I SA/Gd 840/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-11-28
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Małgorzata Gorzeń, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, dokonując zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, może uwzględnić zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczące własności nieruchomości, nawet jeśli skarżący kwestionuje swój wpis jako współwłaściciela w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Organ podatkowy, dokonując zmiany decyzji w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które mają moc wiążącą. W przypadku wątpliwości co do własności, organ powinien kierować się wpisem w księdze wieczystej, a nie samodzielnie weryfikować stan prawny nieruchomości. Skarżący, który kwestionuje swój wpis jako współwłaściciela, powinien dochodzić usunięcia niezgodności w księdze wieczystej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy N. zmieniającą wymiar podatku od nieruchomości za 2018 rok. Zmiana wynikała z aktu notarialnego z dnia 15 marca 2018 r., na mocy którego skarżąca T.F. przestała być współwłaścicielką niektórych nieruchomości. Skarżąca kwestionowała opodatkowanie drogi wewnętrznej, twierdząc, że nie jest jej współwłaścicielką, mimo wpisu w księdze wieczystej i ewidencji gruntów. SKO utrzymało zmianę decyzji, wskazując na wiążący charakter wpisów w księdze wieczystej i ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. G. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 6 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia 17 maja 2018 r. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 1 lutego 2018 r. w sprawie wymiaru T.F. (dalej podatniczka, skarżąca) podatku od nieruchomości na 2018 rok.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zaskarżoną decyzją Wójt Gminy N. zmienił T.F. w trybie przepisu art. 254 Ordynacji podatkowej wymiar podatku od nieruchomości za 2018 r. ustalony decyzją z dnia 1 lutego 2018 r. [...] i ustalił nową wysokość tego podatku w kwocie 45,00 zł. Jako przyczynę zmiany wymiaru podatku za rok 2018 organ podał zamianę mieszkania wraz z udziałem do gruntu na podstawie aktu notarialnego z dnia 15 marca 2018 r. ([...]). Od decyzji odwołanie złożyła T.F. zaskarżając w części decyzję dotyczącą opodatkowania drogi wewnętrznej. Zdaniem strony nie jest ona współwłaścicielką tej drogi, wskazuje, że działkę nr [...] o pow. 0,0246 ha sprzedała w dniu 26 maja 2017 r., (którą wcześniej zakupiła na podstawie aktu notarialnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., w którym zapisano, że działka ta nie ma dostępu do drogi publicznej, dostęp był możliwy przez działkę nr [...]). Strona twierdzi, że w księdze wieczystej nie figuruje jako właścicielka drogi, na terenie G. nie posiada żadnej działki, podała dane aktualnych właścicieli tj. P. Z..
Rozpatrując sprawę w związku ze złożonym odwołaniem SKO ustaliło i zważyło co następuje: w świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawa tj. w rozdziale 19 Ordynacji podatkowej
Podstawą zmiany przez Wójta Gminy N. decyzji z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] jest przepis art. 254 ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem - decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona . przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.
W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika, że nastąpiła zmiana własnościowa udziału w działkach nr [...] (pow. 19728 ha) nr [...] (pow. 1573 ha), nr [...] (pow. 00341 ha) i lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość (KW [...]), na podstawie aktu notarialnego z dnia 15 marca 2018 r. nr [...] polegająca na wykreśleniu T.F. jako współwłaścicielki tych nieruchomości. Grunt oznaczony jest jako B (teren mieszkaniowy) położony w obrębie G. – [...]. Udział we współwłasności wynosił 1/18 części do działki nr [...] i 1/139 części do działki nr [...] i [...].
Przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowi dowód w postępowaniu podatkowym. Wymierzając podatek organy podatkowe są zatem związane zapisami tego dokumentu.
Zmiany w ewidencji gruntów podatkowy organ ma obowiązek uwzględnić zgodnie z przepisem art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. tj. z 2018 r., poz.1445), w myśl którego jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.
W przedmiotowej sprawie zdarzeniem tym jest w/w umowa z dnia 15 marca 2018 r. nr aktu notarialnego [...].
Zatem, uwzględniając zmiany właścicielskie, dokonane w/w umową z dnia 15 marca 2018 r., należało zmienić ustalony w decyzji z dnia 1 lutego 2018 r. [...] podatek od nieruchomości za 2018 rok w następujący sposób:
- budynki mieszkalne za okres od 1.01.2018 r. do 31.03.2018 r. (3 miesiące) - 43,90 zł x 0,73 zł = 32,05 zł : 12 x 3 = 8,01 zł;
- grunty pozostałe za okres od 1.01.2018 r. do 31.03.2018 r. (3 miesiące) - 172,00 m2 x 0,41 zł = 70,52 zł : 12 x 3 = 17,63 zł.
