I SA/Gd 814/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-09-24
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące usługi zarządcze i doradcze, wystawione przez spółki będące wspólnikami spółki-odbiorcy, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego, jeśli czynności te były w rzeczywistości wykonywane przez członków zarządu tej samej spółki-odbiorcy, którzy jednocześnie byli członkami zarządów spółek-wystawców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych, że faktury dokumentujące usługi zarządcze i doradcze, wystawione przez spółki będące wspólnikami spółki-odbiorcy, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Uznano, że czynności te były w rzeczywistości wykonywane przez członków zarządu spółki-odbiorcy, do czego byli oni zobowiązani w pierwszej kolejności ze względu na pełnione funkcje, a nie jako odrębne usługi świadczone przez wspólników. W związku z tym faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy i były bezskuteczne prawnie w kontekście prawa do odliczenia VAT.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wykazała w deklaracji VAT za lipiec 2010 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez dwie spółki, które były wspólnikami skarżącej spółki. Organy ustaliły, że usługi zarządcze i doradcze, które miały być udokumentowane tymi fakturami, w rzeczywistości były wykonywane przez członków zarządu skarżącej spółki, którzy jednocześnie byli członkami zarządów spółek-wystawców. Skarżąca spółka wniosła skargę, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2010 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 kwietnia 2013 r. ([...]) Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. (zwanej dalej "Spółką"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 września 2012 r. określającą Spółce w podatku od towarów i usług za lipiec 2010 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 2.720,00 zł.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:
W złożonej za lipiec 2010 r. deklaracji VAT-7 "B" Sp. z o.o. z siedzibą w S. (poprzednia nazwa Spółki) wykazała m.in.: dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju opodatkowane stawką 0% (67.167,00 zł), podatek należny (0,00 zł), podatek naliczony do odliczenia (13.720,00 zł) oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy (13.720,00 zł).
W celu weryfikacji zasadności zwrotu podatku, w październiku 2010 r., pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili w Spółce kontrolę prawidłowości rozliczeń z budżetem. W kończącym kontrolę protokole z dnia 25 października 2010 r. stwierdzono, że w badanym okresie Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturach nr:
1) "x" z dnia 30 lipca 2010 r., wystawionej przez "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S., wartość netto: 25.000,00 zł, podatek VAT: 5.500,00 zł,
2) "y" z dnia 28 lipca 2010 r., wystawionej przez "D" Sp. z o.o. z siedzibą w G., wartość netto: 25.000,00 zł, podatek VAT: 5.500,00 zł.
Zebrany w toku kontroli materiał dowodowy stanowił przyczynę wszczęcia
z urzędu postępowania podatkowego wobec Spółki w zakresie podatku od towarów
i usług za lipiec 2010 r.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego i przeanalizowaniu zebranych w jego toku materiałów dowodowych Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że w lipcu 2010 r. Spółka zawyżyła podatek naliczony o kwotę 11.000,00 zł. W związku z powyższym, w decyzji z dnia 21 lutego 2011 r. organ podatkowy dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za wskazany okres w sposób odmienny od dokonanego przez Spółkę w ten sposób, że: podatek naliczony do odliczenia, jak i nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wyniosły: 2.720,00 zł.
Uzasadniając swoją decyzję Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, iż wystawcy przedmiotowych faktur
nie świadczyli usług na rzecz Spółki. Ustalono bowiem, że wszelkie czynności dotyczące działalności Spółki zostały wykonane przez osoby zatrudnione przez Spółkę na podstawie umów zlecenia oraz umów o dzieło. Członkowie Zarządu Spółki,
tj.: K. G. (będący jednocześnie Prezesem Zarządu "C" Spółka z o.o. z siedzibą w S.) oraz W. W. (będący jednocześnie Prezesem Zarządu "D" Sp. z o.o. z siedzibą w G.) wykonywali bowiem czynności, do których byli zobligowani pełnioną przez nich funkcją. W konsekwencji uznano, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, a zatem nie dokumentują czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Po rozpoznaniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 14 września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że ponownie prowadzone postępowanie powinno prowadzić do ustalenia, czy udokumentowane zakwestionowanymi fakturami usługi należały do obowiązków członków Zarządu Spółki i jako takie były wykonywane przez K. G. i W. W. Ustalenie tego było konieczne do stwierdzenia, czy wystawcy ww. faktur świadczyli usługi na rzecz Spółki.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania i analizie całości zebranego materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że K. G. oraz W. W. wykonywali czynności, do których byli zobligowani pełnioną funkcją członków zarządu Spółki, za co otrzymywali wynagrodzenie. Wszelkie czynności dotyczące funkcjonowania Spółki prowadzone były przez osoby przez nią zatrudnione na podstawie umów zleceń i umów o dzieło. Z tego względu uznano, że przedmiotowe faktury nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego.
