTAŁT ORAZ UZASADNIENIE DECYZJI OSTATNIO WYDANYCH W SPRAWIE SKARŻĄCEGO ZBIEŻNA JEST Z TREŚCIĄ ROZSTRZYGNIĘĆ UPRZEDNIO WYDANYCH, KTÓRE PRZECIEŻ NIE OSTAŁY SIĘ W OBROCIE PRAWNYM PODCZAS KONTROLI SĄDOWEJ. GODZI SIĘ TEŻ PRZYPOMNIEĆ, IŻ SPÓR W SPRAWIE DOTYCZY RELATYWNIE NIEWIELKIEJ Z PUNKTU WIDZENIA ZAKŁADU KWOTY (OGROMNEJ NATOMIAST Z PUNKTU WIDZENIA STRONY SKARŻĄCEJ), GDY TYMCZASEM TEN SAM ORGAN PO WIELOKROĆ - UMARZAŁ W CAŁOŚCI BĄDŹ W CZĘŚCI NALEŻNOŚCI WIELOMILIONOWEJ WARTOŚCI WIĘKSZYCH PŁATNIKÓW (NP. STOCZNI). W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ZUS WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE, PODTRZYMUJĄC DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: NA WSTĘPIE NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 ROKU - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.), SĄD ADMINISTRACYJNY SPRAWUJE KONTROLĘ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PRZEZ BADANIE ZGODNOŚCI ZASKARŻONYCH DECYZJI Z PRAWEM. W WYNIKU TAKIEJ KONTROLI DECYZJA MOŻE ZOSTAĆ UCHYLONA W RAZIE STWIERDZENIA, ŻE NARUSZONO PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY LUB DOSZŁO DO TAKIEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRE MOGŁOBY W ISTOTNY SPOSÓB WPŁYNĄĆ NA WYNIK SPRAWY, EWENTUALNIE W RAZIE WYSTĄPIENIA OKOLICZNOŚCI MOGĄCYCH BYĆ PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A), B) I C) USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 ROKU - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI - DZ. U. NR 153, POZ. 1270 Z PÓŹN. ZM., OKREŚLANEJ DALEJ JAKO P.P.S.A). Z PRZEPISU ART. 134 § 1 P.P.S.A., WYNIKA, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ SKARGI. JEGO WYKŁADNIA WSKAZUJE, ŻE SĄD MA PRAWO ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY. Z DRUGIEJ JEDNAK STRONY GRANICĄ PRAW I OBOWIĄZKÓW SĄDU WYZNACZONĄ W ART. 134 § 1 P.P.S.A. JEST ZAKAZ WKRACZANIA W SPRAWĘ NOWĄ. GRANICE TE ZAŚ WYZNACZONE SĄ DWOMA ASPEKTAMI MIANOWICIE: LEGALNOŚCIĄ DZIAŁAŃ ORGANU PODATKOWEGO ORAZ CAŁOKSZTAŁTEM ASPEKTÓW PRAWNYCH TEGO STOSUNKU PRAWNEGO, KTÓRY BYŁ OBJĘTY TREŚCIĄ ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA. MAJĄC POWYŻSZE NA WZGLĘDZIE SĄD UZNAŁ, ŻE W USTALONYM STANIE FAKTYCZNYM SKARGA ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE. W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE DOSZŁO BOWIEM DO NARUSZENIA PRZEZ ORGAN ODWOŁAWCZY PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA W SPOSÓB MAJĄCY ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, A TYM SAMYM POSTANOWIENIE TEGO ORGANU PODLEGA UCHYLENIU Z MOCY ART. 145 § 1 PKT 1 LIT C) P.P.S.A. NA WSTĘPIE NALEŻY PODNIEŚĆ, ŻE NINIEJSZA SPRAWA BYŁA JUŻ DWA RAZY PRZEDMIOTEM ROZPOZNAWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY. I TAK WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE W WYROKU Z DNIA 25 KWIETNIA 2008 R., SYGN. AKT V SA/WA 3002/07 STWIERDZIŁ, ŻE "ART. 28 U.S.U.S., POZWALA NA UMARZANIE SAMYCH ODSETEK ZA ZWŁOKĘ OD WSKAZANYCH W NIM SKŁADEK, JAK I OD SKŁADEK WSKAZANYCH W ART. 32 U.S.U.S. WNIOSKODAWCA MA PRZY TYM WE WSKAZANYM WYŻEJ ZAKRESIE PEŁNĄ SWOBODĘ W WYBORZE NALEŻNOŚCI, KTÓRYCH UMORZENIA SIĘ DOMAGA; MOŻE ZATEM DOMAGAĆ SIĘ UMORZENIA W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI NIEKTÓRYCH TYLKO SKŁADEK, SAMYCH ODSETEK, DODATKOWEJ OPŁATY, KOSZTÓW UPOMNIENIA LUB KOSZTÓW EGZEKUCYJNYCH, MOŻE ŁĄCZYĆ SWOJE ŻĄDANIA W RAMACH TYCH NALEŻNOŚCI, PRZY CZYM JEŚLI UMORZONE ZOSTANĄ SKŁADKI TO Z MOCY PRAWA UMORZENIU ULEGAJĄ RÓWNIEŻ TE NALEŻNOŚCI Z NIMI ZWIĄZANE, O KTÓRYCH MOWA W ART. 28 UST. 4 U.S.U.S. (POR. TEŻ WYROK SĄDU APELACYJNEGO W KATOWICACH Z 14 PAŹDZIERNIKA 2004 R., SYGN. AKT III AUA 1581/03, LEX NR 147189). SKORO W NINIEJSZEJ SPRAWIE PREZES ZAKŁADU BŁĘDNIE PRZYJĄŁ, IŻ PRZEPISY U.S.U.S., NIE ZAWIERAJĄ PODSTAW PRAWNYCH DO UMORZENIA SAMYCH ODSETEK, A TEGO GŁÓWNIE DOTYCZYŁA ROZPOZNANA SPRAWA, TO TYM SAMYM OCENA POZOSTAŁYCH NARUSZEŃ PRAWA ZGŁOSZONYCH W SKARDZE STRACIŁA RACJĘ BYTU, JAKO ŻE W ISTOCIE ODNOSZĄ SIĘ ONE DO USTALEŃ ORGANU, KTÓRE POCZYNIONE ZOSTAŁY NA BŁĘDNYCH ZAŁOŻENIACH NORMATYWNYCH". Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 885/08 stwierdził m.in., że "Instytucja umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uregulowana w art. 28 u.s.u.s., oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia (Dz. U. 2003 r. Nr 141 poz. 1365; dalej jako rozporządzenie MGPPS) ma zastosowanie tylko i wyłącznie do zaległości z tytułu składek finansowanych przez osoby będące jednocześnie ich płatnikami. Zgodnie bowiem z art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 u.s.u.s. Oznacza to, iż ani przepis art. 28 u.s.u.s., ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., (wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s.), nie mogą stanowić podstawy do umorzenia składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej. Tym samym postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego jest w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone". Powyższe stwierdzenia zawierające ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wymagały przytoczenia, albowiem zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., wiążą w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem rozpoznawania. Organy orzekające zastosowały się do powyższych wskazań sądów, poświęcając rozstrzygnięciu w tym zakresie znaczną część uzasadnienia decyzji. Należy również stwierdzić, że organy orzekające prawidłowo ustaliły, wbrew wywodom skargi, brak istnienia całkowitej nieściągalności należności składek i odsetek, które mogą być przedmiotem wniosku o umorzenie. Niewątpliwie całkowity brak nieściągalności (jako podstawowa przesłanka umorzenia z art. 28 ust. 3) nie zachodzi w sytuacji kiedy zobowiązany jest właścicielem nieruchomości z której może być prowadzona egzekucja. Subiektywne wywody skargi dot. wartości nieruchomości czy ewentualnego braku zainteresowania w nabyciu jej w wyniku postępowania egzekucyjnego nie mogą stanowić podstawy uznania, że przesłanka całkowitej nieściągalności wystąpiła. Odrębnej oceny wymaga natomiast przyjęte przez organy uzasadnienie niespełnienia przesłanki określonej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., tj. umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Okoliczności uzasadniające umorzenie w tym przypadku zostały zdefiniowane przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), który nakłada na zobowiązanego obowiązek wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacać należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Zaakcentować przy tym należy, iż obowiązek wykazania istnienia omawianej przesłanki umorzenia należności obciąża skarżącego, jako wnioskodawcę - a nie organy. Jednakże rolą organu, który chciał ocenić w sposób odpowiadający treści art. 80 K.p.a., okoliczności przedstawione przez skarżącego było ustalenie także comiesięcznych kosztów, w tym opłat stałych, ponoszonych przez niego w związku z utrzymaniem własnym i żony oraz zestawienie ich z comiesięcznymi dochodami, uwzględniając przy tym stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Ponadto należy mieć na względzie, że ubezpieczenie społeczne jest to system ustawowo zagwarantowanych świadczeń związanych z pracą, służących zaspakajaniu potrzeb wywołanych przez zdarzenia losowe i finansowanych przez ubezpieczonych na zasadzie rozłożenia ich ciężaru na osoby do nich następnie uprawnione. Mieszcząca się w tym systemie również funkcja ochronna ubezpieczenia społecznego nie pozwala na egzekwowanie składek w każdej sytuacji, bez względu na konsekwencje dla zobowiązanego i jego rodziny. Powyższych ustaleń i rozważań zabrakło, zdaniem Sądu orzekającego, w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Co prawda organ pierwszej instancji wskazał okoliczności świadczące o sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego i dokonał ich oceny, jednak takich ustaleń, rozważań i oceny własnej zabrakło w decyzji organu drugiej instancji. Organ ten skupił się na cytowaniu przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie oraz uzasadnieniu rozstrzygnięć wskazanych w wyrokach WSA w Warszawie i Gdańsku, którymi był związany na mocy w/w przepisu art. 153 p.p.s.a. W ocenie Sądu organ drugiej instancji wydając zaskarżoną decyzję uchybił obowiązkowi wynikającemu z treści art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wyrażającego zasadę dwuinstancyjności postępowania. Istota tej zasady postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T. Woś, J. Zimmermann. glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu l instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 592; por. także wyr. NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35; wyr. NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, niepubl.). Dla uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarczy samo stwierdzenie, iż w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyr. NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., l SA/Łd 112/98, niepubl., wyr. NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Chodzi zatem o to, by "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uch. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82). Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Od strony teoretycznej można by przyjąć, że pierwsze rozstrzygnięcie przestaje obowiązywać z chwilą, gdy zdecydowano się na powtórzenie postępowania w sprawie, która musi i tak zakończyć się nowym rozstrzygnięciem (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., s. 147). Zadaniem organu drugiej instancji jest rozważenie, jak należy daną sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji (wyr. NSA z dnia 7 lutego 1996 r., SA/Sz 2214/95, niepubl.). PRZY PONOWNYM ROZPATRZENIU SPRAWY ORGAN TJ. PREZES ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH UWZGLĘDNI STANOWISKO SĄDU WYRAŻONE W NINIEJSZYM ROZSTRZYGNIĘCIU, PRZEPROWADZI USTALENIA FAKTYCZNE WŁAŚCIWE I NIEZBĘDNE DO ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY UMORZENIA NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU NIEUREGULOWANYCH SKŁADEK I OCENY ZASADNOŚCI ICH UMORZENIA W RAMACH TZW. UZNANIA ADMINISTRACYJNEGO. UZNANIE ADMINISTRACYJNE TO PRZYZNANA ORGANOM ADMINISTRACJI MOŻLIWOŚĆ WYBORU SPOŚRÓD DWÓCH LUB WIĘCEJ DOPUSZCZALNYCH PRZEZ USTAWĘ A PRAWNIE RÓWNOWARTOŚCIOWYCH ROZWIĄZAŃ ZGODNIE Z CELAMI W USTAWIE OKREŚLONYMI (Z. JANOWICZ; KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. KOMENTARZ, WARSZAWA 1995, S. 270-271). JAKKOLWIEK UZNANIOWY CHARAKTER DECYZJI PODEJMOWANYCH W PRZEDMIOCIE UMORZENIA NALEŻNOŚCI OZNACZA, ŻE ORGAN ORZEKAJĄCY MOŻE, ALE NIE MUSI UMORZYĆ NALEŻNOŚCI, TO JEDNAK DECYZJE WYDANE W TYM TRYBIE NIE MOGĄ BYĆ DOWOLNE. WYMAGAJĄ UZASADNIENIA ODPOWIADAJĄCEGO RYGOROM ART. 107 § 3 K.P.A. PRZEPIS TEN STANOWI, ŻE UZASADNIENIE FAKTYCZNE DECYZJI POWINNO W SZCZEGÓLNOŚCI ZAWIERAĆ WSKAZANIE FAKTÓW, KTÓRE ORGAN UZNAŁ ZA UDOWODNIONE, DOWODÓW, NA KTÓRYCH SIĘ OPARŁ, ORAZ PRZYCZYN, Z POWODU KTÓRYCH INNYM DOWODOM ODMÓWIŁ WIARYGODNOŚCI I MOCY DOWODOWEJ, ZAŚ UZASADNIENIE PRAWNE - WYJAŚNIENIE PODSTAWY PRAWNEJ DECYZJI, Z PRZYTOCZENIEM PRZEPISÓW PRAWA. W SZCZEGÓLNOŚCI ZAŚ DECYZJE ODMOWNE (NEGATYWNE) DLA WNIOSKODAWCY POWINNY BYĆ PRZEKONUJĄCO I JASNO UZASADNIONE, ZARÓWNO CO DO FAKTÓW, JAK I CO DO PRAWA, TAK, ABY NIE BYŁO WĄTPLIWOŚCI, ŻE WSZYSTKIE OKOLICZNOŚCI ISTOTNE DLA SPRAWY ZOSTAŁY GŁĘBOKO ROZWAŻONE I OCENIONE, A OSTATECZNE ROZSTRZYGNIĘCIE JEST ICH LOGICZNĄ KONSEKWENCJĄ. Z DECYZJI MUSI ZATEM WYNIKAĆ MIĘDZY INNYMI, IŻ ORGAN NIE POZOSTAWIŁ POZA SWOIMI ROZWAŻANIAMI ARGUMENTÓW PODNOSZONYCH PRZEZ STRONĘ, NIE POMINĄŁ ISTOTNYCH DLA ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY MATERIAŁÓW DOWODOWYCH LUB NIE DOKONAŁ OCENY TYCH MATERIAŁÓW WBREW ZASADOM LOGIKI I DOŚWIADCZENIA ŻYCIOWEGO. Z UWAGI NA POWYŻSZE WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY, NA PODSTAWIE ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A/ I C/, ART. 134 I ART. 135 P.P.S.A, ORZEKŁ O UCHYLENIU ZASKARŻONEJ DECYZJI ORAZ DECYZJI JĄ POPRZEDZAJĄCEJ. W PRZEDMIOCIE BRAKU MOŻLIWOŚCI WYKONANIA ZASKARŻONEJ DECYZJI DO CZASU UPRAWOMOCNIENIA SIĘ WYROKU SĄD ORZEKŁ NA PODSTAWIE ART. 152 P.P.S.A. O KOSZTACH ORZECZONO NA MOCY ART. 200 P.P.S.A. DSZ