I SA/Gd 808/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtynowska Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. oddala skargę. I SA/Gd 808/05 U z a s a d n i e n i e P.H. "A." Sp. z o.o. z siedzibą w R. wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na 10 równych rat zaległości podatkowej za miesiąc kwiecień 2003 r. dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym. We wniosku wyjaśniono, że spłata przedmiotowej zaległości jednorazowo jest niemożliwa i spowoduje likwidację bądź upadłość Spółki, albowiem Spółka zaciągnęła kredyt bankowy w wysokości 666 tys. EURO. Zajęcie konta bankowego i wszystkich wierzytelności Spółki spowoduje brak możliwości spłaty zaciągniętego kredytu, natomiast rozłożenie na raty zaległości umożliwi Spółce zaciągnięcie nowego kredytu na spłatę zaległości. Dodatkowym pismem procesowym Spółka uzupełniła wniosek wskazując, iż środki na zapłacenie zaległego podatku będzie czerpać z czynszu za wynajmowane lokale, stałe miesięczne wydatki Spółki dotyczą wyłącznie opłat eksploatacyjnych, podatków i wynagrodzeń. Jednocześnie oświadczyła, że według wiedzy obecnego Zarządu Spółka nie korzystała dotąd z pomocy publicznej. Decyzją z dnia 17 maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r. w kwocie 511.408 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 101.875 zł. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że średni miesięczny obrót podatnika wynosi 42.000 zł i pochodzi z wynajmu nieruchomości, zatem należy przypuszczać, że kształtuje się na stałym poziomie. Natomiast ponoszone koszty stanowią 47.000 zł. Po przeprowadzeniu symulacji ewentualnego układu ratalnego Urząd stwierdził, że miesięczne wydatki (z uwzględnieniem ponoszonych kosztów oraz rat w wysokości łącznej ok. 65.000 zł) znacznie przekraczałyby możliwości płatnicze strony. Spółka nie posiada żadnych dodatkowych środków ani majątku, który umożliwiłby wywiązanie się ze wszystkich zobowiązań (nieruchomość o pow. 1026 m2 w R. – stanowiąca własność Spółki – jest obciążona na rzecz banku). Spółka "A." złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie nowej decyzji rozkładającej przedmiotową zaległość na raty oraz wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozpoznania wniosku o rozłożenie należności na raty. W uzasadnieniu odwołania podatnik wyjaśnił, że występował o rozłożenie na raty zaległości podatkowej objętej tytułem wykonawczym Nr z dnia 11 lutego 2005 r., który określa należność główną na kwotę 393.391,00 zł i odsetki na kwotę 96.736,50 zł, natomiast w zaskarżonej decyzji wskazano inne kwoty. Ponadto uzasadnienie decyzji sugeruje, że wnioskodawca nie jest świadomy tego o co wnosi a opłacanie wnioskowanych rat jest niewykonalne. W ocenie Spółki oczywistym jest, że zakłada ona zawieszenie na pewien okres czasu spłaty rat kredytu lub obniżenie wysokości płaconych rat, bądź zwiększenie kwoty dotychczasowego kredytu, czego organ podatkowy w swojej analizie nie uwzględnił. Spółka posiada decyzję kredytową zwiększającą kwotę kredytu i rozkładającą ją na 25 lat. Twierdzenie organu podatkowego, że nie miałby żadnych gwarancji odzyskania należności jest całkowicie bezzasadne, gdyż nieruchomość stanowiąca własność podatnika została obciążona przez Urząd Skarbowy w W. hipoteką przymusową zwykłą na podstawie tytułu wykonawczego Nr z dnia 11 lutego 2005 r. Ponadto Spółka wskazała, że organ podatkowy bezprawnie – po zawieszeniu postępowania egzekucyjnego – podejmował kolejne czynności egzekucyjne. Szczególnie dotkliwe jest dla niej nakazanie wszystkim dłużnikom, aby wymagalne należności z tytułu czynszu i opłat eksploatacyjnych pozostawili "w swoim depozycie", co spowodowało nieregulowanie przez najemców wymagalnych zobowiązań. W ocenie Spółki na skutek działań Naczelnika Urzędu podatnikowi grozi jej upadłość zaś rozłożenie na raty przedmiotowej należności zapewni terminową zapłatę zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej w G. decyzją z dnia 17 sierpnia 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołując treść art. 48 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r., o której rozłożenie na raty podatnik wystąpił, powstała w związku z wydaną przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. decyzją z dnia 14 grudnia 2004 r., w której dokonano rozliczenia podatku od towarów i usług za ten miesiąc, następnie utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w G.. Kwota jaką podatnik dysponuje miesięcznie wynosi ok. 45.000 zł, natomiast wydatki związane z prowadzeniem działalności wynoszą ok. 47.000 zł. Zaległość podatkowa wraz z odsetkami wynosi 613.283 zł co oznacza, że rozłożona zgodnie z wnioskiem na 10 rat wynosiłaby ok. 62.000 zł miesięcznie. Wniosek o zastosowanie ulgi z art. 48 Ordynacji podatkowej podlega ocenie przez organ podatkowy także pod kątem realności zawartej w nim propozycji ratalnego spłacania zaległości podatkowych. Raty zaległości podatkowej winny być dostosowane do możliwości finansowych wnioskodawcy, gdyż w przeciwnym razie nie będzie miał możliwości ich uiszczenia w terminie. Skoro podatnik proponuje, że spłaci zaległość podatkową w ratach, to oczywistym jest, że prawem organu podatkowego jest sprawdzenie, czy propozycja podatnika jest realna do wykonania. Organ podatkowy udzielający ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej zobowiązany jest do określenia w decyzji ratalnej terminów oraz kwot spłaty poszczególnych rat zaległości podatkowej. Natomiast ustalenie ich w wysokości niemożliwej do zapłacenia stworzy jedynie iluzję uwzględnienia wniosku podatnika i naruszałoby podstawowe zasady postępowania podatkowego, wyrażone w art. 121 i 191 Ordynacji podatkowej, tj. zaufania do organów podatkowych i swobodnej oceny dowodów. W ocenie organów podatkowych P.U. "A." Sp. z o.o. nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby na miesięczną spłatę zaległości podatkowej we wnioskowanych 10 ratach. Podatnik nie uzyskuje wystarczających przychodów ze sprzedaży oraz nie wskazał w toku postępowania innych źródeł sfinansowania rat, które umożliwiałyby spłatę zaległości w proponowanych ratach. Wobec tego, że osiągane przychody dotyczą usług wynajmu przyjąć należy, iż będą one kształtować się w wysokości względnie stałej. Również ponoszone miesięczne wydatki związane z prowadzoną działalnością mają charakter stały. W świetle powyższego, rozłożenie zaległości na wnioskowane raty nie zapewni terminowej zapłaty zaległości (w terminach wynikających z ewentualnej decyzji ratalnej). Odnośnie informacji podatnika o ewentualnym zawieszeniu na pewien czas spłaty kredytu lub obniżeniu wysokości rat, bądź zwiększeniu kwoty kredytu organ wskazuje, że z załączonego do wniosku pisma dotyczącego warunków zawarcia kredytu nie wynika, iż stanowi ono decyzję kredytową (nie zwiera wymaganych podpisów), jak również nie dotyczy ono zawieszenia spłaty kredytu ani obniżenia wysokości rat. Zarzut dotyczący rozszerzenia zakresu wniosku organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Podatnik wskazał w odwołaniu, że występował o rozłożenie na raty zaległości podatkowej w kwocie 393.391 zł wraz z odsetkami, jednakże w złożonym wniosku wskazał, że wnosi o rozłożenie dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym należności w podatku VAT za kwiecień 2003 r. Wniosek ten dotyczył postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o tytuł egzekucyjny z dnia 11 lutego 2005 r. i zaległości w wysokości 393.393.391 zł. Natomiast w piśmie z dnia 24 lutego 2005 r. w odpowiedzi na upomnienie nr UP 1725/05 z dnia 11 lutego 2005 r. do zapłaty podatku za m-c kwiecień 2003 r. (w części zaległości w kwocie 118.017 zł.) podatnik wystąpił o rozłożenie tej kwoty na raty, a zatem wniosek podatnika został rozpatrzony zgodnie z treścią zawartego w nim żądania. W świetle powyższego, w ocenie organu podatkowego, strona winna poszukiwać samodzielnie możliwości uzyskania środków finansowych w celu uregulowania zaległości bez pomocy Budżetu Państwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. "A." Sp. z o.o., zarzucając decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej oraz błędne ustalenia faktyczne wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. W ocenie strony skarżącej zaskarżona decyzja nie odnosi się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji wskazuje, że ocena sytuacji ekonomicznej dokonana przez Naczelnika Urzędu była błędna. Skarżąca Spółka wyliczyła, że po odliczeniu kwot przeznaczonych na obsługę kredytu na spłatę podatku za kwiecień 2003 r. mogłaby przeznaczać kwotę 40 tys. zł. miesięcznie. W odwołaniu natomiast skarżąca wskazała, że nie tylko istnieje możliwość okresowego zawieszenia spłaty kredytu, lecz także rozłożenia spłaty na 25 lat. Ponadto, zdaniem strony, jej działanie należy uznać za samodzielne poszukiwanie uzyskania środków finansowych. W zakresie rozliczenia podatku za miesiąc kwiecień 2003 r. podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., a Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie odpowiedział na wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zaskarżona decyzja określająca podatek od towarów i usług akceptuje stan, że od czynności prawnej przeniesienia własności ułamkowej części nieruchomości, dokonanej we wrześniu 2002 r. nie należy naliczać podatku od towarów i usług, a od ugody sądowej z kwietnia 2003 r., na mocy której strony czynności uchyliły się od skutków prawnych czynności z września 2002 r. podatek od towarów i usług powinien być naliczony i zapłacony. Skarżąca podnosi nadto, że organ egzekucyjny nakazał jego dłużnikom nieregulowanie wymagalnych zobowiązań wobec podatnika z tytułu czynszów i opłat. Ponadto zajęto rachunek bankowy skarżącej. Dla Spółki ustalenia Urzędu mają charakter zdarzenia nie do przewidzenia, a więc losowego, gdyż aktualni wspólnicy Spółki nabyli udziały w Spółce dopiero w sierpniu 2003 r. nie mogli mieć zatem świadomości tego, że Spółka powinna zapłacić jakikolwiek podatek za wrzesień 2002 r., czy za kwiecień 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie organy podatkowe, kierując się treścią art. 48 Ordynacji podatkowej, dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przez porównanie kwoty zaległości z możliwościami finansowymi strony skarżącej deklarującej spłatę w 10 miesięcznych ratach. W istocie strona skarżąca nie kwestionuje ustalenia wysokości kwot, którymi wówczas dysponowała, zarzuca jednak nieuwzględnienie możliwości wynikających z podjętych negocjacji z bankiem. Wskazać jednak należy, że skutek tych negocjacji nie był wywodzony przez stronę jako przyrzeczony w formie pewnej, był natomiast wstępnie warunkowany pozytywnym rozstrzygnięciem w przedmiocie rozłożenia spłaty zaległości podatkowych na raty. Nie stanowi naruszenia granic swobody prawem dozwolonej dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem kryterium ekonomicznej realności deklaracji strony. Podtrzymywane również na rozprawie twierdzenie strony, że spodziewała się pozostawienia do jej dyspozycji przez bank kwoty 35.000 zł miesięcznie nie było kwestionowane, jednak kwota ta pozostawała w istotnej dysproporcji w stosunku do deklarowanej wysokości rat. Strona skarżąca przyznała, że pomimo deklaracji nie dokonała częściowej spłaty zaległości. Część zarzutów skargi dotyczy postępowania w przedmiocie wymiaru spornego podatku (termin w sprawie sygn. akt. 638/05 zawisłej w tut. Sądzie wyznaczono na dzień 14 marca 2005 r.) Sąd rozpoznający sprawę w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości nie jest właściwy do oceny zarzutów wykraczających poza przedmiot postępowania. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. AR