Mając na uwadze powyższe, decyzją z dnia 24 września 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie dokonał rozliczenia Spółki w podatku
od towarów i usług za lipiec 2010 r. w sposób odmienny od zadeklarowanego przez Spółkę, określając nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu
na rachunek bankowy w wysokości 2.720,00 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia 26 kwietnia 2013 r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy wskazał, że w badanym okresie wspólnikami Spółki były: "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz "D" Sp. z o.o. z siedzibą w G., które posiadały po 50 udziałów. Jedynymi członkami zarządu, będących wspólnikami spółek, byli odpowiednio K. G. i W. W.
Dnia 10 lipca 2008 r. wspólnicy Spółki zawarli "Umowę wspólników", zgodnie
z którą mieli zarządzać Spółką poprzez oddelegowanie do pełnienia funkcji członków zarządu po jednej osobie. Strony umowy ustaliły ponadto, że po sporządzeniu rachunku zysków i strat bądź dodatkowego rozliczenia, uwzględniając wszystkie powyższe uzgodnienia oraz uwzględniając postanowienia umów o doradztwo, zarządzanie
i transfer zysków, dokonają podziału zysku osiągniętego w poprzednim roku obrachunkowym przez Spółkę. Zysk taki zostanie wypłacony wspólnikom w ustalonym przez nich terminie i będzie traktowany jako wynagrodzenie za świadczenie usług zarządzania oraz doradztwa na rzecz Spółki w poprzednim roku obrachunkowym.
Również 10 lipca 2008 r. wspólnicy zawarli ze Spółką dwie umowy "o doradztwo
i zarządzanie". Zgodnie z ich treścią Spółka powierzyła wspólnikom zarząd, zlecając im świadczenie usług zarządczych, konsultingowych oraz doradczych. W imieniu zarządcy czynności zarządu wykonywać mieli wspólnie K. G. oraz W. W.
Ponadto, w toku postępowania ustalono, że W. W. oraz K. G. wystawili Spółce rachunki "za wykonanie czynności zgodnie z otrzymanymi drugostronnie zleceniami". Na odwrocie tych rachunków, a w niektórych przypadkach na osobnej karcie zamieszczone zostały zawarte umowy zlecenia, na podstawie których ww. osoby zobowiązały się, zgodnie z stosowną uchwałą Zarządu, do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej Spółki.
Po przeanalizowaniu całości zgromadzonych w sprawie materiałów Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie ma podstaw do podważenia merytorycznej prawidłowości analizy stanu faktycznego sprawy dokonanej w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jednakże zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bowiem, że wystawcy zakwestionowanych faktur, czyli wspólnicy Spółki nie świadczyli usług na jej rzecz w związku z czym zastosowanie winien znaleźć przepis art. 88 ust. 3a pkt 4a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Zdaniem organu wniosek taki był zasadny, ponieważ "usługi zarządcze i doradcze", których wykonanie dokumentować miały przedmiotowe faktury VAT, należały do obowiązków członków Zarządu Spółki i jako takie były wykonywane przez K. G. i W. W.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka nie przedstawiła dokumentacji,
która w sytuacji łączenia różnych funkcji, pełnienia obowiązków na różnej podstawie prawnej i o odmiennym zakresie pozwoliłaby na precyzyjne rozdzielenie obowiązków świadczonych bądź na podstawie umowy zlecenia, bądź w ramach realizacji
usług zarządczo-doradczych. W przypadku usług o charakterze zarządczym
(usługi niematerialne) szczególnie ważny jest fakt ich udokumentowania, czego
w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono w wystarczający sposób. Przedstawiona przez Spółkę korespondencja mailowa potwierdza czynności analizowania rynku
i wyszukiwania klientów przez Panów K. G., W. W. oraz A. S. w imieniu Spółki (w ramach pełnionych obowiązków - stosunek wewnątrzorganizacyjny i umowy cywilnoprawne). Również "prowadzenie polityki kadrowej" jakkolwiek wymienione jako jeden z obowiązków zarządcy (pkt 9 § 4 "umów o doradztwo i zarządzanie") realizowane było przez K. G., który zeznał, że "wykonywał wszystkie umowy o dzieło dla zatrudnionych podusługodawców" (Spółka nie zatrudniała pracowników etatowych). Podkreślono, że "nadzór nad pracą pracowników wykonujących zadania powierzone im przez Zarządcę" (pkt 6 § 4 umowy) – jeden z obowiązków zarządcy - powoływany był również przez Pana K. G. jako obowiązek wykonywany przez niego w ramach obowiązków członka zarządu Spółki.
