I SA/Gd 755/97
WyrokWSA w Gdańsku1999-04-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej po zakończeniu szkolenia ucznia, ale przed złożeniem wniosku o ulgę podatkową z tytułu wyszkolenia ucznia, może nabyć prawo do tej ulgi, jeśli uczeń zdał egzamin końcowy?Ratio decidendi
Prawo do ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia nabywa się, jeśli podatnik prowadził działalność gospodarczą w czasie szkolenia ucznia i uczeń zdał egzamin końcowy. Zaprzestanie działalności gospodarczej po zakończeniu szkolenia, a przed złożeniem wniosku, nie pozbawia podatnika prawa do ulgi, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki. Organy podatkowe powinny rozważyć możliwość udzielenia ulgi proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonego szkolenia.Stan faktyczny
Podatnik Edwin K. złożył wniosek o ulgę podatkową z tytułu wyszkolenia ucznia Adama B., który odbywał naukę zawodu w jego zakładzie od października 1993 r. do grudnia 1995 r. Podatnik zaprzestał działalności gospodarczej z końcem 1995 r. Uczeń kontynuował naukę w innym zakładzie i zdał egzamin czeladniczy we wrześniu 1996 r. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, uznając, że podatnik nie prowadził działalności w momencie składania wniosku. Podatnik wniósł skargę do NSA, argumentując, że szkolenie odbywało się przed likwidacją zakładu, a on sam sprawował nadzór nad uczniem w nowym miejscu praktyki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w B.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Edwina K. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia 2 kwietnia 1997 r. (...) w przedmiocie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z 11 grudnia 1996 r. (...); (...).
Pismem z dnia 25 września 1996 r. pan Edwin K. zwrócił się do Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o udzielenie ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia Adama B. Uczeń ten odbywał w zakładzie wnioskodawcy naukę zawodu w okresie od dnia 12 października 1993 r. do dnia 31 grudnia 1995 r. tj. do dnia zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej.
Trzeci Urząd Skarbowy decyzją z dnia 11 grudnia 1996 r. odmówił przyznania wnioskowanej ulgi z uwagi na nieprowadzenie od 31 grudnia 1995 r. działalności gospodarczej.
Od decyzji tej pan Edwin K. złożył odwołanie do Izby Skarbowej w B., wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie ulgi uczniowskiej, wywodząc że została zawarta z uczniem Adamem B. umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, która określała trzyletni okres nauki tj. od dnia 12 października 1993 r. do dnia 12 października 1996 r. Fakt zlikwidowania działalności gospodarczej nie powinien mieć wpływu na prawo do wspomnianej ulgi, gdyż podatnik jako pracownik firmy "E.", gdzie uczeń B. kontynuował praktykę, sprawował nad nim bezpośredni nadzór.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 1997 r. Izba Skarbowa w B. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano, że uczeń Adam B. w okresie od 12 października do 31 grudnia 1995 r. odbywał praktykę w zakładzie pana Edwina K. na podstawie zawartej umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Następnie naukę kontynuował począwszy od dnia 15 marca 1996 r. w zakładzie elektromechanicznym "E.". Wspomniany uczeń jak wynika z zaświadczenia wydanego przez Międzywojewódzką Izbę Rzemieślniczą w B., poddał się w dniu 10 września 1996 r. egzaminowi czeladniczemu przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Izbę Rzemieślniczą i egzamin ten złożył z wynikiem pozytywnym w dniu 10 września 1996 r.
O likwidacji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 1995 r. pan Edwin K. powiadomił Urząd Skarbowy pismem z dnia 28 grudnia 1995 r. Fakt ten potwierdzony został w piśmie z dnia 17 lutego 1996 r. będącym uzupełnieniem odwołania.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. prawo do ulgi uczniowskiej nabywa ten podatnik, który spełnia łącznie następujące warunki:
1. prowadzi działalność gospodarczą par. 10 ust. 1,
2. szkolenie zostało zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu par. 10 ust. 2,
3. wniosek o udzielenie ulgi zostanie złożony w terminie jednego miesiąca od daty złożenia przez pracownika /ucznia/ egzaminu kończącego naukę zawodu wynikiem pozytywnym par. 14 ust. 1.
Niespełnienie przez podatnika chociażby jednego z wyżej wymienionych warunków powoduje, że nie nabywa on prawa do ulgi.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pan Edwin K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając nieuwzględnienie, że pomimo likwidacji zakładu skarżący szkolił ucznia, który zdał końcowy egzamin czeladniczy. Skarżący podał, że opłacił kursy przygotowawcze i czeladnicze ucznia Adama B., szkolenie było prowadzone przed likwidacją zakładu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Przepisy dotyczące ulgi z tytułu nauki zawodu normują zarówno przesłanki udzielenia ulgi, jak również zasady realizacji nabytego prawa do ulgi. Wbrew stanowisku organów podatkowych par. 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 35 poz. 173/ nie określa jako warunku udzielenia ulgi wykonywania przez podatnika w dacie złożenia wniosku działalności gospodarczej. Istotne jest prowadzenie działalności gospodarczej w czasie szkolenia ucznia.
Zwolnienie odnosi się do podatku dochodowego, nie zaś jego części należnej od dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Przesłanka ekonomiczna ulgi jest osiągnięta, jeżeli osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, uprawniona na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów przygotuje ucznia do złożenia egzaminu kończącego naukę zawodu, a uczeń zda egzamin uzyskując stosowne świadectwo. Ocena przesłanek udzielania ulgi polega na sprawdzeniu czy w czasie, kiedy prowadzona była nauka zawodu, osoba fizyczna prowadziła działalność gospodarczą i miała uprawnienie do szkolenia uczniów. Zaprzestanie działalności gospodarczej lub utrata uprawnień do szkolenia uczniów po złożeniu przez ucznia egzaminu nie skutkuje możnością ustalenia, że wniosek złożyła osoba nieuprawniona.
W niniejszej sprawie zostało potwierdzone, że uczeń Adam B. był szkolony przez skarżącego od 10 października 1993 r., jednakże umowa o pracę w celu nauki zawodu zawarta do 12 października 1996 r. została przedwcześnie rozwiązana z przyczyn niezależnych od pana Edwina K.
Pismo z dnia 17 lutego 1997 r. potwierdza, że uczeń kontynuował szkolenie w innym zakładzie, egzamin złożył 10 września 1996 r. Organy podatkowe nie dokonały oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem par. 12 ust. 2 powołanego rozporządzenia umożliwiającego udzielenie ulgi proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonego szkolenia.
Z tych względów uznając skargę za uzasadnioną Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło