I SA/Gd 818/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Elżbieta Rischka /spr./ NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2000 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w na rzecz skarżącego kwotę 142,80 (słownie: sto czterdzieści dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 818/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 15 marca 2002 r. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu odwołania A.Z. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia 6 grudnia 2001 r. Nr [...] określającą wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2000 r. w kwocie [...] zł, wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł oraz wysokość odsetek od tej zaległości za okres od 26 lipca 2000 r. do 5 grudnia 2001 r. w kwocie [...]zł. Podstawą rozstrzygnięcia Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny. W dniach od 25 października do 23 listopada 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej przeprowadził u A.Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A", kontrolę w zakresie rzetelności postaw opodatkowania w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, październik i grudzień 2000 r. Inspektor ustalił, iż w miesiącu czerwcu A.Z. zaewidencjonował fakturę VAT Nr [...]z dnia 14 czerwca 2000 r. wystawioną przez "B" za naprawę samochodu marki [...]o wartości netto [...] zł VAT [...]zł. Podatek naliczony w przedmiotowej fakturze został następnie wykazany w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2000 r. i obniżono o niego podatek należny w tym miesiącu. Samochód [...] użytkowany był przez A.Z. na podstawie umowy leasingu operacyjnego dewizowego Nr [...]zawartej w dniu 1 lutego 2000 r. z "C" we W.. Postanowienia tejże umowy zawierały dwa warianty ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Pierwszy, gdzie na leasingobiorcy ciąży obowiązek pełnego ubezpieczenia sprzętu i pokrycia wszelkich wydatków nakładanych z mocy prawa na właściciela sprzętu (podrozdział [...] umowy leasingu), oraz drugi gdzie sprzęt zostaje ubezpieczony na rachunek leasingobiorcy przez leasingodawcę (podrozdział [...]). Z treści umowy leasingu wynika, iż A.Z. wybrał wariant ubezpieczenia wg zapisu rozdziału [...]. Zgodnie z ogólnymi warunkami umowy, uprawnionym do odbioru świadczenia z tytułu ubezpieczenia był leasingodawca, który jednak upoważnił leasingobiorcę do odbioru świadczeń z tytułu ubezpieczenia z wyłączeniem kradzieży i kasacji sprzętu. Z polisy ubezpieczeniowej – "Potwierdzenie Zawarcia Ubezpieczenia [...] Nr [...]zawartej z "D". wynikało, iż umowę ubezpieczenia samochodu [...] zawarł Leasingodawca – "C" we W.. Mając powyższe oraz treść art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził brak podstaw do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w fakturze w wysokości [...]zł, jako że A.Z. nie był nabywcą usługi. W konsekwencji organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia 6 grudnia 2001 r. określającą prawidłową kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2000 r. oraz wysokość zaległości za ten miesiąc. Od powyższej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej A.Z. odwołał się do Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie w całości. Izba Skarbowa rozpatrując sprawę w toku postępowania odwoławczego wskazała, iż leasing jest szczególną formą finansowania inwestycji, umożliwiającą podmiotom obrotu gospodarczego korzystanie z dóbr inwestycyjnych, bez konieczności ich zakupu. Warunki leasingu strony mogą ustalać dowolnie działając jednak w oparciu o ogólne warunki umowy leasingu. W szerokim znaczeniu leasing obejmuje potwierdzoną umową transakcję, polegającą na oddaniu przez jedną stronę (leasingodawcę) – drugiej (leasingobiorcy) rzeczy lub prawa majątkowego (przedmiotu leasingu) do opłatnego korzystania. Własność zaś przedmiotu leasingu zawsze należy do finansującego (leasingodawcy). Izba wskazała, iż w przedmiotowej sprawie podatnik zawarł z "C" umowę leasingu operacyjnego, z której wynikało, iż na leasingobiorcy ciążył obowiązek pełnego ubezpieczenia sprzętu, a także ponoszenia wszelkich wydatków związanych z eksploatacją. Jednakże to leasingodawca występuje jako strona umowy ubezpieczenia, albowiem to przedstawiciel "C" podpisał polisę ubezpieczeniową. M. Z. został zaś jedynie wskazany jako użytkownik samochodu. Według organu odwoławczego niesłuszne jest twierdzenie, że upoważnienie do odbioru świadczenia z tytułu umowy ubezpieczenia oznacza prawo do "odbioru" usługi naprawy uszkodzonego samochodu. Zgodnie zaś z postanowieniami umowy leasingu (rozdział [...]) zakład ubezpieczeniowy wypłaca odszkodowanie za poniesione koszty naprawy ubezpieczającemu, czyli "C". M. Z. będąc użytkownikiem przedmiotu leasingu został zaś jedynie upoważniony do odbioru świadczenia (pieniężnego) z tytułu ubezpieczenia. Zdaniem Izby, nie oznacza to jednak przeniesienia praw do odszkodowania albowiem nie są to pojęcia tożsame. Prawo do odszkodowania bezwzględnie przysługuje właścicielowi. Izba wskazała również, iż nie zmienia zasadności rozstrzygnięcia fakt, iż faktura na zakup usługi naprawy spełnia wymogi merytoryczno-formalne do odliczenia podatku naliczonego. Podstawę bowiem zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony stanowi nie tylko faktura spełniająca określone przepisami prawa wymogi formalne, ale przede wszystkim potwierdzająca określone zdarzenie gospodarcze. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zaś, iż to leasingodawca był właścicielem sprzętu i to on nabył usługę naprawy samochodu. Zakład Ubezpieczeń wypłacając odszkodowanie działał na mocy umowy zawartej z leasingodawcą w związku ze szkodą powstałą w składniku majątku leasingodawcy. Sam zaś fakt wystawienia faktury, skoro nie jest ona związana z nabyciem usługi przez A.Z., nie może stanowić podstawy obniżenia podatku należnego. W skardze na powyższą decyzję Izby Skarbowej skarżący A.Z. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając obrazę przepisów o postępowaniu podatkowym tj. art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewłaściwą ocenę dowodów zebranych w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podobnie jak w odwołaniu wskazał, iż nieprawdziwym jest twierdzenie Izby jakoby odszkodowanie za poniesione koszty naprawy – zakład ubezpieczeniowy wypłacił "C". Wypłacona kwota została bowiem przekazana na rzecz zakładu naprawczego P.U.H "B" zgodnie z dyspozycją skarżącego. Wskazał również, iż nieprawdą jest, iż skarżący w zakresie ubezpieczenia wybrał wariant umowy [...] bowiem leasingodawca zawarł umowę ubezpieczenia na rachunek leasingobiorcy, co przewiduje wariant [...] umowy leasingu. Natomiast stosownie do postanowień rozdziału [...] (wspólnego dla rozdziału [...] i [...]) leasingodawca upoważnił leasingobiorcę do odbioru świadczeń z tytułu ubezpieczenia z wyjątkiem przypadku kradzieży i kasacji. Nadto skarżący podkreślił, iż faktura za usługę naprawy potwierdza wykonanie usługi i jest zgodna z prawdą tj. odzwierciedla rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę z dnia 5 czerwca 2002 r., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać, albowiem narusza ona przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Otóż w rozważanej sprawie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżący jako leasingobiorca był uprawniony do obniżenia w miesiącu czerwcu 2000 r. podatku należnego o podatek naliczony z faktury wystawionej przez "B" za naprawę samochodu – będącego przedmiotem leasingu w sytuacji, gdy umowę ubezpieczenia tegoż samochodu zawarł na rachunek leasingobiorcy – leasingodawca tj. "C" we W.. Organy podatkowe analizując umowę leasingu operacyjnego, umowę ubezpieczenia będącego przedmiotem leasingu samochodu reprezentują pogląd, że skoro właścicielem i ubezpieczającym pojazd był leasingodawca, tym samym faktura za naprawę powypadkową tegoż samochodu powinna być wystawiona na leasingodawcę a nie na skarżącego jako leasingobiorcę. Stąd, w ocenie Izby, skarżącemu nie przysługiwało prawo do skorzystania z dyspozycji art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z analizowanej faktury. Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić. Organy podatkowe rozpoznając przedmiotową sprawę skoncentrowały się na umowie leasingu i umowie ubezpieczenia przedmiotowego samochodu. Tymczasem w sprawie istotne jest nie to kto zawarł umowę ubezpieczeniową lecz to, kto zlecił usługę naprawy samochodu, czy usługa ta została wykonana, czy za naprawę wystawiona została prawidłowa faktura VAT i wreszcie czy kwota z niej wynikająca została zapłacona. Skarżący – co należy podkreślić posiadał tytuł prawny do przedmiotowego samochodu – z tytułu umowy leasingu, zaś umowę ubezpieczenia na rachunek leasingobiorcy zawarł leasingodawca. Koszty z tej umowy ubezpieczenia poniósł skarżący. Bezsporne w sprawie dalej jest, że to skarżący zlecił naprawę powypadkową będącego przedmiotem leasingu samochodu. Usługa została wykonana, faktura wystawiona na skarżącego, zaś należność z niej wynikająca zapłacona. Dla oceny przysługującego skarżącemu uprawnienia z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z ww. faktury bez znaczenia jest sposób zapłaty za koszt powypadkowy naprawy samochodu, a mianowicie to, że zgodnie z umową ubezpieczenia kwotę netto z tej faktury zapłaciło (zgodnie zresztą z dyspozycją skarżącego) bezpośrednio usługodawcy – "D", zaś podatek VAT z tej faktury zapłacił bezpośrednio skarżący. Organy winne były rozdzielić w rozważanej sprawie kwestie odszkodowawcze a prawo do realizacji odliczenia podatku naliczonego. Stosownie do treści art. 19 ust. 1 cyt.w. ustawy o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Podatek VAT jest ze swej istoty podatkiem neutralnym – co oznacza, że podatnik który go uiścił, może o jego wysokość obniżyć swój podatek należny. Reasumując, skoro to skarżący zlecił naprawę powypadkową samochodu, usługa została wykonana, faktura wystawiona na skarżącego została zapłacona, tym samym skarżący nabył prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tej faktury, stosownie do treści cyt.w. art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. W tym miejscu wypada dodatkowo zauważyć, że prawidłowo skarżący nie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwoty netto z analizowanej faktury, skoro zgodnie z umową ubezpieczenia należność tę uregulowała firma ubezpieczeniowa. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 200, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.