Przyznano także, iż pozostałe obowiązki zarządcy wymienione w "Umowach
o doradztwo i zarządzanie", tj. przygotowywanie rocznych planów finansowych, wykonywanie planów, o których mowa w pkt 1 poszczególnych umów, prowadzenie działalności Spółki ze szczególną starannością, uwzględniającą zawodowy charakter świadczonych przez niego usług, terminowe wykonywanie zobowiązań Spółki, racjonalne gospodarowanie mieniem Spółki, zapewnienie należytej ochrony tego mienia, świadczenie usług doradczych i konsultingowych nie zostały przez Spółkę
w toku postępowania kontrolnego i podatkowego udokumentowane. W przypadku umów o charakterze niematerialnym podatnik powinien natomiast zadbać o dowody materialne, które fakt wykonania tego rodzaju usług potwierdzą. Powyższe było konieczne zwłaszcza w przedmiotowej sprawie, gdzie te same osoby miały wykonywać w Spółce różne czynności, na podstawie różnych tytułów prawnych. Za wymienione
w "umowach o doradztwo i zarządzanie" czynności Spółka obciążana była już wystawianymi przez ww. osoby rachunkami, bądź należały one do obowiązków członków zarządu.
Organ nie podzielił również wszystkich, obszernie formułowanych w odwołaniu zarzutów uznając, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie było zgodne z prawem.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej:
1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwym przyjęciu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, że sporne faktury VAT wystawione przez wspólników podatnika nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy (wykonania objętych nimi usług) pomimo, iż objęte przedmiotowymi fakturami transakcje rzeczywiście zostały wykonane przez wspólników, którym
- na mocy ważnych i skutecznych umów - powierzono zarządzanie Spółką
i świadczenie na jej rzecz przewidzianych odpowiednią umową usług doradczych,
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, że czynności, które wykonywali w ramach kwestionowanych przez organ drugiej instancji transakcji K. G. oraz W. W. były czynnościami, do których zobligowani byli oni pełnioną funkcją członka zarządu podatnika, nie zaś realizacją zobowiązań umownych spółek zarządzających podatnikiem - wykonaniem zawartych między spółkami umów o doradztwo i zarządzanie,
3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, iż objęte spornymi fakturami VAT kwoty zapłacone przez podatnika na rzecz swoich wspólników stanowiły zysk
w rozumieniu przepisów ustawy kodeks spółek handlowych, nie zaś wynagrodzenie za wyświadczone przez wspólników na rzecz podatnika, zgodnie z zawartą umową usługi doradcze i zarządcze,
4) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez wadliwe przyjęcie przez organ drugiej instancji, iż usługi doradcze i zarządcze świadczone przez wspólników podatnika, na podstawie ważnej i skutecznej umowy o doradztwo i o zarządzanie, nie stanowią czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
5) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 8 ust. 1 ww. ustawy poprzez pominięcie okoliczności, że przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (w rozumieniu ustawy) i nie ma tutaj znaczenia osoba odbiorcy świadczenia, którą może być również wspólnik, na którego rzecz usługa taka jest świadczona,
6) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 5 ww. ustawy poprzez wadliwe przyjęcie przez organ drugiej instancji,
iż czynności prawne - usługi doradcze i zarządcze świadczone przez "C" Sp. z o.o. i "D" Sp. z o.o. nie mają charakteru odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ww. ustawy,
7) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 88 ust. 3a pkt. 2 ww. ustawy poprzez wadliwe przyjęcie przez organ drugiej instancji, że czynności wykonane przez wspólników podatnika w ramach realizacji umowy o zarządzanie i o doradztwo nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy czynności te miały charakter usługi w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a co za tym idzie powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
8) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ww. ustawy poprzez uznanie, że faktury wystawione przez skarżącą stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane,
9) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a ww. ustawy poprzez przyjęcie, że strona skarżąca nie miała podstaw prawnych do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych,
po faktycznym wykonaniu usług przez "C" Sp. z o.o. i "D" Sp. z o.o., za które to spółki te wystawiły faktury VAT,
10) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 99 ust. 12 ww. ustawy poprzez przyjęcie, iż kwota wskazana przez podatnika w deklaracji podatkowej powinna być przez naczelnika urzędu skarbowego określona w innej wysokości,
11) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego,
tj. art. 7 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych poprzez przyjęcie, że zawarta między podatnikiem a jego wspólnikami umowa nie jest umową przewidującą zarządzenie spółką zależną przez spółkę dominującą,
12) rażące naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania,
tj. art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w tym zwłaszcza niewyjaśnieniu charakteru łączących podatnika ze swoimi wspólnikami umów w wykonaniu, których wystawione zostały kwestionowane przez organ I instancji faktury VAT w sytuacji, gdy było to niezbędne i konieczne do dokonania przez organ drugiej instancji prawidłowych ustaleń faktycznych,
w oparciu o które to ustalenia możliwe było dopiero rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a także niewyjaśnieniu charakteru czynności wykonywanych przez wspólników podatnika w wykonaniu umowy o doradztwo i zarządzanie,
13) rażące naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania,
tj. art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne przyjęcie przez organ drugiej instancji, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, można określić dla podatnika za miesiąc lipiec 2010 r. nadwyżkę podatku naliczonego
w wysokości 2.720,00 zł, naruszając tym samym zasadę swobodnej oceny dowodów,
14) rażące naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania,
tj. art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niewystąpienie przez organ podatkowy do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia umów
o zarządzanie zawartych przez skarżącą z zewnętrznymi spółkami.
