I SA/Gd 823/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-13
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających za rok 2009 była zasadna w sytuacji, gdy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych przekroczyła 20%?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających. Odmowa była uzasadniona przekroczeniem przez różnicę między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych progu 20%, co zgodnie z art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 skutkuje brakiem przyznania pomocy obszarowej. Sąd podkreślił, że powierzchnia gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich jest ustalana na podstawie pomiarów z ortofotomapy, a nie danych z ewidencji gruntów i budynków czy ksiąg wieczystych.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełniających za rok 2009. Po początkowym przyznaniu płatności, organ stwierdził nieważność decyzji z powodu przyznania płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar. Następnie organ I instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na różnicę 21,33% między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, co skutkowało odmową na podstawie rozporządzenia UE. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i brak możliwości czynnego udziału w kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L.D. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających za rok 2009 oddala skargę.
L. D. działając jako rolnik, wystąpiła w dniu 13 maja 2009 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 5,86 ha, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,16 ha oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) do powierzchni 2,30 ha, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] Do wniosku rolnik załączył materiał graficzny przesłany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na którym strona zaznaczyła stosowne działki rolne.
Decyzją z dnia 19 listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał L. D. na rok 2009 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
Pismem z dnia 24 maja 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 19 listopada 2009 r.
Decyzją z dnia 24 lipca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność decyzji z dnia 19 listopada 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając przedmiotową decyzję niewyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, a w rezultacie przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar.
W dniu 2 sierpnia 2012 r. L. D. złożyła odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej uchylenie.
W dniu 24 września 2012 r. Prezes ARiMR wydał decyzję, w której uznał odwołanie za nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Decyzją z dnia 8 stycznia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił L. D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana wynosiła 5,86 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła 4,83 ha. Powierzchnia stwierdzona została ustalona w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne. W rezultacie w przedmiotowej płatności dokonano wykluczenia gruntów rolnych o łącznej powierzchni 1,03 ha, w tym 0,26 ha gruntów zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] oraz 0,77 ha gruntów zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...].
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 21,33 %, zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, płatność została odmówiona. Organ I instancji wskazał także, iż w związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odmówił przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.
W dniu 23 stycznia 2013 r. L. D. złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania rolnik wyjaśnił, iż przedmiotowy wniosek został sporządzony w oparciu o treści ówczesnych ksiąg wieczystych oraz o wyliczenia wynikające z decyzji o naliczeniu należnego podatku rolnego. Ponadto L. D. wskazała na brak ostatecznego ustalenia prawa własności w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] oraz podkreśliła, iż faktycznie posiadany przez stronę grunt odpowiada areałowi podanemu we wniosku. Odwołująca się podniosła, że pozbawiono ją możliwości udziału w czynności przeprowadzanej w dniu 8 stycznia 2013 r. tj. kontroli administracyjnej wniosku.
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR weryfikując wniosek strony oraz przeprowadzając kontrolę w związku z błędem przekroczenia dopuszczalnej powierzchni uprawnionej do wnioskowanych płatności dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] dokonał ich pomiaru. Przedmiotowego pomiaru dokonano na podstawie ortofotomapy, czyli materiału kartometrycznego, który powstał z opracowania zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Materiał ten pozwala nie tylko odróżnić obszary użytkowane rolniczo od pozostałych, ale również pozwala przeprowadzać pomiary poszczególnych rodzajów użytków widocznych na ortofotomapie.
W wyniku czynności kontrolnych organu I instancji ustalone zostało, iż powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do płatności była mniejsza od zadeklarowanej o łączną powierzchnię 1,03 ha.
W wyniku weryfikacji sprawy z wykorzystaniem pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na ortofotomapie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, działając jako organ odwoławczy stwierdził, iż sumaryczna powierzchnia wszystkich gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej wynosi 4,83 ha. Powierzchnie te odpowiednio wynoszą 1,30 ha oraz 3,53 ha. Organ odwoławczy stwierdził, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej była większa od powierzchni uprawnionej i kwalifikującej się do płatności o 1,03 ha, czyli stanowiła różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 21,33 % powierzchni stwierdzonej.
Zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi: jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Wobec powyższego jednolitą płatność obszarową słusznie należało odmówić.
W rezultacie w związku z odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi nie przysługują uzupełniające krajowe płatności bezpośrednie, tj. płatność uzupełniająca do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).
Dodatkowo organ wyjaśnił, że mniejsza powierzchnia stwierdzona o 1,03 ha, wynika z wykluczenia areału 0,26 ha gruntów rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] oraz powierzchni 0,77 ha z powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...].
Odnosząc się do zarzutu rolnika, iż zadeklarowane powierzchnie są wykazane w oparciu o wypisy z ksiąg wieczystych oraz nakazem płatniczym organ odwoławczy wyjaśnił, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) które z kolei są uwzględniane w księgach wieczystych. A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną, a rolną jest to, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznania płatności. Stąd nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej. Na zasadność powyższego wniosku nie może mieć wpływu okoliczność, że w niektórych przypadkach powierzchnia działki ewidencyjnej może pokrywać się z powierzchnią działki rolnej. W takim przypadku dowód z dokumentów ewidencyjnych zasobu powiatowego, co do wielkości działki ewidencyjnej może służyć jako dodatkowy, poza dokonanymi w trakcie kontroli pomiarami, dowód w sprawie na okoliczność powierzchni działki rolnej zgłoszonej do płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. D., zarzucając zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że wniosek oparty był o wpisy w księdze wieczystej oraz wyliczenia wynikające z decyzji o naliczeniu należnego podatku rolnego. Skarżąca oświadczyła, że od kilkudziesięciu lat toczą się postępowania zmierzające do właściwego uregulowania granicy poszczególnych nieruchomości. W niniejszej sprawie doszło do bezpodstawnego powiększenia działki nr [...] kosztem działki [...].
Skarżąca zarzuciła, ze pozbawiono ja możliwości czynnego udziału w kontroli administracyjnej, gdzie miało dojść do pomiaru powierzchni działek. Wprawdzie skarżąca otrzymała odpis protokołu, jednakże był on dla niej niezrozumiały.
W ocenie skarżącej istota problemu polega na tym, że inne granice zostały okazane przez geodetę przy podziale nieruchomości, a inne nakreślono na mapie geodezyjnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w ordynacji podatkowej.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Mając na względzie powyższe regulacje należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając bowiem niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 - na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Z kolei zasady weryfikacji wniosków o płatności regulują przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004, ze zm.). Rozporządzenia te, jako akty normatywne wydane przez organ Unii Europejskiej, krajowe organy administracji publicznej - w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej - stosują bezpośrednio zgodnie z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Gospodarczą i postanowieniami art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Czynią to jednak z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1 ust. 2), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2 ust. 2). Wprawdzie jak stanowi ust. 3 art. 3 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących wskazanych płatności ciężar udowodnienia faktu, został przerzucony na osobę, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, jednakże to nie oznacza, że organ jest zwolniony od obowiązku zbadania wszystkich istotnych okoliczności, które są związane z określoną sprawą jak również rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Taki bowiem sposób postępowania odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz regułom postępowania zawartym w art. 77 § 1 k.p.a., w myśl których organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ I jak i II instancji, który jako organ odwoławczy ponownie rozstrzyga sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 k.p.a.) W szczególności organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a., por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83).
Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego sprawy należy stwierdzić, iż organ w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy.
Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Powinien też mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu organ zasadnie wyjaśnił, że uzyskanie płatności bezpośrednich uzależnione jest od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa unijnego. Zgodnie z art. 12 ust. 3 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30.4.2004 ze zm.), w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), z góry ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiał graficzny przekazany rolnikowi, zgodnie z tymi samymi przepisami, wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Wnioski o wsparcie i kolejne wnioski o płatność są sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. W tym celu państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (GIS), o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003. Jak stanowi w/w artykuł w ramach kontroli administracyjnej korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych (ortofotomap), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
Na podstawie art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rolnik składając wniosek poprawia wstępnie zadrukowany formularz, o którym mowa w ust. 2 i 3, jeśli należy wprowadzić poprawki, szczególnie w odniesieniu do przeniesienia uprawnień do płatności zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub jeśli jakakolwiek inna informacja podana w formularzu jest błędna. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualna powierzchnie każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ weryfikując wniosek strony oraz przeprowadzając kontrolę w związku z błędem przekroczenia dopuszczalnej powierzchni uprawnionej do wnioskowanych płatności dla działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] dokonał ich pomiaru. Przedmiotowego pomiaru dokonano na podstawie ortofotomapy, czyli materiału kartometrycznego, który powstał z opracowania zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Materiał ten pozwala nie tylko odróżnić obszary użytkowane rolniczo od pozostałych, ale również pozwala przeprowadzać pomiary poszczególnych rodzajów użytków widocznych na ortofotomapie.
W wyniku czynności kontrolnych organu I instancji ustalono, że powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do płatności była mniejsza od zadeklarowanej o łączną powierzchnię 1,03 ha.
Sąd stanął na stanowisku, że organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonej kontroli, prawidłowo stwierdził, iż sumaryczna powierzchnia wszystkich gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej wynosi 4,83 ha. Powierzchnie te odpowiednio wynoszą 1,30 ha oraz 3,53 ha. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej była większa od powierzchni uprawnionej i kwalifikującej się do płatności o 1,03 ha, czyli stanowiła różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynoszącą 21,33 % powierzchni stwierdzonej.
Zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi: jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Wobec powyższego organ zasadnie odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej, a w rezultacie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy rolnikowi nie przysługują uzupełniające krajowe płatności bezpośrednie, tj. płatność uzupełniająca do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).
Organ wyjaśnił, że mniejsza powierzchnia stwierdzona o 1,03 ha, wynika z wykluczenia areału 0,26 ha gruntów rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] oraz powierzchni 0,77 ha z powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...].
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) które z kolei są uwzględniane w księgach wieczystych. A zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej. Podstawową różnicą pomiędzy działką ewidencyjną, a rolną jest to, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnym i informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw i przyznania płatności. Stąd nie można skutecznie wywodzić z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w oparciu o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego, powierzchni działek rolnych, które jako zupełnie inna kategoria pojęciowa, nie są odnotowywane w takiej dokumentacji ewidencyjnej.
W ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut skarżącej dotyczący braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu, albowiem w toku postępowania powiadomiono stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wnoszenia uwag. Pomimo doręczonego w dniu 9 kwietnia 2013 r. powiadomienia, do dnia wydania rozstrzygnięcia strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.
Marginalnie Sąd w składzie orzekającym pragnie wskazać, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie ma obowiązku zawiadamiania rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne mogą być wykonane pod jego nieobecność. Art. 23 a ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przewiduje fakultatywny obowiązek zapowiedzenia kontroli i to jedynie w sytuacji, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Podkreślić także trzeba, iż kopia raportu z kontroli została przekazana skarżącej przez organ, co z resztą skarżąca sama potwierdziła w skardze. Tym samym strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się z wynikami kontroli oraz wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie Sąd nie stwierdził uchybień, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło