I SA/Gd 800/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J.P. na indywidualną interpretację Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację; 2. określa, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu. J. P. wnioskiem doręczonym właściwemu organowi w dniu 29 stycznia 2008 r. wystąpił o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy działek budowlanych, które zostały wydzielone z nabytych przeszło osiem lat wcześniej gruntów rolnych. Podatnik wnosił o wyjaśnienie, czy w przypadku wystąpienia obowiązku podatkowego z ww. tytułu jako podatnik VAT winna się zarejestrować również jego żona, w sytuacji, gdy grunty stanowiące przedmiot dostawy stanowią wspólną własność małżonków. Przedstawiając własne stanowisko odnośnie powyższych kwestii podatnik stwierdził, że mimo, iż przedmiot dostawy obejmuje wiele działek, to nie można uznać, że prowadzi on wraz z żoną działalność gospodarczą w zakresie kupowania i sprzedaży nieruchomości. Podatnik akcentował, że zakup nieruchomości nie nastąpił z zamiarem jej odsprzedaży, ale wyłącznie dla celów prywatnych, z zamiarem wykorzystywania jako majątku osobistego (przez osiem lat wykorzystywano ją na działalność rolniczą). J. P. wywiódł, że sprzedaży majątku osobistego, który był zakupiony i wykorzystywany dla własnych potrzeb nie sposób uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT". Ostatecznie podatnik stanął na stanowisku, że transakcja, której zamierza dokonać nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Minister Finansów wydał interpretację podatkową w dniu [...] r. i doręczył ją podatnikowi w dniu 6 maja 2008 r. uznając, że stanowisko podatnika przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. Minister Finansów stwierdził, że brak wątpliwości, co do tego, iż dostawa gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 6 ww. ustawy). Organ wywiódł, że pojęcia "podatnika" i "działalności gospodarczej" zdefiniowano w art. 15 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Wedle przywołanych przepisów podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących surowce naturalne, oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody również wówczas, gdy działalność ta została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Minister Finansów stwierdził, że działalność prowadzona przez rolników mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, a opisana przez podatnika transakcja ma związek z działalnością gospodarczą i jest dostawą towaru w rozumieniu art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Odpowiadając w dniu [...] r. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany powyższej interpretacji indywidualnej. Organ wyjaśnił, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że podatnik zamierza, w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego i zmianą charakteru nieruchomości z rolnej na budowlany, sprzedać kilkadziesiąt działek (wydzielonych z pierwotne nabytej nieruchomości) o łącznej powierzchni 13,3449 ha. Minister nie zgodził się z twierdzeniem podatnika, że powyższa transakcja ma charakter sprzedaży majątku prywatnego. Grunty, jako wykorzystywane do działalności rolniczej (czyli uznanej za działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), należy uznać, zdaniem Ministra Finansów, za związane z działalnością gospodarczą podatnika, a w związku z tym ich sprzedaż – za sprzedaż części warsztatu produkcyjnego. Minister Finansów uznał, że spornych nieruchomości nie można traktować jako majątek osobisty, gdyż jest to mienie służące działalności gospodarczej, a nie wykorzystywane na potrzeby osobiste. Od powyższej interpretacji J. P. wywiódł skargę uznając, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa w odniesieniu do opisanego we wniosku stanu faktycznego. Skarżący J. P. podniósł, że art. 15 ust. 2 ustawy o VAT winien być rozumiany w ten sposób, że aby uznać skarżącego za podatnika VAT nie jest wystarczającym ustalenie, że jest rolnikiem, ale niezbędne jest wykazanie, iż sporna czynność został dokonana w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy. W przekonaniu skarżącego niewykazanie przez organ tej okoliczności uniemożliwia uznanie danego podmiotu za podatnika podatku VAT. Skarżący zaakcentował, że zamiar częstotliwości wykonania czynności musi być ujawniony już w dacie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży. Skarżący wywiódł, że skoro z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie ma on zamiaru dokonywania czynności w sposób częstotliwy, to nie można go uznać za podatnika VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. W myśl art. 14 b § 1 ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja ta zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa (art. 14 c § 1). Stosownie do art. 14 d ordynacji podatkowej interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Zważywszy na wskazany art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, stwierdza, że zasadniczą kwestią istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść art. 14o § 1 ordynacji podatkowej, wedle którego razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art. 14d ordynacji podatkowej uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Konsekwencją niedotrzymania przez organ podatkowy ustawowego trzymiesięcznego terminu zakreślonego dla wydania interpretacji jest związanie organu stanowiskiem uprawnionego podmiotu zawartym we wniosku (tzw. milcząca interpretacja). W sposób dorozumiany przyjmuje się zatem, że stanowisko przedstawione przez podatnika we wniosku jest prawidłowe. W tej sytuacji bezzasadne jest wydawanie rozstrzygnięcia w sprawie interpretacji, która z mocy przepisu prawa istnieje w obrocie prawnym i ma moc interpretacji wiążącej dla organu podatkowego. Poprzez wejście do obrotu prawnego "milczącej interpretacji" odpada podstawa prawna wydania interpretacji przez organ. Podkreślić przy tym wypada, że datą wydania postanowienia w sprawie interpretacji nie jest data wpisana na interpretacji, ale data jej doręczenia podatnikowi. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w piśmiennictwie i utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, wynika bowiem wprost z art. 212 w zw. z 219 ordynacji podatkowej, który stanowi, że związanie organu podatkowego wydanym rozstrzygnięciem wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia go do obrotu prawnego tj. z chwilą doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Data wydania decyzji, postanowienia, czy interpretacji wskazuje jedynie, w jakim dniu rozstrzygnięcie to zostało wydane i ma znaczenia dla określenia, w jakim stanie faktycznym i prawnym zapadło. Ostatecznie kres wątpliwościom w tym zakresie położyła uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I FPS 2/08 , w której stwierdzono, że w stanie prawnym obowiązującym w 2005 r., pojęcie "niewydanie postanowienia" użyte w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), oznacza brak jego doręczenia w terminie 3 miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku, o którym stanowi przepis § 1 powołanego artykułu. Wprawdzie wykładnia dokonywana w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter indywidualnie wiążący w zakresie uchwał podjętych w następstwie wniesienia tzw. pytania prawnego (art. 187 § 2 p.p.s.a.), jednak ze względu na unormowanie zawarte w art. 269 § 1 powołanej ustawy, który przewiduje moc wiążącą uchwał NSA zapadłych po 1 stycznia 2004 r. ma ona tzw. ogólną moc wiążącą. Oznacza to, że żaden skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy administracyjnej w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Jedynie, gdy skład sądu administracyjnego nie podziela stanowiska zawartego w uchwale, to przedstawia zagadnienie prawne odpowiedniemu składowi NSA. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy wyrażone we wskazanej uchwale NSA. Zdaniem Sądu nie budzi też wątpliwości aktualność poglądu wyrażonego w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo bowiem nowelizacji przepisów regulujących instytucję interpretacji podatkowej – analizowane normy dotyczące uchybienia terminowi wydania interpretacji indywidualnej nie uległy zmianie. Powyższe rozważania są w pełni aktualne w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro bowiem wniosek o wydanie interpretacji wpłynął do organu 29 stycznia 2008 r., a interpretację doręczono wnioskodawcy 6 maja 2008 r., to stwierdzić należy, że została ona wydana po upływie ustawowego trzymiesięcznego terminu, w momencie, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała interpretacja wskazana we wniosku. W tej sytuacji Minister Finansów nie mógł wydać interpretacji z dnia [...] r., zaś rozpatrując wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winien dostrzec opisaną wadliwość interpretacji. W konsekwencji powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji. W punkcie drugim orzeczono na zasadzie art. 152 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r.