Zdaniem skarżącej Spółki, leżące u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia założenia, jakoby czynności objęte kwestionowanymi fakturami wykonywane były przez członków zarządu Spółki w ramach ich obowiązków korporacyjnych, a wypłacone na rzecz wspólników Spółki kwoty stanowiły zysk przypadający wspólnikom spółki kapitałowej do podziału są niesłuszne i bezpodstawne.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza bowiem, że odpowiednie usługi zostały wykonane na rzecz skarżącej przez podmioty zewnętrzne. W sprawie pominięto również całkowicie fakt, że od momentu podpisania spornych umów znacznie wzrosła liczba zamówień Spółki oraz jej przychody.
Fakt takiego wzrostu liczby zleceń oraz zysków jest bezpośrednio związany
z podpisaniem przedmiotowych umów, ponieważ w okresie tym podatnik nie dokonał żadnych innych czynności mogących mieć wpływ na takie wzrosty. Stąd też wydaje się oczywiste, że pomiędzy rzeczywistym i prawidłowym wykonywaniem przez wspólników skarżącej umów o zarządzanie i o doradztwo, a wzrostem przychodów skarżącej
w stosunku do lat wcześniejszych zachodzi adekwatny związek przyczynowo-skutkowy.
Zwrócono uwagę, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy kierował się niedopuszczalną w prawie polskim zasadą in dubio pro fisco. Wskazano bowiem, że w niniejszej sprawie nie może być jakichkolwiek wątpliwości co do tego,
że odpowiednie usługi były wykonywane na rzecz skarżącej przez podmioty zewnętrzne. Jeśliby natomiast takie wątpliwości pojawiły się, to powinny one być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego podatnika, bowiem żaden z przeprowadzonych
w postępowaniu dowodów nie wskazuje na odmienną okoliczność. Spójne i logiczne zeznania członków zarządu skarżącej dają podstawy do poczynienia m.in. na ich podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Słuchani w charakterze strony członkowie zarządu wyjaśnili specyfikę funkcjonowania branży, w której operuje Spółka, zasady pozyskiwania zleceń i nadzoru nad ich wykonaniem. W swych zeznaniach wyraźnie zaakcentowano rolę zarządców (doradców) w procesie realizacji zleceń kontrolno
-inspekcyjnych, w tym ich rolę nadzorczą w sytuacji faktycznego wykonywania tego rodzaju czynności przez uprawnione osoby trzecie wymienione w zaskarżonej decyzji.
Sytuacja, w której nie mając żadnych dowodów organ podatkowy orzeka przeciwko podatnikowi stanowi natomiast klasyczny przykład naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Osobno dodano, że kwoty wypłacone przez Spółkę
na rzecz wspólników nie stanowiły zysku przypadającego tym wspólnikom do podziału, lecz wynagrodzenie za wykonane na rzecz podatnika usługi. Wynagrodzenie to miało bowiem charakter ekwiwalentu za wyświadczone na rzecz Spółki usługi i znajdowało swoje źródło w zawartym kontrakcie. Bez realizacji tychże usług przez zarządców, Spółka nie uzyskałaby osiągniętego przychodu.
Ponadto, w sprawie uszło uwadze organów, że istotnym elementem umowy
o świadczenie usług i doradztwo, w powiązaniu z umową wspólników, było przyjęcie
na siebie przez wspólników Spółki zobowiązania do świadczenia na rzecz podatnika konkretnych i definiowalnych usług, w zamian za odpowiednie wynagrodzenie umowne. Prawo do uzyskania tego wynagrodzenia uzależnione było od ziszczenia się warunku
w postaci wypracowania zysku, którego część miała składać się na wynagrodzenie przewidziane umową.
Podsumowując wyartykułowano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku organu, dostatecznie pozwala na przyjęcie, że:
– Spółka zawarła ważne i w pełni skuteczne umowy o zarządzenie i doradztwo
ze swoimi wspólnikami,
– wspólnicy Spółki, jako zarządcy i doradcy faktycznie wykonywali na jej rzecz usługi przewidziane umowami o doradztwo i zarządzanie, zaś zakres tych usług, terminy ich wykonania oraz szczegółowe warunki tych transakcji wprost wynikają z przedłożonych w toku kontroli dokumentów,
– usługi świadczone przez zarządców i doradców (wspólników) stanowią usługi
w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług,
– przepis art. 8 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (w rozumieniu ustawy) i nie ma tutaj znaczenia osoba odbiorcy świadczenia, którą może być również wspólnik, na którego rzecz usługa taka jest świadczona,
– czynności wykonywane przez zarządców w wykonaniu umów o zarządzanie
i o doradztwo nie były tymi samymi czynnościami (usługami), które na rzecz Spółki świadczyli (wykonywali) członkowie zarządu w K.s.h. pomimo, że członkami zarządu wspólników (zarządców i doradców) są osoby będące równocześnie członkami zarządu Spółki,
– wynagrodzenie za świadczone przez wspólników usługi doradczo-zarządcze stanowiło tylko nieznaczną część zysku podatnika, co pozostaje w opozycji
do dorozumianych twierdzeń organów skarbowych, iż umowy o doradztwo
i o zarządzenie miały na celu transfer zysków ze szkodą dla interesów fiskalnych państwa,
– środki przekazane wspólnikom przez Spółkę tytułem zapłaty za dwie zakwestionowane przez organy faktury nie były zyskiem w rozumieniu K.s.h.,
a wynagrodzeniem za konkretne usługi, które było wypłacone z części wypracowanego zysku,
– w realiach sprawy interes fiskalny państwa nie doznał jakiegokolwiek uszczerbku, zupełnie nieuprawnione jest stanowisko organów o bezpodstawnoś-ci twierdzenia podatnika jakoby zysk nie został wypracowany, gdyby nie usługi doradczo zarządcze świadczone przez wspólników; o czym organy podatkowe mogą z łatwością się przekonać poprzez proste porównanie wyników finansowych podatnika za lata poprzednie, w których spółka nie była związana ze wspólnikami umowami o doradztwo i zarządzanie, a wynikami za rok 2010,
– bez znaczenia jest to, że umowy o doradztwo i o zarządzanie były faktycznie realizowane w ich części przez osoby (członków zarządu wspólników),
które jednocześnie pełniły funkcje członków zarządu u podatnika, albowiem żaden przepis prawa tego nie zakazuje, a zatem brak jest podstaw do przypisywania takiemu, w gruncie rzeczy typowemu i normalnemu stanowi rzeczy, charakteru podejrzanego,
– nieprawdą jest, aby osoby pełniące funkcję członków zarządu spółki kapitałowej były zobligowane do dokonywania jakichkolwiek innych czynności na rzecz spółki, w której pełnią funkcję członków zarządu, aniżeli tylko tych czynności, które wprost wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i/lub stosunku prawnego, stanowiącego podstawę ich związania ze spółką w tym charakterze.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, tekst jedn., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy,
co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd ma zatem prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga Spółki nie zasługuje
na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podniesione
w niej zarzuty nie znajdują uzasadnienia.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy zakwestionowania przez organy podatkowe zasadności obniżenia przez Spółkę w lipcu 2010 r. należnego podatku
od towarów i usług o podatek naliczony, wynikający z dwóch wystawionych przez spółki: "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz "D" Sp. z o.o. z siedzibą w G. faktur. Sporne faktury miały przy tym dotyczyć wykonania przez ww. spółki usług zarządczych i doradczych.
Specyfika sytuacji polega na tym, że w badanym okresie ww. osoby prawne były jedynymi wspólnikami skarżącej Spółki (stąd w dalszej części uzasadnienia zwane będą jej: "Wspólnikami"), natomiast zasiadające w ich organach osoby (będący członkami zarządu K. G. i W. W.) zostały jednocześnie ustanowione członkami zarządu skarżącej Spółki (na podstawie zawartych w dniu 10 lipca 2008 r. umów) wykonując jej bieżącą obsługę i uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy rachunków i towarzyszącym im umów zlecenia. Organ stanął w związku z tym na stanowisku, że Wspólnicy Spółki, wbrew spornym fakturom, nie mogli świadczyć usług na rzecz Spółki, ponieważ "usługi zarządcze i doradcze" wykonane zostały w rzeczywistości przez jej zarząd, składający się z tych samych osób, tj. K. G. i W. W.
Oddalając skargę Sąd podzielił przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego pogląd, że przedmiotowe faktury dokumentują czynności, które nie zostały w rzeczywistości wykonane przez ich wystawców. W realiach sprawy,
nie istnieją bowiem dowody pozwalające obiektywnie przyjąć, że Panowie K. G. i W. W. wykonywali udokumentowane fakturami usługi nie jako członkowie zarządu Spółki, lecz jako członkowie zarządu jej Wspólników.
Podkreślenia wymaga przy tym, że rozpoznając skargę Sąd nie zakwestionował dopuszczalności zawierania umów o treści odpowiadającej umowom zawartym przez Spółkę ze swoimi Wspólnikami, czy też objęcia przedmiotowych usług podatkiem od towarów i usług, co czyni zbędnym odnoszenie się do podniesionych w tej mierze zarzutów skargi i dotyczącej ich części uzasadnienia. Prawdą jest bowiem,
że w obowiązującym stanie prawnym nie istnieje zakaz zawierania tego typu kontraktów, przez co - w myśl zasady swobody układania stosunków prawnych
- Wspólnicy Spółki byli uprawnieni do ukształtowania wewnętrznych stosunków
w dokonany sposób.
