I SA/Gd 758/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach bez zezwolenia postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. "A" Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach bez zezwolenia. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że decyzja nakładająca karę jest rażąco nieprawidłowa, ponieważ w całym okresie, którego decyzja dotyczy posiadała ważne zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Zostało ono cofnięte jedynie nieostateczną decyzją wydaną w pierwszej instancji, od której złożono nierozpoznane dotąd odwołanie. Dalej skarżąca podniosła, że co prawda rok 2013 spółka zakończyła zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł, jednak jej kondycja finansowa ciągle pogarsza się. Podkreślono, że najważniejszym segmentem działalności gospodarczej strony są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną (2,5%). Decydujące zatem znaczenie – w ocenie skarżącej – dla określenia jej stanu finansowego ma to, że w latach 2014- 2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej spółki. Strona skarżąca przedstawiła przy tym zestawienie posiadanych zezwoleń, daty ich wydania i utraty ważności. Zauważono dodatkowo, że w 2013 r. nastąpił blisko 11 % spadek przychodów netto w porównaniu do 2012 r., czego główną przyczyną było wygasanie zezwoleń. W konsekwencji nawet nieznaczna kara finansowa za rzekomy brak zezwolenia może doprowadzić do zachwiania kondycji spółki w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie aktywności gospodarczej. Skarżąca podkreśliła, że oceniając jej stan finansowy i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji, trzeba także uwzględnić pozostałe grożące spółce kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których praktycznie wszystkie znajdują się na etapie skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych. Strona skarżąca zauważyła również, że obecnie wszczęto wiele postępowań w przedmiocie wymierzenia jej kar pieniężnych. Jakkolwiek w tych sprawach nie są jeszcze dokładnie znane konkretne kwoty wymierzonych kar, lecz ma to istotne znaczenie dla skali problemu. Zdaniem spółki, o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków świadczy dodatkowo fakt podjęcia przez organy celne czynności mających na celu wyegzekwowanie wymierzonych kar pieniężnych. Ponadto skarżąca zaakcentowała, że obecnie toczy się wobec niej szereg postępowań w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za prowadzenie działalności bez zezwolenia i obecna wysokość nałożonych kar wynosi 13.684.631,00 zł. W ocenie strony skarżącej, wszystkie podniesione okoliczności powinny być rozpatrywane łącznie, ponieważ uiszczenie kilku czy kilkunastu nałożonych kar może skutkować poważnymi konsekwencjami dla dalszego bytu spółki. Zauważono, że przy obecnie nakładanych karach pieniężnych brany jest pod uwagę zysk wypracowany przez spółkę w 2013 r., podczas gdy w rzeczywistości potencjalna płatność nastąpi ze środków uzyskanych dopiero w 2014 r., w którym zysk będzie znacznie niższy. Nie sposób zatem uznać, według strony, że wymierzenie kary w wysokości oznaczonej decyzją nie wpłynie negatywnie na wynik finansowy spółki w okresie sprawozdawczym, kiedy przydanie jej płatność. Powyższe z kolei może być daleko idące w skutkach trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia, począwszy od utarty płynności finansowej oraz problemów w bieżącym regulowaniu zobowiązań na niewypłacalności i ogłoszeniu upadłości kończąc. Końcowo, skarżąca zaznaczyła, że konieczność bieżącego regulowania wspomnianych kar może mieć znaczący wpływ na regulowanie zobowiązań publicznoprawnych względem Skarbu Państwa. Spółka, jako podmiot prowadzący działalność w oparciu o udzielone zezwolenia, zobowiązana jest bowiem do uiszczania podatku od gier. Konieczność natomiast regulowania kar pieniężnych, w powiązaniu z niestabilną kondycją finansową, może w sposób naturalny skutkować tym, że skarżącej zabraknie środków na zapłatę podatków, co z kolei może stanowić przyczynę cofnięcia zezwoleń. Na potwierdzenie kondycji finansowej skarżąca załączyła do skargi sprawozdanie finansowe za 2013 r., opinię biegłego rewidenta, dotyczącą badania ww. sprawozdania finansowego spółki oraz raport uzupełniający opinię z badania ww. sprawozdania finansowego; bilans aktywów i pasywów na dzień 31 grudnia 2013 r., rachunek zysków i strat w wersji porównującej lata 2012- 2013; rachunek przepływów pieniężnych w latach 2012 -2013; zestawienie zmian w kapitale (fundusz własnym) za ww. okres; sprawozdanie zarządu z działalności za rok 2013. Ponadto skarżąca przedstawiła liczne decyzje, którymi wymierzono jej kary pieniężne wraz z odwołaniami i skargami do wojewódzkich sądów administracyjnych oraz upomnienia, wzywające do uregulowania należności z tytułu wymierzonych kar pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, nie wystarczy więc ogólny wywód strony. Twierdzenia strony powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wywody w tej materii powinny być poparte nie tylko szczegółową argumentacją, ale także materiałem dowodowym (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206; zob. nadto postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2910/11, System Informacji Prawnej LEX nr 1104112). Zdaniem Sądu, skarżąca spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek w treści wniosku oraz z załączonych dokumentów wynikają dane liczbowe o wysokości osiągniętego przez spółkę zysku netto a także kwoty orzeczonych wobec spółki kar pieniężnych, to jednak informacje te nie są zdaniem Sądu wystarczające do wstrzymania wykonania decyzji. W szczególności należy zwrócić uwagę na to, że spółka odniosła się do swojej kondycji finansowej wg stanu na koniec 2013 roku. W aktach sprawy brak jest natomiast danych dotyczących bieżącej sytuacji finansowej spółki. W istocie jedyna informacja odnosząca się do obecnego stanu finansów skarżącej polega na wskazaniu, że przychody spółki w latach 2014- 2015 mogą ulec znaczącemu zmniejszeniu, wskutek wygaśnięcia zezwoleń na prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i w salonach gier. Taka informacja jest jednak, w ocenie Sądu, zbyt ogólnikowa i nie wystarczająca do oceny sytuacji podatnika. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych i aktualnych danych spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zarówno zaskarżoną decyzją, jak również należności wynikających z innych rozstrzygnięć organów podatkowych, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodania wymaga również to, że brak jest podstaw do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pod kątem zasadności wniesionej skargi i w oparciu o przekonanie strony o wadliwości zaskarżonej decyzji. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 184/05, System Informacji Prawnej Lex nr 302251) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż niezgodność danego aktu z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to dwie różne kwestie. O ile bowiem pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga – jako poprzedzająca merytoryczne rozstrzygnięcie sądu – ma odmienną funkcję. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności danego aktu z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności zaskarżonego aktu. Podstawą do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie może być przeświadczenie strony o wadliwości zaskarżonego aktu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.