I SA/Gd 751/13

Dnia 25 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku tut. Sądu z dnia 17 września 2013 r. uchylającego zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 marca 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r., w sprawie ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w R., albowiem pomimo wezwania, Dyrektor Izby Skarbowej nie uiścił w terminie żądanego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W dniu 21 listopada 2013 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 listopada 2013 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Jednocześnie organ uiścił należny wpis w kwocie 1.000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że wezwanie nie zostało doręczone bezpośrednio pełnomocnikowi, lecz odebrane w kancelarii ogólnej organu w dniu 31 października 2013 r. Z uwagi na fakt, że pracownik kancelarii przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 4 listopada 2013 r., zlecenie przelewu zostało zrealizowane w dniu 18 listopada 2013 r. W ocenie organu, w zaistniałej sytuacji nie można zarzucić zawinienia za powstałe uchybienie terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Pełnomocnik organu wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt nieotrzymania wezwania dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu z powodu choroby pracownika kancelarii ogólnej. W ocenie Sądu przedstawiona przez pełnomocnika okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie pełnomocnika, że nie otrzymał wezwania dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od pracownika kancelarii ogólnej. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Nie budzi najmniejszych wątpliwości okoliczność, że w przedmiotowej sprawie korespondencję prawidłowo skierowano do pełnomocnika, na wskazany adres organu. Sąd stanął na stanowisku, że wzajemne relacje pomiędzy pełnomocnikiem a zatrudnionymi przez organ administracji publicznej pracownikami kancelarii ogólnej, w tym także obieg dokumentów między nimi, nie mogą mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nieobecność pracownika biura podawczego i ewentualny błąd pracowników odpowiedzialnych za obrót dokumentów w Izbie Skarbowej oraz za przekazanie informacji o konieczności uiszczenia wpisu sądowego w terminie pozostają bez znaczenia, albowiem wezwanie skierowano do profesjonalnego pełnomocnika, którego zadaniem było uzupełnienie żądanych braków lub dopilnowanie, aby czynności, dla których zakreślono termin, były w tym terminie dopełnione. Podkreślenia wymaga, że dopuszczalne jest aby organ (również ten reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) uiścił wpis już w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej do sądu, tym bardziej, że wysokość wpisu była organowi (pełnomocnikowi) znana. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych oraz akt administracyjnych sprawy umożliwia bowiem pełnomocnikowi samodzielne obliczenie należnego w sprawie wpisu nawet wówczas, gdy organowi nie zostało jeszcze doręczone zarządzenie przewodniczącego. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Zdaniem Sądu powoływana okoliczność nieprzekazania informacji, nie świadczy o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1531/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wskazane okoliczności, nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.