Powodem przyjętego rozstrzygnięcia jest natomiast ocena ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego nie wynika, aby zawarte w dniu 10 lipca 2010 r. umowy
"o doradztwo i zarządzenie" zostały rzeczywiście wykonane. Zgromadzone
w postępowaniu materiały wskazują jednoznacznie, że pokrywające się z zakresem przedmiotowym ww. umów czynności K. G. i W. W. świadczyli jednak jako członkowie zarządu Spółki, do czego byli przecież zobowiązani w pierwszej kolejności ze względu na powierzone im w Spółce funkcje. Sąd aprobuje rozumowanie organów, które w jego ocenie jest logiczne i spójne. Z analizy całokształtu zebranych w sprawie materiałów źródłowych wyłania się bowiem szereg okoliczności faktycznych prowadzących do takiego właśnie wniosku.
Należy zauważyć, że w badanym okresie skarżąca Spółka posiadała ustanowione przez Wspólników władze. Odpowiedzialny za prowadzenie spraw
i reprezentowanie Spółki zarząd składał się z dwóch wielokrotnie przywoływanych już
w kontekście sprawy osób K. G. i W. W. Warto w tym miejscu podkreślić, na co również wskazywał organ odwoławczy, że rolą zarządu jest prowadzenie wszelkich spraw związanych z funkcjonowaniem osoby prawnej, przy czym prawo to dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 201 § 1 w zw. z art. 204 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 j.t., zwanej dalej w skrócie: "K.s.h."). Oznacza to, że do uprawnień zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z całą pewnością należało także wykonywanie czynności doradczych i zarządczych, czego dotyczyły dodatkowe umowy z dnia 10 lipca 2010 r. Istotne w realiach sprawy jest również to, że za wykonywanie powierzonych im czynności członkowie zarządu Spółki, od 1 lipca 2010 r., pobierali stosowne wynagrodzenie. Działo się tak w związku z podjętą w dniu 30 czerwca 2010 r. uchwałą zarządu nr 1/2010, na podstawie której comiesięcznie sporządzano odpowiedniej treści umowy zlecenia, a następnie wystawiono Spółce rachunki. Potwierdzeniem prowadzenia spraw Spółki są z kolei odebrane w dniu 5 kwietnia 2012 r. wyjaśnienia członków zarządu Spółki, którzy dokładnie wyjaśnili ich zakres i rodzaj. Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że Spółka posiadała skutecznie ustanowiony do prowadzenia swoich spraw organ, jej działalność była rzeczywiście wykonywana przez ww. osoby, które sprawując zarząd uzyskiwały z tego tytułu wynagrodzenie to mamy do czynienia w sprawie z domniemaniem, że podejmowane przez K. G. i W. W. czynności wykonywane były przez zarząd Spółki, bo taka była właśnie jego powinność.
Abstrahując od tego, że prowadzący sprawy spółki organ może korzystać z usług doradczych i zarządczych świadczonych na jego rzecz przez inne podmioty, czego sąd w ogóle nie kwestionuje zauważyć należy, że w toku sprawy nie padło wyjaśnienie takiego stanu rzeczy. W żaden sposób nie uzasadniło bowiem, z jakiego powodu Panowie K. G. i W. W., a więc te same osoby, dysponujące tymi samymi umiejętnościami, wiedzą, czy doświadczeniem, raz mieli wykonywać czynności polegające na prowadzeniu spraw Spółki jako jej zarząd, innym zaś razem jako zarząd podmiotów będących jej Wspólnikami. Tymczasem, rolą podatnika w toczącym się postępowaniu było właśnie udowodnienie, że udokumentowane fakturami czynności miały rzeczywiście miejsce. Ma to szczególne znaczenie w przypadku zbliżonego, jeśli nie tożsamego charakteru obowiązków powierzonych osobom zasiadającym jednocześnie w organach różnych podmiotów, tak jak to ma miejsce w sporze. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zakres działania członków zarządu wynikający z przepisów K.s.h. był niemal tożsamy z uregulowanym przez strony umowami o doradztwo i zarządzenie, zaś granica pomiędzy nimi subtelna, a wręcz nie do wychwycenia. Dogłębna analiza okoliczności sprawy nie przekonuje zatem, że świadczone przez K. G. i W. W. usługi wykonywane były w innej niż członkowie zarządu Spółki roli.
Osobno, z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy zależy ściśle od oceny elementów stanu faktycznego w dalszej części szczególnej ocenie poddano przeprowadzone przez organy postępowanie podatkowe, w efekcie którego ten stan faktyczny został ustalony.
W związku z powyższym Sąd pragnie pokreślić, że wspomniane postępowanie przeprowadzone zostało z uwzględnieniem zasad ogólnych postępowania podatkowego, w tym reguł postępowania dowodowego, których naruszenia dopatruje się strona skarżąca. W toku postępowania organy obu instancji podjęły bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia. Zgromadzony materiał dowodowy jest natomiast obszerny, kompletny i nie pomija żadnego z aspektów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co znajduje potwierdzenie w aktach podatkowych sprawy. Okoliczność ta również zdaje się nie budzić zastrzeżeń strony skarżącej, albowiem z treści skargi
nie wynika aby organy pominęły, bądź zlekceważyły w sprawie jakikolwiek ślady.
Dążąc do rozstrzygnięcia sprawy organy dokładnie przyjrzały się działalności Spółki, badając jej funkcjonowanie pod kątem powiązań organizacyjnych ze swymi Wspólnikami. Przeanalizowano treść zawartych w dniu 10 lipca 2010 r. umów
("umowa wspólników" i "umowa o doradztwo i zarządzanie"), ustalając wynikający
z nich zakres praw i obowiązków zarządcy (Wspólników Spółki). Uwadze organów
nie uszły ponadto umowy zlecenia i wystawione na ich podstawie rachunki, potwierdzające prowadzenie działalności operacyjnej Spółki przez członków jej zarządu. Wnikliwość prowadzonego postępowania potwierdza także okoliczność przesłuchania kluczowych dla oceny całej sytuacji osób, tj. Panów K. G. i W. W., którzy pełnili funkcje w organach wszystkich, odgrywających w zaistniałym sporze rolę, spółek. W toku ponownie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania zwrócono się do szeregu funkcjonujących w branży podmiotów gospodarczych w celu weryfikacji sposobu działania Spółki. Pod rozwagę poddano zatem szereg kluczowych dla wyjaśnienia rzeczywistego przebiegu zdarzeń dowodów.
Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone merytorycznie poprawnie, zawiera zarówno przywołanie, jak i wyjaśnienie przyjętej podstawy prawnej. Z jego treści wynika, że organ zrelacjonował stronie wszelkie podjęte w sprawie czynności, wyjaśnił znaczenie poszczególnych dowodów i wynikające z ich przeprowadzenia skutki. Uzyskane tak dowody poddane zostały wnikliwej i poprawnej ocenie, po czym za pomocą logicznej i wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazano racjonalność wydanej decyzji, z czym Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni się zgadza. Rozumowanie organów podatkowych, uwzględniające reguły postępowania podatkowego, pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dokonano ocena, oprócz poprawności pod kątem wskazanych postulatów, nie jest także dowolna, nie stawia również interesu Skarbu Państwa ponad interesem podatnika. Zaprezentowana wcześniej interpretacja rzeczywistego przebiegu zdarzeń pomiędzy powiązanymi podmiotami nie potwierdza także wystąpienia wątpliwości, czy nieścisłości, przez co nie można zarzucić organowi, że takowe rozpatrzone były na niekorzyść strony.
Organ odwoławczy miał również prawo poddać samodzielnej ocenie wykonanie przedmiotowych umów o zarządzanie i doradztwo, co do których strona żądała skierowania do sądu powszechnego powództwa w trybie art. 199a § 3 O.p. Z treści tego przepisu wynika, że przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego z przedmiotowym żądaniem jest stwierdzenie przez prowadzący postępowanie organ podatkowy wątpliwości co do bytu stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. Wątpliwości te powinny przy tym wynikać ze zgromadzonych w sprawie dowodów. Chodzi o taką sytuację, gdy organ wyczerpał mieszczące się w jego kompetencji środki służące ustaleniu prawdy materialnej, a uzyskane w ten sposób dowody nie dają pewności co do istnienia ocenianego stosunku prawnego, bądź prawa. Użyte w art. 199a § 3 O.p. pojęcie "wątpliwości" należy jednak rozumieć w kategoriach obiektywnych, co oznacza, że nie można ich postrzegać przez pryzmat subiektywnego przekonania organu podatkowego, że tych wątpliwości nie ma, jak również subiektywnego przekonania podatnika, że te wątpliwości istnieją. Dokonana ocena
w tym zakresie musi być poprzedzona analizą całokształtu okoliczności sprawy,
w tym zeznaniami strony, chyba że strona odmawia składania zeznań. Jak natomiast wynika z akt sprawy, zebrane dowody nie dostarczyły organowi takich wątpliwości. Wręcz przeciwnie, organ stanowczo nie dał wiary wersji, zgodnie z którą sprawy Spółki prowadzili członkowie zarządów jej Wspólników, wobec czego samodzielnie rozstrzygnął tę kwestię.
Odnośnie oceny materiału dowodowego warto dodać, że tut. Sąd wielokrotnie wskazywał już, iż sam fakt odmiennej od woli podatnika oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania.
Poczynione w sprawie rozważania prowadzą do wniosku, że zasadnie zakwestionowano Spółce prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony
z wymienionych wcześniej faktur VAT. Dokonane przez organy podatkowe ustalenia pozwalają przyjąć, że wystawione faktury nie uprawniały do takiego obniżenia,
a poczyniona w tym kierunku argumentacja przedstawiona w zaskarżonej decyzji nie zawiera wewnętrznych sprzeczności.
