I SA/Gd 742/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi H.S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 714/22 dotyczącego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 2201-IEW.4120.11.2022/EP w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki 1. odrzuca skargę o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24; 2. oddala skargę o wznowienie postępowania w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 25 maja 2022 r. H. S. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) z 19 kwietnia 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) z 30 grudnia 2021 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako Prezesa zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 714/22. Wyrokiem z 22 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję. Wyrok jest prawomocny od 2 lutego 2024 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku, która następnie została odrzucona przez WSA w Gdańsku postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. z uwagi na nieusunięcie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W piśmie z 22 września 2025 r. (nadanym 23 września 2025 r.) Skarżący na podstawie art. 272, art. 275 i art. 279 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem o sygn. akt I SA/Gd 714/22 i uchylenie zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu Skarżący powołał się na interpretację ogólną nr DTS 2.8012.5.2025 Ministra Finansów i Gospodarki z 29 sierpnia 2025 r. ID 655646 w sprawie stosowania art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa w zawiązku z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/2024 (Adjak) oraz z 30 kwietnia 2025 r. w sprawie C-278/2024 (Genzyński). W jego ocenie w świetle powyższych wyroków wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 podlega odrzuceniu. Skarga o wznowienie postępowania sądowego w pozostałym zakresie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 714/22. Stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Oceniając skargę z punktu widzenia wymagań wskazanych art. 279 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, ponieważ Skarżący oznaczył zaskarżone orzeczenie, wskazał podstawę wznowienia. Ze skargi wynikają też okoliczności stwierdzające zachowanie terminu oraz żądanie uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga ta nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną ocenę, w pełnym zakresie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności, które było przedmiotem skargi w sprawie I SA/Gd 714/22, ponieważ zakres orzekania w sprawie zainicjowanej taką skargą jest ściśle zdeterminowany podstawami wznowienia przywołanymi w skardze. Skarżący składając niniejszą skargę powołał się przesłankę wznowieniową określoną w art. 272 § 2a p.p.s.a. z uwagi na wydanie przez TSUE orzeczeń w sprawach C-277/24 i C-278/24, które w jego ocenie mają wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do pierwszego z wymienionych orzeczeń należy zauważyć, że przed merytorycznym odniesieniem się do sprawy konieczne jest zbadanie zachowania terminu określonego w art. 272 § 2 w zw. z § 2a p.p.s.a. W art. 272 § 2 zd. 1 p.p.s.a. wskazano, że w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 272 § 2a p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Z powyższych przepisów wynika, że skargę o wznowienie postępowania w przypadku wydania orzeczenia przez TSUE wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia publikacji sentencji tego orzeczenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wyrok TSUE w sprawie C-277/24, został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 22 kwietnia 2025 r., co oznacza, że skargę o wznowienie postępowania można było skutecznie wnieść do 22 lipca 2024 r. Skarżący zaś skargę wniósł 23 września 2025 r. a więc z uchybieniem tego terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w tym zakresie skarga nie mogła być merytorycznie rozpoznana, a zatem skarga o wznowienie postępowania sądowego na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 podlega odrzuceniu. Przechodząc do badania terminowości wniesienia skargi o wznowienie postępowania w odniesieniu do wyroku TSUE w sprawie C-278/24 (Genzyński), który został opublikowany w Dz. U. UE 24 czerwca 2025 r. należy zauważyć, że termin do wniesienia skargi upływał 24 września 2025 r. Skarżący skargę o wznowienie postępowania wniósł 23 września 2025 r., tj. z zachowaniem wskazanego terminu. W konsekwencji skargę o wznowienie postępowania należało rozpatrzeć w kontekście wpływu orzeczenia TSUE C-278/24 (Genzyński) na treść prawomocnego wyroku. Zauważyć należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadnione jest, gdy treść rozstrzygnięcia TSUE wskazuje na konieczność dostosowania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego do wykładni aktu prawa Unii Europejskiej, dokonanego w trybie prejudycjalnym. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy przepis prawa Unii Europejskiej, którego dotyczy wyrok TSUE, jest podstawą do wydania rozstrzygnięcia przez sąd, w sposób bezpośredni, np. w przypadku rozporządzenia, albo pośredni - w przypadku dyrektywy. W literaturze zauważa się, że można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na wyrok TSUE, gdy przyjęto w nim inną interpretację przepisów prawa Unii Europejskiej niż we wcześniejszym orzeczeniu krajowym (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 272). W niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił argumentacji dlaczego uważa, że w jego sprawie zasadne jest wznowienie postępowania w kontekście powołanego przez niego wyroku. Niemniej jednak TSUE w wyroku C-278/24 zajmował się jedną z przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej jaką jest zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie takiego wniosku w sytuacji braku możliwości przypisania winy w niezłożeniu takiego wniosku osobie, na której obowiązek tego rodzaju spoczywał. Wobec czego skarga o wznowienie postępowania, z jaką mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, odnosi się wprost do okoliczności związanych z brakiem możliwości przypisania Skarżącemu winy (rozumianej w kategoriach niedochowania należytej staranności), w kontekście przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, tj. brak winy Skarżącego w związku z niewystąpieniem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. W wyroku z 30 kwietnia 2025 r, EU:C:2025:299, TSUE stwierdził, że art. 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2018/1695 z 6 listopada 2018 r., w związku z art. 325 TFUE, z prawem własności, a także z zasadami równego traktowania, proporcjonalności i pewności prawa, należy interpretować w ten sposób, że: nie stoi on na przeszkodzie mechanizmowi krajowemu, w ramach którego: - członek lub były członek zarządu spółki mającej zobowiązanie z tytułu podatku od wartości dodanej ponosi wraz z tą spółką solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe powstałe w okresie, w którym pełnił on tę funkcję, - odpowiedzialność ta jest ograniczona do tych zaległości podatkowych, których egzekucja od spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, - zwolnienie z tej odpowiedzialności zależy w szczególności od przedstawienia przez członka lub byłego członka zarządu dowodu, że wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki został złożony we właściwym czasie lub że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy, o ile ów członek lub były członek, w celu wykazania braku winy, może skutecznie powołać się na to, że dochował wszelkiej staranności wymaganej przy prowadzeniu spraw danej spółki, przy czym wspomniany członek lub były członek nie może w tym celu ograniczyć się do podniesienia, że w chwili stwierdzenia trwałej niewypłacalności jedynym wierzycielem tej spółki był Skarb Państwa. W niniejszej sprawie Skarżący nie uzasadnił dlaczego uważa, że wyrok TSUE C-278/24 ma wpływ na treść prawomocnego wyroku oddalającego skargę w sprawie orzeczenia jego solidarnej odpowiedzialności. Niemniej jednak z analizy sprawy wynika, że w postępowaniu tym nie kwestionowano okoliczności objętych dwoma pierwszymi tezami. Skarżący starał się wykazać brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Natomiast w odniesieniu do tej części rozważań TSUE uznał, że członek zarządu ma mieć zapewnioną realną możliwość przedłożenia przeciwdowodu w zakresie wykazania braku winy. W ocenie TSUE brak winy członka zarządu w niezłożeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości można wykazać, dowodem, że na dany moment sytuacja finansowa spółki nie wymagała złożenia takiego wniosku. W ocenie Sądu zaprezentowana przez TSUE bardziej liberalna wykładnia omawianych przepisów, powołująca się na wykazanie braku winy nie uzasadnia uchylenia prawomocnego wyroku. W wyrokowanej sprawie Skarżący miał zapewnioną możliwość wykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, mógł bowiem skutecznie powoływać się, że dochował wszelkiej staranności, wymaganej przy prowadzeniu spraw Spółki. Skarżący, dowodząc brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazywał, że w czasie kiedy pełnił funkcję członka zarządu nie zostały w ogóle spełnione przesłanki do złożenia takiego wniosku. Nie przedstawił jednak żadnego dowodu na poparcie tej argumentacji, mimo zapewnienia mu możliwości wypowiedzenia się w sprawie, nie pominięto podnoszonych przez niego okoliczności. Na etapie skargi o wznowienie postępowania ani argumentów ani dowodów również nie przedstawia. W ocenie Skarżącego Spółka regulowała wszystkie zobowiązania do czasu wydania decyzji o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od osób prawnych za 2015 r. Przed tym czasem nie występował stan niewypłacalności. Kwestia odpowiedniego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość została oceniona w sprawie I SA/Gd 714/22. W tej sprawie Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że stan niewypłacalności Spółki zaistniał od 16 lutego 2008 r., Skarżący miał więc obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 14 dni wskazanym w ustawie prawo upadłościowe i naprawcze, liczonego od dnia objęcia funkcji członka zarządu, tj. od 6 lutego 2010 r. Tego jednak nie uczynił. Wniosku takiego nie złożył też w terminie późniejszym. Wyrok TSUE C-278/24 nie może więc mieć wpływu na treść prawomocnego orzeczenia w sprawie I SA/Gd 714/22, gdyż Skarżący powołując się na okoliczność braku przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zauważa jednocześnie tego, że wniosek taki został złożony dopiero przez wierzyciela Spółki - 17 czerwca 2014 r. i działanie to było już spóźnione. Spółka nie posiadała środków na pokrycie kosztów tego postępowania i z tego powodu postępowanie zostało umorzone. W konsekwencji teza odnośnie braku winy członka zarządu w niezłożeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że na ten moment sytuacja finansowa Spółki nie wymagała złożenia takiego wniosku nie ma wpływu na wynik prawomocnego postępowania, gdyż w tej sprawie Skarżący wniosku tego nie złożył ani w terminie 14 dni od objęcia funkcji członka zarządu, ani w terminie późniejszym. Natomiast członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że sytuacja finansowa Spółki wymagała wcześniejszego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Samo zaś powołanie się na orzeczenie TSUE jest niewystarczające, Skarżący nie przedstawia argumentów o braku winy. Próba wzruszenia prawomocnego wyroku musi być należycie uzasadniona. Nie można pomijać tego, że to członkowie zarządu odpowiadają za kontrolę sytuacji finansowej Spółki i muszą się orientować, czy jest ona niewypłacalna i na bieżąco reagować na zachodzące zmiany. Nie można zatem uznać, że niezłożenie tego wniosku nie wynika z jego winy. Przesłanki ku temu istniały - z postanowienia o umorzeniu postępowania o ogłoszenie upadłości należy wywieść, że bezsprzecznie stan niewypłacalności zaistniał przed 17 czerwca 2014 r., gdyż na ten moment Spółka już nie posiadała majątku. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że orzeczenie TSUE C-278/24 nie miało wpływu na treść prawomocnego wyroku, co uzasadniałoby jego uchylenie. Skarga o wznowienie postępowania jest bezzasadna. Sąd zauważa, że nie zostały w niej skonkretyzowane twierdzenia Skarżącego oparte na stanowisku TSUE, wyrażonym w wyroku C-278/24. Jego stanowisko nie zostało w żaden sposób wyartykułowane i w przekonujący sposób przedstawione. Skarga ta jest ogólna i nie podniesiono w niej jakiejkolwiek okoliczności, którą można by powiązać z tezami orzeczenia TSUE. Ta okoliczność także wskazuje na brak wpływu omawianego orzeczenia na prawomocny wyrok. W konsekwencji Sąd rozpoznając sprawę na zasadzie art. 280 § 1 zd. drugie in principio p.p.s.a. w punkcie pierwszym skargę o wznowienie postępowania na podstawie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 odrzucił oraz w granicach wyznaczonych w art. 282 § 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., w pozostałym zakresie oddalił skargę o wznowienie postępowania.