I SA/Gd 754/25

Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym skargi o wznowienie postępowania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 129/25 w sprawie ze skargi L.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 stycznia 2025 r. nr 100300/71/180350/2024, UP-26/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania Wyrokiem z 3 czerwca 2025 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 129/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 10 stycznia 2025 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Od przedmiotowego wyroku pełnomocnik strony nie wniósł skargi kasacyjnej, natomiast sporządził opinię prawną o braku podstaw do jej wniesienia. Odpis opinii został doręczony L.S. w dniu 27 sierpnia 2025 r. Skarżący, w terminie wynikającym z art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., nie wniósł skargi kasacyjnej. W związku z powyższym wyrok uprawomocnił się w dniu 27 września 2025 r. Pismem złożonym osobiście w siedzibie sądu w dniu 30 września 2025 r. L.S. wniósł skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona jako przyczynę wznowienia wskazała na art. 272 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Stosownie do art. 270 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, jednakże wyłącznie w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy. Regulacja ta nie pozostawia wątpliwości co do nadzwyczajnego charakteru omawianej instytucji, który, co wymaga podkreślenia, przejawia się w możliwości jej zastosowania wyłącznie względem prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie i tylko na ściśle określonych podstawach, natomiast samo wznowienie dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu - zbadanie jego zasadności. W myśl art. 280 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Badanie, o którym mowa w powołanym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a sąd nie ustala, czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają merytoryczne rozpatrywanie skargi o wznowienie. W postępowaniu wstępnym sąd bada, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie strona składająca skargę, jako podstawę wznowienia podała przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis określa podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego związaną z wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny, który orzekł o niezgodności z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą tych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny w danej sprawie. Niewątpliwie wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o wskazaną przesłankę, wymaga podania wymienionego w przepisie rozstrzygnięcia Trybunały Konstytucyjnego, którego wydanie uzasadnia zainicjowanie nadzwyczajnego trybu wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu. Istota wznowienia w oparciu o wskazany przez stronę art. 272 § 1 p.p.s.a. opiera się bowiem na założeniu, że istnieje orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, którego wydanie ma oddziaływać na legalność rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie sadowoadministracyjnej. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy konkretne orzeczenie ma wpływ na wydany prawomocny wyrok lub postanowienie. Wnoszący skargę, w treści złożonego środka zaskarżenia nie wskazał żadnego z rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego, które miałoby znaczenie dla prawomocnego wyroku wydanego w sprawie toczącej się pod sygn. akt I SA/Gd 129/25. Argumentacja strony skupia się natomiast na ogólnikowym powoływaniu się na możliwość zainicjowania nowego postępowania poprzez złożenie skargi o wznowienie. Należy tymczasem zauważyć, że samo sformułowanie podstawy wznowieniowej w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. (tzn. powołanie się na te przepisy) nie oznacza jeszcze, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak ustawowej podstawy wznowienia postępowania wystąpi bowiem nie tylko w sytuacji, gdy w skardze w ogóle nie wskazano takiej podstawy, lecz także w przypadku, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada wprawdzie powyższym przepisom, ale już z analizy uzasadnienia skargi oraz oceny akt sprawy w sposób oczywisty i jednoznaczny wynika, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej ustawowej podstawy wznowienia. W takiej sytuacji skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, także podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 czerwca 2025 r., I OSK 266/25). Mając powyższe na uwadze, wobec braku ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie.