I SA/Gd 796/13

Dnia 17 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2007 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2007 r. Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika r. pr. K. D. wniosła skargę kasacyjną od wskazanego wyroku z dnia 17 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną, albowiem pełnomocnik skarżącej, pomimo wezwania, wpis sądowy od skargi kasacyjnej uiścił z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 grudnia 2013 r. W dniu 3 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej r. pr. K. D. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że wobec nieobecności adresata wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej doręczono dorosłemu domownikowi pełnomocnika, który według oświadczenia pełnomocnika nie był upoważniony do odbioru korespondencji związanej z prowadzeniem kancelarii. Na skutek omyłki domownika pełnomocnik błędnie odnotował datę odbioru korespondencji. Z informacji uzyskanej od strony skarżącej wynika, że polecenie przelewu zostało złożone w banku w dniu 9 grudnia 2013 r. Z powyższych względów pełnomocnik pozostawał w przekonaniu, że wpis został uiszczony w terminie. Informację o uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności pełnomocnik powziął wskutek doręczenia w dniu 27 grudnia 2013 r. postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie pełnomocnika, brak winy strony w uchybieniu terminu procesowego czyni wniosek o przywrócenie terminu zasadnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wystąpił z wnioskiem o jego przywrócenie, natomiast nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt doręczenia wezwania dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu dorosłemu domownikowi, który nie był upoważniony do odbioru korespondencji związanej z prowadzeniem kancelarii. Wskazał również, że domownik przekazał mu błędną datę odbioru przedmiotowej korespondencji. W ocenie Sądu przedstawione przez pełnomocnika okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie pełnomocnika, że wezwanie dotyczące zobowiązania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej doręczono nieuprawnionemu dorosłemu domownikowi, który przekazując korespondencję wskazał inną datę odbioru. Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Nie budzi najmniejszych wątpliwości okoliczność, że w przedmiotowej sprawie korespondencję prawidłowo skierowano do pełnomocnika, na wskazany adres. Natomiast zgodnie z art. 72 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Sąd stanął na stanowisku, że doręczenie wezwania było prawidłowe, a wzajemne relacje pomiędzy pełnomocnikiem a domownikami, w tym także obieg dokumentów między nimi, nie mogą mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie ewentualny błąd domownika odpowiedzialnego za przekazanie informacji o konieczności uiszczenia wpisu sądowego w terminie pozostaje bez znaczenia, albowiem wezwanie skierowano do profesjonalnego pełnomocnika, którego zadaniem było uzupełnienie żądanych braków lub dopilnowanie, aby czynności, dla których zakreślono termin, były w tym terminie dopełnione. Pełnomocnik nie wykazał, aby osoba, która odebrała korespondencję nie była do tego upoważniona. Za gołosłowne również uznać należy twierdzenie pełnomocnika, że polecenie przelewu zostało złożone w terminie tj. w dniu 9 grudnia 2013 r. Z dokumentu przelewu znajdującego się aktach sprawy (k. 79) wynika bezsprzecznie, że dyspozycję przelewu zlecono w dniu 10 grudnia 2013 r., a zatem z uchybieniem terminu. Podkreślenia wymaga, że dopuszczalne jest aby skarżący (również ten reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) uiścił wpis już w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej do sądu, tym bardziej, że wysokość wpisu była pełnomocnikowi znana. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych oraz akt administracyjnych sprawy umożliwia bowiem pełnomocnikowi samodzielne obliczenie należnego w sprawie wpisu nawet wówczas, gdy nie zostało jeszcze doręczone zarządzenie przewodniczącego. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Zdaniem Sądu powoływane okoliczności, nie świadczą o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1531/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wskazane okoliczności, nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.