Zgodnie natomiast z obowiązującym w sprawie stanem prawnym w zakresie,
w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4,
art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 (art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług, Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 ze zm., zwanej dalej
w skrócie: "ustawą o VAT"). Przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT przewiduje natomiast, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że sama faktura VAT nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wykazanego. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami jest bezskuteczna prawnie, a w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy, jak i odbiorcy.
Zatem, pomimo posiadania przez podatnika właściwej pod względem formalnym faktury VAT, niezbędne jest równoczesne wykazanie, czy opisana na fakturze transakcja miała w rzeczywistości miejsce. Skorzystanie z prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług. W konsekwencji, nie dokumentująca rzeczywistej sprzedaży, czyli legalnego (zgodnego z prawem) obrotu faktura VAT jest bezskuteczna prawnie i w związku z tym nie może wywołać skutków podatkowych związanych z prawem do obniżenia podatku należnego
o podatek naliczony. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w dotychczasowej judykaturze (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt
I SA/Gd 145/09; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 493/09; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt
I SA/Sz 715/08; wyrok NSA z dnia 24 października 2007 r. sygn. akt I FSK 1340/06,
jak również uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPS 2/02.
Nadto, Sąd pragnie wskazać na pogląd wyrażony między innymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3370/08, zgodnie z którym analiza przepisów prawa krajowego,
jak i przepisów prawa wspólnotowego, a zwłaszcza przepisów art. 2 I Dyrektywy
i art. 17 VI Dyrektywy - wskazują na pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT wykazanego w tzw. pustych fakturach. Można stwierdzić,
że ograniczenie to jest wpisane w system podatku VAT i wynika z niego w sposób bezpośredni. Powyższe powoduje, że nawet w sytuacji, gdyby ustawodawca nie zawarł przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT to pozbawienie prawa do odliczenia VAT z tzw. pustych faktur wynikałoby z zasad ogólnych VAT.
Takie też stanowisko jest zgodne z orzecznictwem Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości, który w wyroku z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-342/87 Genius Holding przeciwko Staatssecretaris van Financiёn (Holandia) stwierdził, że zgodnie
z art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy podatnik może korzystać z prawa do odliczenia VAT przewidzianego w VI Dyrektywie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, jeśli były one należne. Jak podkreślono - zasada ta nie dotyczy podatku, który na mocy art. 21 ust. 1 lit. c VI Dyrektywy (dawny art. 21 ust. 1 lit. d VI Dyrektywy) jest należny wyłącznie z tego względu, iż został wykazany na fakturze. Podobne stanowisko wyraził ETS w wyrokach z: 19 września 2000 r. sprawa C-454/98 Schmeink & Cofreth AG & Co. KG przeciwko Finanzamt Borken (Niemcy) pkt 53; 6 listopada
2003 r. sprawa C-78/02, C-79/02 i C-80/02 Karageorgou, Petrova i Vlachos przeciwko Elliniko Dimosio (Grecja), pkt 50 oraz 15 marca 2007 r. sprawa C-35/05 Reemtsma Cigaretten fabriken Gmbh przeciwko Minister delle Finanse (Włochy), pkt 23.
W konsekwencji działanie organów podatkowych było zgodne z zasadą neutralności w podatku od towarów i usług, której sens wyraża się w tym, że poprzez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik nie ponosi faktycznie ciężaru tego podatku. Ciężar ten winien bowiem zostać poniesiony dopiero na ostatnim etapie obrotu. Z uprawnienia tego można jednak skorzystać wyłącznie w przypadku, gdy czynność opodatkowana podatkiem miała w rzeczywistości miejsce. Jeżeli bowiem faktura nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń, co w sprawie wykazano, to brak jest między wystawcą faktury, a jej odbiorcą czynności, które byłyby opodatkowane tym podatkiem.
Wyjaśnienia wymaga ponadto, że podniesiony w skardze błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu objętych fakturami kwot za zysk Wspólników Spółki odnosi się do kwestii obojętnej dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiot postępowania dotyczył bowiem ustalenia, czy wystawione na Spółkę faktury dokumentowały rzeczywisty przebieg zdarzeń, a nie kwalifikacji wynikających z faktur kwot. Wobec uznania, że sprawy Spółki prowadzone były przez członków jej zarządu, a faktury nie odzwierciedlają wykonania usług wypowiadanie się w tej mierze byłoby bezcelowe.
Reasumując, w rozpatrywanej sprawie wykazano, że pomiędzy firmą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. a będącymi jej wspólnikami firmami: "C" Sp. z o.o. z siedzibą w S. oraz "D" Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie została przeprowadzona żadna z transakcji udokumentowanych spornymi fakturami VAT. Zaistniały zatem podstawy do uznania, że faktury te nie dokumentowały faktycznie dokonanych czynności, a zatem były fałszywe pod względem materialnym i w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego w nich wykazanego.
Z tych względów na aprobatę nie zasługuje zatem również argumentacja skargi dotycząca wskazanych w niej naruszeń prawa materialnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę
nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło