I SA/Gd 85/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-10-05
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Małgorzata Gorzeń, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z powodu braku oryginałów faktur VAT, mimo złożenia przez podatniczkę duplikatów tych faktur w trakcie postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył prawo, nie uwzględniając duplikatów faktur VAT złożonych przez skarżącą w trakcie postępowania odwoławczego. Sąd wskazał, że pismo skarżącej z dnia 14 listopada 2005 r., zawierające te duplikaty, powinno zostać potraktowane jako podanie wniesione z zachowaniem terminu, nawet jeśli zostało złożone w organie niewłaściwym, co mogło wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca M.R. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą jej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres styczeń-kwiecień 2004 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z powodu braku oryginałów faktur zakupu, mimo że skarżąca przedstawiła duplikaty i kserokopie, tłumacząc utratę dokumentów kradzieżą. W trakcie postępowania odwoławczego skarżąca złożyła dodatkowe duplikaty faktur, jednak organ wydał decyzję przed ich rozpatrzeniem. Sąd uchylił decyzję, uznając, że złożenie duplikatów w trakcie postępowania odwoławczego powinno zostać uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzeczono, że decyzja nie może być wykonana, oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Bogusław Woźniak Protokolant Referent Sylwia Górny po rozpoznaniu w dniu 5 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 317 ( trzysta siedemnaście) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania M.R., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] określające skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 r.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny:
W dniu 11 stycznia 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wydał upoważnienie do kontroli podatkowej dotyczące prowadzonej przez M.R. pod nazwą "A" działalności gospodarczej w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2004 r.
Postanowieniem z tego samego dnia w/w organ podatkowy zawiesił postępowanie kontrolne z uwagi na brak możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych, a w szczególności na niezapewnienie dostępu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Jednocześnie zobowiązano podatniczkę do przedłożenia dokumentacji księgowej w terminie do 10 lutego 2005 r.
W dniu 9 marca 2005 r. M.R. złożyła oświadczenie, w którym poinformowała, że dostarczone przez nią dotychczas dokumenty zakupu są wszystkimi dokumentami, które jest w stanie odtworzyć za okres objęty kontrolą podatkową oraz że w niektórych przypadkach są to kserokopie faktur VAT, albowiem niektóre firmy będące wystawcami tych faktur już nie istnieją. Oświadczyła również, że nie jest w stanie odtworzyć faktur sprzedaży.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą o VAT", oraz § 48 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym", zakwestionował prawo podatniczki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony uwidoczniony na fakturach VAT, których oryginałów lub duplikatów podatniczka nie posiadała w swojej dokumentacji rachunkowej.
Ponadto organ podatkowy I instancji, na podstawie § 40 ust. 3 i 4 w/w rozporządzenia wykonawczego, zakwestionował obniżenie przez podatniczkę podatku należnego o podatek naliczony uwidoczniony na fakturach VAT dokumentujących nabycie usług telekomunikacyjnych w miesiącach wystawienia tych faktur zamiast w miesiącach, w których przypadał termin płatności określony na fakturze.
W związku z powyższym decyzjami z dnia [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego określił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług:
- za miesiąc styczeń 2004 r. w wysokości 1.738 zł,
- za miesiąc luty 2004 r. w wysokości 2.924 zł,
- za miesiąc marzec 2004 r. w wysokości 2.710 zł,
- za miesiąc kwiecień 2004 r. w wysokości 2.877 zł.
Od powyższych decyzji M.R. złożyła odwołanie wnosząc o ich "umorzenie" wraz z naliczonymi odsetkami.
W uzasadnieniu podatniczka podała, że w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzanej przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego poinformowała kontrolujących o kradzieży dokumentów firmy "A" i zgłoszeniu tego faktu na VIII Komisariacie Policji w [...], która wszczęła w tej sprawie dochodzenie. W związku z tym została zobowiązana do odtworzenia dokumentacji finansowej za okres objęty kontrolą podatkową. Podatniczka podniosła, że dołożyła wszelkich starań, aby powyższą dokumentację odtworzyć. Od firm, które prowadzą działalność, uzyskała duplikaty oryginałów faktur. W jednym przypadku przedstawiła kserokopie faktur zakupu, gdyż firma, w której dokonywała zakupów, już nie istnieje i nie ma żadnej możliwości uzyskania od niej duplikatów faktur zakupu. Zdaniem odwołującej odtworzona dokumentacja była w miarę kompletna, a różnica w podatku VAT pomiędzy wykazaną w deklaracji VAT–7 a naliczoną przez urząd skarbowy wynika z faktu nie uznania kserokopii przedstawionych przez nią dokumentów. Podatniczka podkreśliła przy tym, że dokumenty te nie zostały zniszczone czy utracone w sposób umyślny, lecz w sposób przez nią niezawiniony – w wyniku kradzieży.
M.R. podała także, że z powodu kłopotów finansowych powstałych przez nieuczciwych kontrahentów w maju 2004 r. zakończyła działalność gospodarczą. Od tego czasu spłaca rozłożone na raty zobowiązania podatkowe, w czym pomagają jej będący na rencie rodzice.
Z przedstawionych powyżej powodów podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, albowiem zaistniała sytuacja w żadnej mierze nie jest przez nią zawiniona, lecz powstała w wyniku kradzieży i likwidacji firmy przez jej kontrahenta, a w konsekwencji niemożliwości uzyskania z firmy, która zakończyła działalność, duplikatów faktur.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji odwołującej się uznając za słuszne rozstrzygnięcia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 19 ust 1 i 2 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
Dalej Dyrektor podkreślił, że z przepisu § 48 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT wynika, iż podstawę do obniżenia przez nabywcę kwot podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty, o których mowa w § 49.
Zdaniem organu odwoławczego zawarte w w/w przepisie stwierdzenie wiąże się przede wszystkim z wprowadzeniem przywileju podatkowego polegającego na prawie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Dyrektor zastrzegł jednak, że z przywileju tego może korzystać jedynie podatnik, który przestrzega powszechnie obowiązujących przepisów w zakresie dokumentowania obrotów.
W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, iż faktury VAT odgrywają zasadniczą rolę w postępowaniu podatkowym, albowiem w tymże postępowaniu dowody z dokumentów mają rolę wiodącą. Dokumenty takie służą bowiem do odtwarzania zdarzeń i działań podatników prowadzących działalność gospodarczą. Faktury VAT dają możliwość ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych i działań podatnika. Faktury te stanowią materiał źródłowy przy składaniu deklaracji podatkowych podatnika, a także materiał źródłowy w kontroli podatkowej, której celem jest sprawdzenie wywiązywania się podatnika z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz dokumentujących spełnienie warunków skorzystania z określonych przepisami uprawnień.
Jeżeli zatem obniżenie podatku należnego o podatek naliczony jest prawem podatnika, a przepisy prawa podatkowego wymagają udokumentowania tego prawa w określony sposób – wyłącznie fakturą, duplikatem lub fakturą korygującą, to zdaniem Dyrektora strona miała obowiązek wykazać organom podatkowym podstawę do skorzystania z tego prawa, przedstawiając wymagane dokumenty.
Dyrektor izby skarbowej podniósł również, iż przepisy § 50 w/w rozporządzenia wykonawczego zobowiązują podatników do przechowywania oryginałów i kopii faktur VAT, faktur korygujących, duplikatów, not korygujących w okresie 5 lat licząc od końca roku, w którym dany dokument wystawiono.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy organ odwoławczy podał, że M.R. nie posiadała faktur zakupu za okres od stycznia do kwietnia 2004 r., przedłożyła natomiast duplikaty faktur VAT na kwoty:
- za miesiąc styczeń 2004 r.: wartość netto 23.678,13 zł, VAT 5.209,08 zł,
- za miesiąc luty 2004 r.: wartość netto 14.794,30 zł, VAT 3.254,29 zł,
- za miesiąc marzec 2004 r.: wartość netto 15.547,10 zł, VAT 3.420,38 zł,
- za miesiąc kwiecień 2004 r.: wartość netto 15.150,68 zł, VAT 3.333,14 zł.
Dyrektor izby skarbowej podał również, że w toku postępowania podatkowego strona złożyła oświadczenie, iż dostarczyła wszystkie faktury, które była w stanie odtworzyć. Przedłożyła również kserokopie oryginałów faktur VAT wyjaśniając, że nie ma możliwości uzyskania duplikatów tych faktur, albowiem niektóre z tych firm już nie istnieją.
Zdaniem organu odwoławczego z treści powołanych wyżej przepisów wynika, iż dla zachowania prawa do podatku naliczonego odliczonego w terminach, o których mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, konieczne jest odtworzenie faktur dokumentujących dokonane zakupy, natomiast sposób postępowania podatnika w takiej sytuacji został wskazany w § 49 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT.
W sytuacji zatem, gdy podstawę obniżenia kwoty podatku należnego stanowiły faktury, które podatnik utracił, sprzedawca ponownie wystawia fakturę, zgodnie z danymi zawartymi w jej kopii, zaznaczając, że jest to duplikat faktury. Jeżeli więc podatnik utracił faktury VAT, winien przedstawić ich duplikaty.
Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na obowiązek przechowywania dokumentów związanych z prowadzoną ewidencją, a także ze względu na udokumentowanie prawa wynikającego z art. 19 ustawy o VAT, do obowiązków podatnika należy zapewnienie skutecznej ochrony dokumentacji księgowej, dowodów źródłowych oraz ewidencji przed zniszczeniem, nieupoważnionym dostępem osób trzecich lub utratą. Obowiązkiem podatnika jest poczynić starania i odtworzyć dokumentację. Dyrektor izby skarbowej zaznaczył, że zarówno przepisy ustaw podatkowych, jak również wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych, nie przewidują zwolnienia z obowiązku rozliczenia podatkowego w przypadku zaginięcia dokumentów, przy czym podatnik powinien samodzielnie dążyć do odtworzenia dokumentacji w momencie jej zaginięcia, nie zaś dopiero na wezwanie organu kontrolującego.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w toku postępowania organy kilkakrotnie wyznaczały podatniczce czas do uzyskania duplikatów faktur, jednakże podatniczka przedstawił duplikaty jedynie części faktur, nie dokonując odtworzenia całej dokumentacji. Nie przedstawiła również dowodów świadczących o tym, że podejmowała jakiekolwiek działania w celu odtworzenia faktur wystawionych przez firmy: "B" Sp. z o.o., F.H.–U. "C", P.H.–U. "D", "E", "F" Sp. z o.o. oraz [...] "G" S.A., których przedłożyła kserokopie. W ocenie organu odwoławczego z zaniechania podejmowania jakichkolwiek działań w celu odtworzenia faktur wywodzić należy świadomą rezygnację strony z obowiązku przedłożenia dowodów pozwalających na odtworzenie ewidencji zakupu.
Dyrektor zwrócił uwagę, że skoro podatnik skorzystał z prawa do odliczenia podatku naliczonego, w przypadku braku faktur zakupu obowiązany jest do korekty deklaracji podatkowej, gdyż brak faktury powoduje, że nie jest w stanie udokumentować prawa do odliczenia.
Dyrektor zaakcentował również, że to na podatniku, a nie na organie podatkowym, spoczywa ciężar dowodu w zakresie dokumentów źródłowych stanowiących podstawę zapisów w ewidencjach księgowych, a następnie stanowiących podstawę sporządzenia deklaracji VAT–7.
Konkludując organ odwoławczy wskazał, że podatniczka mogła zmniejszyć kwotę podatku należnego tylko o kwoty podatku wykazane w dokumentach wymienionych w § 48 rozporządzenia wykonawczego. Podkreślił przy tym, że dokumenty te strona zobowiązana była przedstawić w postępowaniu podatkowym w celu wykazania, że w kontrolowanym okresie dokonała prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług. Ich brak uzasadniał określenie przez organ podatkowy kwoty podatku naliczonego w podatku od towarów i usług jedynie na podstawie dokumentów zakupu dostarczonych przez stronę.
Odnośnie obniżenia przez podatniczkę podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez "H" S.A. dokumentujących zakup usług telekomunikacyjnych Dyrektor Izby Skarbowej uznał za prawidłowe postępowanie organu podatkowego I instancji, który dokonał rozliczenia podatku naliczonego wynikającego z w/w faktur w miesiącach, w których przypadał termin płatności wykazany na fakturach, zgodnie z § 40 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, a nie – jak uczyniła to podatniczka – w miesiącach ich wystawienia.
Wobec powyższego dokonane w zaskarżonych decyzjach przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec i kwiecień 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał za prawidłowe.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej M.R. wniosła o "anulowanie" zaskarżonego orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi podatniczka powtórzyła argumentację przedstawioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji.
Dodatkowo skarżąca podała, że w listopadzie 2005 r. odzyskała część skradzionych dokumentów, które niezwłocznie w dniu 14 listopada 2005 r. złożyła w Izbie Skarbowej. Podniosła, że w dniu [...] została wydana decyzja bez uwzględnienia złożonych przez nią dokumentów, a faktury te zostały odesłane na jej adres domowy w dniu 24 listopada 2005 r. bez podania przyczyny ich nieuwzględnienia. Zdaniem skarżącej dołączenie tych faktur do dokumentacji spowoduje zgodność zadeklarowanych kwot w deklaracji VAT–7 i potwierdzi rzetelne prowadzenie przez nią dokumentacji finansowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Dodatkowo organ odwoławczy poinformował, że skarżąca w dniu 14 listopada 2005 r. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym oryginały faktur zakupu. Faktury te zostały przekazane do Izby Skarbowej wraz z pismem z dnia 22 listopada 2005 r., tj. już po wydaniu decyzji przez organ II instancji. Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 24 listopada 2005 r., do którego załączono oryginały faktur VAT, poinformował podatniczkę, że postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie zostało zakończone a stronie przysługuje prawo wniesienia żądania o wznowienie postępowania z uwagi na nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej).
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia 18 października 2005 r., stanowiącym wezwanie do zapoznania się z materiałem dowodowym, poinformowano stronę, że wszelkie uwagi i wyjaśnienia należy składać bezpośrednio do Izby Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług.
Przewidziane w przepisach w/w artykułu prawo jest jednym z podstawowych uprawnień podatnika podatku od towarów i usług, przy czym, jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, uprawnienie to ma charakter sformalizowany, albowiem uzależnione jest od spełnienia przez podatnika kilku warunków. Warunki te sformułowane są zarówno w ustawie o VAT, jak i w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.).
Zgodnie z § 48 ust. 3 w/w rozporządzenia podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty, o których mowa w § 49.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że faktury VAT odgrywają zasadniczą rolę w postępowaniu podatkowym, dokumenty te służą bowiem do odtwarzania zdarzeń i działań podatników prowadzących działalność gospodarczą, jak również dają możliwość ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych i działań podatnika. Słusznie również podkreślił dyrektor izby skarbowej, że faktury VAT stanowią materiał źródłowy przy składaniu deklaracji podatkowych, a także materiał źródłowy w kontroli podatkowej, której celem jest sprawdzenie wywiązywania się podatnika z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz dokumentujących spełnienie warunków skorzystania z określonych przepisami uprawnień.
W powyższym kontekście należało uznać za prawidłowe postępowanie organów podatkowych, które z uwagi na brak w dokumentacji rachunkowej podatniczki oryginałów faktur VAT bądź ich duplikatów, zakwestionowały prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający.
Jednakże kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu był fakt złożenia przez skarżącą, już na etapie postępowania odwoławczego, duplikatów spornych faktur VAT i wpływ tego faktu na prawidłowość zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 14 listopada 2005 r. M.R. poinformowała Dyrektora Izby Skarbowej, że odzyskała faktury zakupu prowadzonej przez siebie firmy "A" i w związku z tym wniosła o dołączenie tych faktur do sprawy. Pismo to, skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, zostało złożone przez skarżącą w dniu 14 listopada 2005 r. w [...] Urzędzie Skarbowym.
Następnie, pismem z dnia 22 listopada 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przesłał pismo skarżącej Dyrektorowi Izby Skarbowej, które w tym samym dniu zostało dostarczone do izby skarbowej.
Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika, że pismo z dnia 14 listopada 2005 r. zostało złożone przez skarżącą w organie niewłaściwym, albowiem w momencie jego składania sprawa toczyła się przed organem odwoławczym. Tym samym organem właściwym na tym etapie był Dyrektor Izby Skarbowej.
Zgodnie z art. 170 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) jeżeli organ podatkowy, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 170 § 2).
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 1995 r. (sygn. akt SA/Po 490/95, LEX nr 26812) "podaniem" w rozumieniu art. 63 k.p.a. są wszelkiego rodzaju oświadczenia stron oraz innych uczestników postępowania podatkowego, z którymi występują oni wobec organu podatkowego, a więc żądania (np. żądania wszczęcia postępowania, żądanie umorzenia zobowiązania podatkowego, wznowienie postępowania czy też stwierdzenia nieważności decyzji), odwołania, zażalenia oraz wyjaśnienia, które mogą w sposób oczywisty łączyć się z żądaniami (np. wyjaśnienia strony złożone organowi na piśmie po zakończeniu określonego fragmentu postępowania dowodowego wraz z żądaniem przeprowadzenia dodatkowych dowodów z dokumentów).
Z kolei Ordynacja podatkowa w przepisie art. 168 § 1 jako podania wymienia żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia i wnioski.
Nie ulega wątpliwości, że wniesione przez skarżącą w dniu 14 listopada 2005 r. pismo informujące o fakcie odzyskania dokumentacji rachunkowej i zawierające wniosek o uwzględnienie tego faktu w prowadzonym postępowaniu podatkowym, jest "podaniem", o jakim mowa zarówno w art. 63 k.p.a., jak i w art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej.
W dalszej kolejności należało podkreślić, że pismo z dnia 14 listopada 2005 r. M.R. złożyła w terminie przewidzianym na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, albowiem w dniu 7 listopada 2005 r. skarżąca w siedzibie Izby Skarbowej została zapoznana z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i jednocześnie poinformowana o wynikającym z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej prawie wypowiedzenia się w sprawie tegoż materiału.
Tym samym uznać należało, że składając przedmiotowe pismo w dniu 14 listopada 2005 r. w organie podatkowym (co prawda niewłaściwym), skarżąca uczyniła to z zachowaniem "terminu określonego przepisami prawa", o jakim mowa w art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności należało uznać, że gdyby pismo z dnia 14 listopada 2005 r. wraz z dołączonymi do niego fakturami VAT dotarło do organu odwoławczego przed wydaniem decyzji zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie mogłoby być zgoła odmienne.
Na marginesie należy wskazać, że wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów (a takimi bez wątpienia są odzyskane przez skarżącą sporne faktury VAT) istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję, stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, o czym również organ odwoławczy poinformował skarżącą pismem z dnia 24 listopada 2005 r.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo stanowiąc podstawę do wznowienia postępowania i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z dyspozycją art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 w/w ustawy, Sąd zasądził na rzecz skarżącej od organu administracji.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło