I SA/Gd 866/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-03-08

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mandat karny kredytowany, który nie został uiszczony, może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji?
Ratio decidendi
Mandat karny kredytowany, w przypadku jego nieuiszczenia, może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Sąd ocenia legalność zaskarżonych aktów i orzeczeń, kontrolując, czy zostały wydane na podstawie i w zgodzie z przepisami, które w danym postępowaniu mają zastosowanie. Jeśli mandat karny nie został zakwestionowany we właściwym trybie, może być podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego nieuiszczenia grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na błąd co do osoby zobowiązanej oraz brak doręczenia upomnienia. Twierdził, że podstawą egzekucji nie może być grzywna mandatowa, której nie otrzymał. Organ egzekucyjny uznał zarzut za nieuzasadniony, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wierzyciela. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego M.K. wniósł zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez wierzyciela - Wójta Gminy za nieuiszczenie kary grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowanym w kwocie 50,00 zł. Z treści zarzutu wynikało, że egzekucji prowadzonej na podstawie zaskarżonego tytułu wykonawczego zarzucono naruszenie art. 33 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - błąd co do osoby zobowiązanej oraz brak doręczenia upomnienia. Zdaniem strony podstawą egzekucji nie może być grzywna mandatowa, której nie otrzymał. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005 r. Nr. 229, poz. 1954 z późn. zm.) zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-6, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 7, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Wierzyciel wypowiada się w formie postanowienia. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2014 r. Wójt Gminy jako wierzyciel zajął stanowisko uznając zarzut za nieuzasadniony. Wierzyciel stwierdził, że w dniu 26 listopada 2012 r. M.K. wyraził pisemną zgodę na przyjęcie mandatu karnego kredytowanego w określonej wysokości. Zgodnie z § 4a Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, w dniu 6 lutego 2013 r. wystawiono mandat karny kredytowany serii [...], a następnie odcinki "A", "B", "C" formularza zostały doręczone M.K. do rąk własnych dnia 8 lutego 2013 r. Brak doręczenia upomnienia zdaniem wierzyciela podyktowane było tym, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nie obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie trybu postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, które zostało ogłoszone dnia 20 maja 2014 r. Od postanowienia - stanowiska wierzyciela M.K. wniósł zażalenie. W zażaleniu podtrzymał w całości wniesione zarzuty oraz przedstawił artykuł z "[...]", który zdaniem strony ma związek ze sprawą. Z artykułu wynikało, że Straż Gminna nie ma prawa karać kierowców za wykroczenia zarejestrowane przez stacjonarny fotoradar w S., bowiem nie miała zgody na jego instalację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy - Prawo o Ruchu Drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie chyba, że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Jak wynikało z akt sprawy, pismem z dnia 28 września 2012 r. M.K. poinformował Straż Gminną, że nie jest w stanie wskazać osoby, która używała jego pojazd. Pojazdem tym o numerze rejestracyjnym [...] osoba kierująca przekroczyła dozwoloną prędkość o 13 km/h w obszarze zabudowanym przy ograniczeniu prędkości do 50km/h czym naruszyła art. 92a kodeksu Wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zmianami). Niedopełnienie tej czynności niewskazanie (tj. kierującego) zagrożone jest karą grzywny do 500 zł - art. 96 § 3 Kodeksu Wykroczeń. M.K. pismem z dnia 26 listopada 2012 r. wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego stosownie do zarzuconego mu wykroczenia, jednocześnie wyraził prośbę o ukaranie kwotą grzywny w wysokości 50,00 zł w związku z trudną sytuacją materialną. Ponadto jeszcze raz podkreślił, iż nie jest w stanie wskazać osoby kierującej pojazdem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że ustawa - Kodeks postępowania w sprawach wykroczeń (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148) w art. 98 wymienia rodzaje mandatów karnych. I tak w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego: 1) wydanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył, 2) kredytowanego, wydanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru, 3) zaocznego. Mandat karny kredytowany zawiera pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Mandat karny kredytowany w razie jego nieuiszczenia może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i egzekwowania nałożonej nim kary grzywny w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Z dokumentów w niniejszej sprawie wynikało, że po otrzymaniu oświadczenia, w którym M.K. wyraził zgodę na ukaranie mandatem, mandat Seria [...] numer [...] na kwotę 50,00 zł został wystawiony na jego nazwisko. Zgodnie z § 4a Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadkładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U z 2011 r. Nr 187, poz. 1116) obowiązującego od dnia 16 września 2011 r. - Jeżeli sprawca wykroczenia został pouczony zgodnie z § 6 i pisemnie wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego kredytowanego w określonej wysokości, odcinki "A", "B", "C" formularza mogą zostać mu doręczone przesyłka poleconą za zwrotnym poświadczeniem odbioru. W takim przypadku potwierdzeniem przyjęcia mandatu jest załączona do odcinka "D" pisemna zgoda sprawcy wykroczenia na jego przyjęcie, wraz ze zwrotnym poświadczeniem doręczenia przesyłki zawierającej mandat. Za datę przyjęcia mandatu przyjmuje się dzień jego odbioru. Z druku potwierdzenia odbioru przesyłki wynikało, że potwierdzono odbiór przesyłki poleconej listowej o numerze [...] oraz mandat karny. Wskazany numer widnieje na korespondencji w sprawie będącej przedmiotem rozpatrywania. Przesyłka z mandatem została odebrana w dniu 8 lutego 2013 r. przez M.K., (co wynika z druku poświadczenia odbioru). Jednocześnie zauważono, że pismem z dnia 18 października 2013 r. Nr [...] Straż Gminna poinformowała M.K. o braku uiszczenia mandatu karnego a także, iż w przypadku dalszej zwłoki w uregulowaniu należności zostanie ona objęta egzekucją skarbowa. Z uwagi na powyższe SKO uznało, że wniesiony zarzut należy uznać za nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K. wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, ponieważ nie można było go obciążyć mandatem nałożonym niezgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z posiadaną kognicją Sąd kontroluje zgodność wydanych orzeczeń i obowiązującym prawem. W niniejszej sprawie wydane postanowienie nie narusza prawa w rozumieniu art. 145 p.p.s.a.. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało po uwzględnieniu posiadanych dowodów w zakresie stanu faktycznego i w oparciu o obowiązujące w sprawie przepisy prawa. Zgodnie z artykułem 78 ust. 4 i 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie chyba, że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Niedopełnienie tej czynności zgodnie z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń zagrożone jest karą grzywny. Straż Gminna wezwała skarżącego do wskazania w terminie 7 dni od otrzymania wezwania komu powierzył do kierowania lub używania pojazd, ponieważ kierujący tym pojazdem popełnił podlegające karze wykroczenie w ruchy drogowym. M.K. pismem z dnia 28 września 2012 r. poinformował Straż Gminną, że nie jest w stanie podać osoby, która używała jego pojazd. Ponadto pismem z dnia 26 listopada 2012 r. wyraził zgodę zgodnie z artykułem 96 § 3 Kodeksu wykroczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.) na przyjęcie mandatu karnego prosząc ukaranie mandatem do wysokości 50,00 zł ze względu na ciężką sytuację materialną. Mandat kredytowany seria [...] numer [...] skarżący odebrał w dniu 8 lutego 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W związku z tym zarzut, iż roszczenie jest dochodzone bezpodstawnie uznać należy za nieuzasadniony. Mandat karny kredytowany zawiera pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Mandat karny w razie jego nieuiszczenia może stanowić podstawę do wystawienia tytułu egzekucyjnego i egzekwowania nałożonej nim kary grzywny w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Ponieważ skarżący nie uiścił kary nałożonej mandatem karnym zasadnie wierzyciel skierował sprawę do postępowania egzekucyjnego. Sąd zwraca uwagę, że skarżący mimo przywołania zarzutów w określonych punktach art. 33 ustawy, w żaden sposób ich nie uzasadnia. Natomiast zaskarżone postanowienia do nich się odnoszą i w tym zakresie nie można mieć zastrzeżeń do ich poprawności. Natomiast Sąd dostrzegając, że skarżący wywodzi swoje argumenty z artykułu prasowego opisującego sytuację związaną z fotoradarem w S. stwierdza, że ta okoliczność pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. Sąd bowiem oceniając, legalność zaskarżonych aktów i orzeczeń, kontroluje czy zostały wydane na podstawie i w zgodzie z przepisami, które w danym postępowaniu mają zastosowanie. W tej sprawie Sąd uznał, że wystawiony mandat karny nie został zakwestionowany we właściwym trybie, a zatem mógł być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji. Te względy spowodowały, że skarga jako niezasadna, nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonych postanowień. Z tego powodu orzeczono w myśl art. 151 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło