I SA/Gd 840/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-12-04
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2004 r. wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może zostać utrzymana w mocy po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodność tego przepisu z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, nawet jeśli decyzja administracyjna została wydana przed ogłoszeniem tego wyroku. W przypadku stwierdzenia niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z Konstytucją, decyzje wydane na jego podstawie podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) PPSA, ponieważ stanowi to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2004 r. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez ustalenie zobowiązania od środków wolnych od opodatkowania zgromadzonych przed 2004 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2010 r. o Nr[ ]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykona; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 5117( pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
DECYZJĄ Z DNIA [...] DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ [...] UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO [...] Z DNIA [...], KTÓRĄ USTALONO P. E. K. WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W ZRYCZAŁTOWANYM PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH Z TYTUŁU DOCHODÓW NIEZNAJDUJĄCYCH POKRYCIA W UJAWNIONYCH ŹRÓDŁACH PRZYCHODU ZA 2004 R. W WYSOKOŚCI 62.027,- ZŁ.
NA DECYZJĘ TĘ WPŁYNĘŁA SKARGA DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU.
WNOSZĄC O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI SKARŻĄCA ZARZUCIŁA ORGANOM NARUSZENIE ART. 120, ART. 121 § 1, ART. 122, ART. 180, ART. 187 § 1 I ART. 191 ORDYNACJI PODATKOWEJ POPRZEZ NARUSZENIE OBOWIĄZKU ZEBRANIA I ROZPATRZENIA W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY MATERIAŁU DOWODOWEGO DOTYCZĄCEGO SPRAWY I W KONSEKWENCJI WYDANIE DECYZJI W OPARCIU O OKOLICZNOŚCI, KTÓRE NIE ZNAJDUJĄ POKRYCIA W ZEBRANYM MATERIALE DOWODOWYM. SKARŻĄCA ZARZUCIŁA RÓWNIEŻ NARUSZENIE PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO TO JEST ART. 20 UST. 3 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH (ZWANEJ DALEJ U.P.D.O.F.) PRZEZ USTALENIE ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W ZRYCZAŁTOWANYM PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA 2004 R. OD DOCHODÓW NIEZNAJDUJĄCYCH POKRYCIA W UJAWNIONYCH ŹRÓDŁACH PRZYCHODÓW, OD WOLNYCH OD OPODATKOWANIA ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH PRZEZ E. K. PRZED 2004 ROKIEM.
W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE PODTRZYMUJĄC DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
SĄD ADMINISTRACYJNY W RAMACH KONTROLI DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, PRZEWIDZIANEJ W ART. 3 P.P.S.A. UPRAWNIONY JEST DO BADANIA, CZY PRZY WYDANIU ZASKARŻONEGO AKTU NIE DOSZŁO DO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO I PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, NIE BĘDĄC PRZY TYM ZWIĄZANYM GRANICAMI SKARGI (ART. 134 P.P.S.A.).
W OKOLICZNOŚCIACH SPRAWY SKARGA MUSIAŁA ZOSTAĆ UWZGLĘDNIONA, WŁAŚNIE Z INNYCH PRZYCZYN, NIŻ TE, NA KTÓRE WSKAZYWAŁA SKARŻĄCA, A BIORĄC POD UWAGĘ PRZYCZYNY UCHYLENIA WYDANEJ W SPRAWIE DECYZJI BEZPRZEDMIOTOWE STAŁO SIĘ ODNOSZENIE DO SFORMUŁOWANYCH W SKARDZE ZARZUTÓW.
PRZEDMIOTEM SPORU W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE BYŁA M.IN. WYKŁADNIA ART. 20 UST. 3 USTAWY Z DNIA 26 LIPCA 1991 R., O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH (TEKST JEDNOLITY: DZ. U. Z 2000 R. NR 14, POZ. 176 ZE ZM.), KTÓRA W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE ZADECYDOWAŁA O ROZKŁADZIE CIĘŻARU DOWODU, A W KONSEKWENCJI O USTALENIACH FAKTYCZNYCH I WYMIARZE PODATKU. BADAJĄC PRAWIDŁOWOŚĆ TEJŻE WYKŁADNI NALEŻAŁO PRZY TYM Z URZĘDU UWZGLĘDNIĆ WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 18 LIPCA 2013 R., SK 18/09, ZGODNIE Z KTÓRYM (PKT 2 SENTENCJI) ART. 20 UST. 3 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH "... W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM OD 1 STYCZNIA 1998 R., DO 31 GRUDNIA 2006 R., JEST NIEZGODNY Z ART. 2 W ZWIĄZKU Z ART. 64 UST. 1 KONSTYTUCJI" (PUBL. DZ. U. Z 2013 R., POZ. 985).
TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY STWIERDZIŁ W WW. WYROKU NIEZGODNOŚĆ ART. 20 UST. 3 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH Z PRZEPISAMI KONSTYTUCJI BEZ ODNOSZENIA TEJ NIEZGODNOŚCI DO OKREŚLONEGO ROZUMIENIA BADANEGO PRZEPISU (TZW. PROSTA NIEKONSTYTUCYJNOŚĆ). ODMIENNIE WIĘC NIŻ W PRZYPADKU TZW. WYROKÓW INTERPRETACYJNYCH, W KTÓRYCH TRYBUNAŁ UZNAJE BADANY PRZEPIS ZA NIEKONSTYTUCYJNY PRZY OKREŚLONYM JEGO ROZUMIENIU, SKUTKIEM WYDANIA PRZEZ TRYBUNAŁ WW. WYROKU Z DNIA 18 LIPCA 2013 R. JEST OBALENIE DOMNIEMANIA ZGODNOŚCI TEGO PRZEPISU Z KONSTYTUCJĄ BEZ WZGLĘDU NA TO JAK ON BYŁBY INTERPRETOWANY.
ROZPATRUJĄCY SKARGĘ SĄD ADMINISTRACYJNY Z URZĘDU UWZGLĘDNIŁ SKUTKI POWYŻSZEGO WYROKU POMIMO, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA WRAZ Z POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJĄ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI ZOSTAŁA WYDANA PRZED JEGO OGŁOSZENIEM. ZASADA, WEDLE KTÓREJ SĄDY ADMINISTRACYJNE DOKONUJĄ KONTROLI ZASKARŻONEGO AKTU NA PODSTAWIE PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH W DNIU JEGO WYDANIA NIE MA BOWIEM ZASTOSOWANIA W PRZYPADKU DEROGACJI PRZEPISU DOKONANEJ PRZEZ ORZECZENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO. SZEREG ARGUMENTÓW ZA TAKIM STANOWISKIEM PRZYTACZA DOKTRYNA I JUDYKATURA, A JEDNYM Z NICH JEST TREŚĆ ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. B) P.P.S.A., Z KTÓREGO WYNIKA, ŻE SĄD ADMINISTRACYJNY POWINIEN UCHYLIĆ DECYZJĘ, JEŻELI STWIERDZI NARUSZENIE PRAWA DAJĄCE PODSTAWĘ DO WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. NARUSZENIE PRAWA, O KTÓRYM MOWA W POWYŻSZYM PRZEPISIE, MOŻE NASTĄPIĆ PO WYDANIU DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ, GDY PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO JEST STWIERDZENIE PRZEZ TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY NIEKONSTYTUCYJNOŚCI PRZEPISU BĘDĄCEGO PODSTAWĄ PRAWNĄ DECYZJI (ART. 240 § 1 PKT 8 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. - ORDYNACJA PODATKOWA - TEKST JEDN. DZ. U. Z 2012 R., POZ. 749 ZE ZM.). JEŻELI WIĘC W TOKU POSTĘPOWANIA SĄDOWOADMINISTRACYJNEGO ZAPADNIE WYROK STWIERDZAJĄCY NIEKONSTYTUCYJNOŚĆ NORMY, NA KTÓREJ OPARTO DECYZJĘ ADMINISTRACYJNĄ, ISTNIEJE KONIECZNOŚĆ UCHYLENIA TAKIEJ DECYZJI (POR. R. HAUSER, J. TRZCIŃSKI, "PRAWOTWÓRCZE ZNACZENIE ORZECZEŃ TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO W ORZECZNICTWIE NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO", WYD. II, WARSZAWA 2010, S. 50-51).
PRZY PONOWNYM ROZPOZNANIU SPRAWY ORGAN KONTROLI SKARBOWEJ POWINIEN ZATEM UMORZYĆ POSTĘPOWANIE Z UWAGI NA JEGO BEZPRZEDMIOTOWOŚĆ - BRAK PODSTAWY PRAWNEJ DO USTALENIA PODSTAWY OPODATKOWANIA DOCHODÓW Z NIEUJAWNIONYCH ŹRÓDEŁ PRZYCHODÓW LUB NIEZNAJDUJĄCYCH POKRYCIA W UJAWNIONYCH ŹRÓDŁACH PRZYCHODÓW ZA 2004 R.
MAJĄC POWYŻSZE NA UWADZE SĄD ORZEKŁ O UCHYLENIU DECYZJI ORGANÓW OBU INSTANCJI STOSUJĄC PRZEPISY ART. 135 I ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. B) P.P.S.A.
UCHYLENIE DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI NASTĄPIŁO W TRYBIE ART. 135, ZGODNIE Z KTÓRYM SĄD STOSUJE PRZEWIDZIANE USTAWĄ ŚRODKI W CELU USUNIĘCIA NARUSZENIA PRAWA W STOSUNKU DO AKTÓW LUB CZYNNOŚCI WYDANYCH LUB PODJĘTYCH WE WSZYSTKICH POSTĘPOWANIACH PROWADZONYCH W GRANICACH SPRAWY, KTÓREJ DOTYCZY SKARGA, JEŻELI JEST TO NIEZBĘDNE DLA KOŃCOWEGO JEJ ZAŁATWIENIA.
ZGODNIE Z DYSPOZYCJĄ ART. 152 P.P.S.A. SĄD ORZEKŁ, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA NIE MOŻE BYĆ WYKONANA.
PONADTO WYROK ZAWIERA ROZSTRZYGNIĘCIE O KOSZTACH POSTĘPOWANIA, KTÓRE SĄD ZGODNIE Z ART. 200, ART. 205 I ART. 209 ZASĄDZIŁ NA RZECZ STRONY SKARŻĄCEJ OD ORGANU ADMINISTRACJI.
DSZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło