I SA/Gd 718/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J.S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SA/Gd [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1. wznawia postępowanie w sprawie; 2. oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1352/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 lipca 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. skarżący, na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), z uwagi na pozbawienie go możliwości działania w postępowaniu wskutek naruszenia przepisów prawa, wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powołanym wyżej, prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 23 kwietnia 2015 r., podczas wizyty w sekretariacie WSA, został poinformowany, iż wniesiona przez niego skarga została oddalona. Skarżący dowiedział się, że zawiadomieniem doręczonym 31 grudnia 2012 r. został powiadomiony o terminie rozprawy. O skuteczności doręczenia świadczy potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach. Skarżący podniósł, że zawiadomienia o terminie rozprawy nie otrzymał. Wyjaśnił, że wskazany przez niego adres do korespondencji to adres siedziby spółki, w której jest zatrudniony. Jednak żaden z pracowników spółki nie został upoważniony przez skarżącego do odbioru korespondencji do niego kierowanej. Skarżący ustalił, iż osoba, która odebrała kierowaną do niego korespondencję nigdy nie pracowała i nie pracuje w spółce. W ocenie skarżącego okoliczność, że nie odebrał on osobiście korespondencji z sądu, jak również nie została mu ona przekazana przez osobę, która ją odebrała, uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy stwierdzić, że rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego jest wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny skierował przedmiotową skargę na rozprawę, stosownie do regulacji art. 280 § 1 P.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw. Wskazany w skardze o wznowienie przepis art. 271 pkt 2 P.p.s.a. statuuje jedną z przesłanek nieważności postępowania skutkującą uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy nieważność miała wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z jego brzmieniem można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Przepis ten zawiera ustawowe przesłanki wznowienia, które winny być zbadane w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Wymienione w tym przepisie podstawy mają charakter bezwzględny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 548). Skarżący w skardze o wznowienie postępowania powołał się na okoliczność, że był pozbawiony możliwości działania, gdyż nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy w dniu 22 stycznia 2013 r. Nie ulega żadnej wątpliwości, że w świetle art. 271 pkt 2 P.p.s.a. do spełnienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania z powodu "pozbawienia możności działania" niezbędne jest wykazanie, że Sąd naruszył konkretne przepisy postępowania – w tym wypadku ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w ten sposób, że strona "wskutek naruszenia przepisów prawa" pozbawiona była możliwości działania. Innymi słowy, stan "pozbawienia możności działania" musi wynikać "z winy Sądu". W piśmiennictwie wskazuje się, że: " (...) Zawinione przez stronę zaniechanie działania obarcza ją ujemnymi następstwami braku obrony i wyklucza wznowienie postępowania. Ponadto ustawodawca zacieśnia przyczyny pozbawienia strony możności działania do uchybień procesowych. (...). Bezprawne pozbawienie strony możności działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest to sytuacja polegająca na tym, że w oznaczonym — objętym procesem — czasie, strona zostawszy pozbawiona możności obrony swych praw nie może współdziałać z sądem w zakresie koniecznym do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z prawem" (Krzysztof Sobieralski, "Wznowienie postępowania sądowo administracyjnego" , Zakamycze 2003). Zgodnie z art. 91 § 2 P.p.s.a. o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć zawiadomienie na następne posiedzenie. Zawiadomienie powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni. Z akt sprawy wynika, że skarżący jako adres do doręczeń wskazał: ul. M. w G., pod którym mieści się siedziba A Sp. z o.o., w której skarżący jest zatrudniony. Art. 69 P.p.s.a. stanowi, że doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Z art. 72 § 2 P.p.s.a wynika natomiast, że jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism. Oznacza to, że ustawodawca przewidział możliwość doręczenia przesyłki również w miejscu pracy adresata - i to nie tylko do jego rąk, ale również osobie upoważnionej do odbioru pism. W niniejszej sprawie przesyłkę z zawiadomieniem o terminie rozprawy doręczono na adres wskazany w skardze, tj. adres miejsca pracy skarżącego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, że została ona wydana upoważnionemu pracownikowi. Osobę taką należy traktować jako "osobę uprawnioną do odbioru pism", o jakiej mowa w art. 72 § 2 p.p.s.a. Tym samym - wbrew zarzutom skargi o wznowienie - w sprawie doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy. Należy też wskazać, że na powyższy adres dokonywane były, zgodnie z wolą skarżącego, doręczenia także innej korespondencji i jej odbiór kwitowany był przez tę samą osobę o nazwisku B. (zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu k. 28, doręczenie odpisu skargi kasacyjnej k. 66). Doręczeń tych skarżący nie kwestionował, a Sąd każdorazowo uznawał je za skuteczne. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można domniemywać na podstawie innych czynności i zachowań, takich jak na przykład wcześniejsze lub późniejsze odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych przypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 15 luty 2011 r., sygn. akt I FZ 24/11 i powołane tam orzecznictwo). Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy P.p.s.a. i treść skargi strony o wznowienie postępowania sądowego, aby uznać skargę tę za uzasadnioną należałoby wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. naruszył omawiane przepisy P.p.s.a. dotyczące doręczania korespondencji w miejscu pracy do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism. Sytuacja taka jednak w tej sprawie nie miała miejsca. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie o rozprawie znajduje się pieczątka firmowa i podpis osoby odbierającej korespondencję "B.", a na odwrotnej stronie adnotacja doręczyciela o doręczeniu przesyłki upoważnionemu pracownikowi. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11, opub. CBOS). Skarżący nie zdołał obalić powyższego domniemania, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że osoba o imieniu rozpoczynającym się na literę J i nazwisku rozpoczynającym się literą B, lub na odwrót, w firmie A Sp. z o.o. nie pracuje i nie pracowała a nawet jeśli pracowała, to nie była upoważniona do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego. Twierdzeń tych jednak w dostateczny sposób nie uprawdopodobniono. Podsumowując, skoro nie zdołano obalić domniemania, że doręczenie zawiadomienia o rozprawie nastąpiło zgodnie z art. 72 § 2 P.p.s.a. w miejscu pracy adresata do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism, to nie wykazano, aby strona pozbawiona była możliwości działania na skutek naruszenia przez Sąd przepisów postępowania.Nadto należy dodać,że prawidłowość zawiadomienia o rozprawie była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie ISA/Gd 1352/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FZ 765/15.W W sprawach tych Sądy uznały ,że doręczenie zawiadomienia o rozprawie było skuteczne i że strona zapoznała się z jego treścią. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie postępowania.