I SA/Gd 801/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" S.A. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2013 r. na poczet zaległego podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 16 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na rozprawie oddalił skargę "A" S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 maja 2014 r. w przedmiocie zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2013 r. na poczet zaległego podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. W dniu 25 września 2014 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu podniesiono, że jedyny członek zarządu w dniach od 15 września 2014 r. do 24 września 2014 r. był nieobecny w związku z delegacją zagraniczną. Wyjazd ten miał charakter nagły, w związku z tym spółka nie miała możliwości wyznaczenia pełnomocnika ani upoważnienia innej osoby do występowania przed sądem. Nadto wskazano, że spółka nie zatrudnia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Jak zostało ustalone spółka stosowny wniosek złożyła w przewidzianym terminie, dokonując jednocześnie czynności do dokonania której terminowi uchybiła, pozostało zatem zbadanie, czy przyczyny uchybienia terminu wskazane przez stronę uprawdopodobniają brak jej winy. Brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością. Jak wynika ze złożonego w przedmiotowej sprawie wniosku, strona jako okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu wskazuje na nagły wyjazd służbowy (zagraniczny) prezesa zarządu, który uniemożliwił złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i przesłanie go do sądu w stosownym terminie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zawiadomienie o terminie rozprawy zawiera wszelkie informacje dotyczące sposobu i terminu składania ewentualnego wniosku o uzasadnienie. Zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 16 września 2014 r. zostało doręczone skarżącej spółce w dniu 14 sierpnia 2014 r., zatem na miesiąc przed zaplanowanym dniem posiedzenia. Strona otrzymując zawiadomienie o rozprawie miała czas na tyle długi, że możliwe było zorganizowanie należytej reprezentacji. Członkowie zarządu powinni zatem tak organizować pracę, by pod ich nieobecność zapewnić w sposób ciągły reprezentację. Zdaniem sądu wskazywane powody uchybienia terminu nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Należy podkreślić, że skarżąca spółka w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wyjazd służbowy miał charakter nagły i że nie mogła ustanowić pełnomocnika. Na marginesie sąd zauważa, że korespondencja skarżącej spółki kierowana jest na adres kancelarii prawnej, co oznacza że strona mogła zapewnić sobie należytą reprezentację, jednak tego nie uczyniła. W orzecznictwie do zawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się m.in. nieprzebywanie pod stałym adresem, który podano, jako adres, pod który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.), przebywanie na urlopie w okresie awizowania przesyłki (post. WSA w Gdańsku z dnia 22 lipca 2010 r., I SA/Gd 451/10, niepubl.) Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2010 r. (sygn. akt II FZ 577/10), przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (LEX nr 742636). W niniejszej sprawie strona winna była uprawdopodobnić, że wyjazd, który uniemożliwił dokonanie czynności w terminie był wyjazdem na tyle niespodziewanym, że nie miała możliwości przewidzenia ani terminu rozpoczęcia, ani zakończenia wyjazdu, nie miała również możliwości scedowania na osobę trzecią czynności, za pomocą jakiegokolwiek środka komunikacji. Ponadto podkreślić należy, że wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest czynnością odformalizowaną , istotne jest tylko zachowanie przez stronę terminu do wniesienia pisma i złożenie stosownego oświadczenia. W związku z powyższym sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji