I SA/Gd 825/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wstrzymanie wykonania decyzji oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej [...], działając na podstawie: - art. 216, art. 233 § pkt 2 lit. a w zw. z art. 239, art. 221 oraz art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia strony - pani I. O. - reprezentowanej przez doradcę podatkowego T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...], odmawiające wstrzymania wykonania sześciu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2004 r. do kwietnia 2005 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ stwierdza, iż w dniu 19.03.2007 r. do Izby Skarbowej [...] wpłynęły wnioski o stwierdzenie nieważności (pisma z dnia 14.03.2007 r.) ww. sześciu ostatecznych decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od listopada 2004 r. do kwietnia 2005 r. W przedmiotowych pismach podatnik wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż - w jego ocenie - istnieje pewność poparta materiałem dowodowym, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Skarbowej [...] postanowieniem z dnia [...] odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji stwierdzając, że argumenty przedstawione przez podatnika nie uprawdopodobniają istnienia wad decyzji wymienionych w przepisie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie upoważniają organu podatkowego do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie w całości i ponowne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności. W zażaleniu pełnomocnik ponawia argumenty, które wysunął we wnioskach o stwierdzenie nieważności z dnia 14.03.2007 r. Pełnomocnik twierdzi, że bezsporne jest, że strona nie podpisywała osobiście deklaracji VAT-7, że podpis złożyła osoba nie będąca pełnomocnikiem strony oraz że organ podatkowy w decyzjach objętych wnioskiem zaniżył zobowiązanie w podatku VAT, przez co doprowadził do uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego, że argumenty przedstawione przez podatnika nie uprawdopodobniają istnienia wad decyzji wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik zarzuca, że w uzasadnieniu postanowienia brak jest przywołania obowiązujących przepisów prawa procesowego oraz materialnego, które zezwalają na uznanie zachowania organu w trakcie postępowania dowodowego za prawidłowe i uznają niepodpisaną deklarację VAT-7 za prawidłową deklarację, a zaniżenia należności Skarbu Państwa dokonane przez zaniedbania organu l instancji za zgodne z treścią art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy uchylając zaskarżone postanowienie stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej orzekając jako organ l instancji w sprawie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji przeanalizował wnioski strony pod kątem zaistnienia w sprawie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej. Uznając, że nie zachodzi prawdopodobieństwo, że są one dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił wstrzymania wykonania decyzji objętych wnioskami. Rozpatrując zażalenie strony Dyrektor Izby Skarbowej [...] stwierdza, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji od samego początku było bezprzedmiotowe. Jak wynika bowiem z informacji udzielonej Dyrektorowi Izby Skarbowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zobowiązania wynikające z decyzji wydanych dla pani I. O. z tytułu podatku VAT za miesiące od listopada 2004 r. do kwietnia 2005 r. zostały w całości uregulowane poprzez przeksięgowanie na ich poczet zwrotu podatku VAT za kwiecień, lipiec i sierpień 2005 r. Zatem już w dacie złożenia wniosku sprawa wstrzymania wykonania przedmiotowych decyzji była bezprzedmiotowa. Zgodnie zaś z art. 208 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe (...) organ podatkowy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. W skardze do sądu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuca: 1. błędne zastosowanie art. 208 Ordynacji podatkowej, 2. naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez pominiecie podczas orzekania art. 252 Ordynacji podatkowej, którego hipoteza obejmuje wszystkie elementy faktyczne występujące w sprawie, 3. dokonanie w jednym orzeczeniu rozstrzygnięcia dotyczącego sześciu wniosków złożonych odrębnie i dotyczących różnych stanów faktycznych i prawnych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazuje, ze składając zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wniósł o przeprowadzenie dowodów, które miały wykazać wystąpienie wad decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i wnioskowane dowody nie zostały dopuszczone. W dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie nr [...] uchylające zaskarżone postanowienie i umarzające postępowanie w sprawie. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie w niewłaściwy sposób zastosowano art. 208 Ordynacji podatkowej. Podanie jako przyczyny bezprzedmiotowości postępowania uregulowanie zobowiązań skarżącej wynikających z wydanych decyzji podatkowych nie wyczerpuje definicji bezprzedmiotowości. Organ podatkowy w sposób oczywisty powinien, zdaniem pełnomocnika skarżącej, stwierdzić brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Podstawa prawna wynika z art. 252 Ordynacji podatkowej, a okoliczność faktyczna polegająca na przeksięgowaniu na poczet zobowiązań wynikających z decyzji zwrotu podatku VAT za kwiecień, lipiec i sierpień 2005 r. nie pozbawia skarżącej wnoszącej o stwierdzenie nieważności decyzji interesu prawnego w domaganiu się wstrzymania wykonania decyzji. Decyzja podatkowa wywołuje efekt nie tylko w postaci zobowiązania do zapłaty, ale jest również przesłanką do odpowiedzialności karno - skarbowej po stronie adresata decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji jest więc instytucją, której zakres oddziaływania nie dotyczy zapłaty podatku, ale upoważnia również do powstrzymania zastosowania sankcji karno - skarbowych. Jako instytucja pomocnicza w stosunku do głównego wniosku, ma za zadanie ochronę interesu prawnego adresata decyzji objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Zdaniem pełnomocnika skarżącej jedyną podstawą prawną rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji są przepisy art. 252 Ordynacji podatkowej, co wynika z usytuowania go w rozdziale 18 Ordynacji podatkowej. Zakończenie postępowania w sprawie może więc nastąpić jedynie po stwierdzeniu. ze nie zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzje o stwierdzenie nieważności których wnosi skarżąca, dotknięte są wadą wymienioną w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a nie na wykazywaniu bezprzedmiotowości wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej [...] w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Otóż zgodnie z art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych a w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przywołanej regulacji prawnej wynika przed wszystkim uprawnienie strony do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w przypadku uruchomienia trybu nadzwyczajnego mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Co do zasady wstrzymanie wykonania decyzji ma na celu zapobieżenie ewentualnemu wyrządzeniu znacznej szkody adresatowi tejże decyzji, czy uniknięcia trudnych do odwrócenia skutków. Z istoty wstrzymania wykonania decyzji wynika, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie decyzje, które nadają się do wykonania a contrario: bezprzedmiotowy jest wniosek o wstrzymanie, gdy decyzja została już wykonana. W rozważanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, które w momencie złożenia wniosku były już wykonane. Jak wynika bowiem z informacji udzielonej Dyrektorowi Izby Skarbowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zobowiązania wynikające z w/w decyzji z tytułu podatku VAT za miesiące od listopada 2004 r. do kwietnia 2005 r. zostały w całości uregulowane poprzez przeksięgowanie na ich poczet zwrotu podatku VAT za kwiecień, lipiec i sierpień 2005 r. Zatem już w dacie złożenia wniosku sprawa wstrzymania wykonania przedmiotowych decyzji była bezprzedmiotowa, skoro zobowiązanie podatkowe wygasło w całości wskutek zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku (art. 59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Niewątpliwie wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej rodzi nie tylko skutek w sferze finansowej (podatnik nie musi uiszczać zaległości podatkowej) ale w dalszej kolejności wstrzymuje również wszczęcie postępowania karno - skarbowego. Jeżeli jednak ostateczna decyzja została wykonana, to ewentualnemu wstrzymaniu wszczęcia postępowania karno - skarbowego nie może służyć instytucja prawna przewidziana w cyt/w. przepisie art. 252 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji to postępowanie incydentalne. Zatem bezprzedmiotowość takiego postępowania skutkować winna oddalenie wniosku a nie umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej. Nieprawidłowość sentencji zaskarżonego do sądu postanowienia nie stanowi jednakże uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, skoro w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł być uwzględniony. Nietrafny również jest zarzut naruszenia prawa przez to, że jednym postanowieniem zostało rozstrzygnięte 6 wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Zaskarżone do sądu postanowienie z dnia [...] ma 6 numerów [...] odpowiadających poszczególnym wnioskom i należy je traktować jak 6 postanowień. Wszystkie wnioski oparte były na tym samym zarzucie. Nie było więc przeszkód, żeby rozstrzygnąć o nich jednym postanowieniem. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.