Wskazało również SKO, że decyzją z dnia 1 lutego 2018 r. opodatkowano także udział podatniczki w gruncie pod drogą wewnętrzną tj. 1/111, co nie uległo zmianie. Zatem udział ten został w decyzji z 17 maja 2018 r. w wysokości 19,25,- zł.
Podniosło również SKO, że zmiana decyzji z dnia 1 lutego 2018 r. [...] związana jest z umową z dnia 15 marca 2018 r., na podstawie której z tym dniem T.F. nie jest już współwłaścicielką działek nr [...], oraz lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Podatniczka nie kwestionuje zmiany dokonanej w zaskarżonej decyzji (dotyczącej działek nr [...],) ale kwestionuje opodatkowanie gruntu pod drogą, które zostało ustalone w decyzji z dnia 1 lutego 2018 r.. od której nie złożyła odwołania. SKO wyjaśniło, że jak wynika z księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę drogową nr [...], T.F. jest współwłaścicielką tej działki w udziale 40/4440 ([...]). Również w ewidencji gruntów wpisana jest jako współwłaścicielka działki nr/[...] w udziale 1/111 - oznaczonej jako "dr" położonej w obr. G.. W informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 rok podano do opodatkowania m.in. grunt pod drogami wewnętrznymi o pow. 77 m2. Działka drogowa nr [...] stanowi dojazd do działki nr [...]. Z treści aktu notarialnego z dnia 26 maja 2017 r. (refL. A nr [...]) dotyczącego sprzedaży państwu Z. działki nr [...] nie wynika, aby przedmiotem sprzedaży był także udział w działce nr [...].
Z powyższego wynika, że T.F. jest współwłaścicielką działki gruntu oznaczonej jako działka nr [...] w udziale 1/111 (inaczej w udziale określonym jako 40/4440). T.F. jest wpisana do księgi wieczystej KW nr [...] jako współwłaścicielka działki drogowej nr [...]. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o tym, że nie jest współwłaścicielką ww. działki. Organ nie ma podstaw do podważania wpisu w księdze wieczystej. W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Usunięcie niezgodności następuje poprzez dokonanie wpisu w księdze wieczystej.
Skargę na powyższą decyzję SKO, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniosła T.F..
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie kupiła drogi a jedynie działkę nr [...], a zatem nie mogła tej drogi sprzedać gdy sprzedawała działkę. Podniosła również, że jak posiadała działkę to zawsze terminowo płaciła podatki.
Do skargi T.F. dołączyła:
- wezwanie Wójta Gminy z dnia 4 lipca 2017 r., dot. działki nr [...];
- umowę sprzedaży z dnia 8 kwietnia 2014 r., akt notarialny;
- umowę sprzedaży z dnia 26 maja 2017 r., akt notarialny;
- pismo Urzędu Gminy z dnia 11 maja 2018 r. dot. udziału w działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów - powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie: od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), a od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b).
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Przyjmuje się, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ze względu na moc wiążącą organy podatkowe dzieli się na dwie kategorie (zob. wyroki NSA: z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 2565/12, z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 2890/13, z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 3935/13, z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II FSK 502/15, z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II FSK 1840/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p..
Do pierwszej grupy zaliczyć należy dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).
W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu, bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (zob. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, CBOSA), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (zob. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, CBOSA). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta, jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczących opisu nieruchomości.
Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły, na podstawie aktualnych informacji o treści księgi wieczystej nr [...] (stan na dzień 7 sierpnia 2018 r.) dot. działki nr [...], że skarżąca jako wpisana w Dziale II - własność - współwłaścicielka nr 40/4440 części, jest zobowiązana do zapłaty podatku od tej nieruchomości, do czasu zbycia tego prawa.
Wbrew wywodom skarżącej, organy podatkowe nie są uprawnione do ingerowania, podważania wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Zatem jak zasadnie wskazało SKO w uzasadnieniu decyzji, to skarżąca winna wyjaśnić swoją sytuację prawną skoro uważa, że nie jest współwłaścicielką działki nr [...].
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), skargę oddalił.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło