I SA/Gd 751/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2002 r. postanawia: umorzyć postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z wniosku M. F. zawartego w skardze z dnia 18 czerwca 2007 r. na opisaną powyżej decyzję. M. F. w skardze z dnia 18 czerwca 2007 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję pierwszej instancji zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji, a jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. M. F. uzasadnił wniosek tym, że za wstrzymaniem wykonania powyższej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia mu szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wyjaśnił, że wysokość zaległości podatkowej i odsetek przekracza jego możliwości płatnicze. Wykonanie decyzji w trybie egzekucji doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci utraty środków utrzymania, może przyczynić się do likwidacji miejsc pracy. Skarżący akcentował, że w miarę możliwości stara się dobrowolnie spłacać zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2002 r. oraz zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I FZ 521/07) uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd drugiej instancji wskazał, że sąd pierwszej instancji winien mieć na uwadze, że istnieje w obrocie prawnym postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] r., którym wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd ustalił, że skarżący złożył w niniejszym postępowaniu dwa wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – równolegle w trybie art. 61 § 2 p.p.s.a. do organu, który wydał zaskarżoną decyzję oraz w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej, przed przekazaniem skargi do Sądu, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego zważyć należy, co następuje: Według przepisu art. 190 p.p.s.a. (mającego zastosowanie w sprawie z mocy art. 197 § 2 p.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skoro więc z przytoczonego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wywieść należy wniosek, iż zawarto w nim wykładnię przepisów art. 61 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., to należy ją zastosować w ponownym postępowaniu. W części końcowej przedmiotowego postanowienia stwierdzono, że "... prawidłowe rozstrzygnięcie może być oparte jedynie na art. 61 § 4 ... bądź na art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ...". Przepis art. 61 § 4 p.p.s.a. stanowi, iż postępowanie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przychylając się do stanowiska NSA przyjąć należy, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wyczerpywało podstawy wniosku skarżącego i pozostanie ono w obrocie prawnym wywołując wynikające z niego skutki. Jeżeli zaś postanowienie organu do czasu wydania orzeczenia przez sąd (art. 61 § 6 p.p.s.a.) wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji, ta zaś utrzymywała w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, stan ten nie wymagał zastosowania zdania trzeciego art. 61 § 3 p.p.s.a. Zatem skoro nie nastąpiła zmiana okoliczności, o której mowa w art. 61 § 4 p.p.s.a., to tym samym odpadła podstawa do zastosowania tego przepisu. Zgodnie zaś ze wspomnianą wykładnią prawidłowe rozstrzygnięcie może nastąpić również na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, wówczas, gdy postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe (wiersz 6 i 7 na stronie 4 uzasadnienia postanowienia NSA). Skoro więc organ podatkowy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji jeszcze przed przekazaniem skargi do sądu, tj. [...] r., to ponowny wniosek uznać należy za pozbawiony przedmiotu. Sądowi znane są odmienne zapatrywania na kwestię umorzenia postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, chociażby z publikacji Bogusława Dautera "Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 r., str. 144-145, czy "Komentarza do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Zakamycze 2005 r., str. 165. Jednakże będąc związany wykładnią NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, ma mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.