I SA/Gd 867/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi "A" s.c. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku "A" G. i M. s.c., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 5 listopada 2010 r. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej podał, że w toczącym się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej postępowaniu w zakresie zbadania prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty i marzec 2006 r. wspólnicy spółki "A" G. i M. s.c. M.M. i T.G. ustanowili w dniu 9 lutego 2009 r. do reprezentowania siebie przed organami kontroli skarbowej oraz przed organami podatkowymi dwóch pełnomocników: doradców podatkowych K.K. i A.K. Decyzją z dnia 5 listopada 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce. "A" G. i M. s.c. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty i marzec 2006 r. Pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. pełnomocnik strony A.K. wniósł żądanie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia decyzji. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia Postanowienie to zostało wysłane na adres Kancelarii "B" s.c. ze wskazaniem obu pełnomocników strony tj. doradcy podatkowego K.K. oraz doradcy podatkowego A.K. Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. pełnomocnik strony, A.K. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 5 listopada 2010 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2011 r., po przeprowadzeniu na Poczcie postępowania wyjaśniającego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie z dnia 10 stycznia 2011 r. od wskazanej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zostało wniesione z uchybieniem terminu, albowiem termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 20 grudnia 2010 r., tj. w dniu w którym pełnomocnik K.K. odmówiła przyjęcia przesyłki. Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. pełnomocnik strony, A.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu złożonego wniosku pełnomocnik strony sprzeciwił się twierdzeniu Dyrektora Izby, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podkreślając, że wraz z K.K. odbierają terminowo przesyłki adresowane wyłącznie do siebie i nie było jeszcze sytuacji, aby jakakolwiek przesyłka pocztowa została odesłana z adnotacją "adresat odmówił przyjęcia". W przypadku nieobecności adresata przesyłki w dniu 20 grudnia 2011 r. prawidłowym działaniem, w ocenie pełnomocnika, było pozostawienie awiza, a nie próba doręczania tej przesyłki K.K. lub któremukolwiek z pracowników Kancelarii "B", bowiem doradca podatkowy K.K. nie była adresatem tej przesyłki. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił przede wszystkim, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga czy wniesione odwołanie zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 233§ 2 pkt 1 w zw. z art. 213 §5 Ordynacji podatkowej, albowiem ta kwestia została rozstrzygnięta postanowieniem Dyrektora Izby z dnia 1 kwietnia 2011 r., od którego została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postępowanie zakończone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 kwietnia 2011 r. wykazało, że pełnomocnik strony K.K. odmówiła w dniu 20 grudnia 2010 r. odbioru postanowienia Dyrektora UKS, i od tej daty, czyli prawnie skutecznego odbioru liczony był termin do wniesienia odwołania. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że powoływana we wniosku okoliczność, iż pełnomocnik A.K. nie był obecny w momencie doręczania przez listonosza przesyłki w dniu 20 grudnia 2010 r. nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż obecny był drugi pełnomocnik strony K.K., która również była adresatem przesyłki. Okoliczność ta nie może być zatem traktowana jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony, co uzasadniałoby jego przywrócenie na podstawie art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.M. i T.G. wspólnicy spółki cywilnej "A" wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby skarbowej z dnia 21 czerwca 2011 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem: - art. 162 oraz art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 216 § 1 tej ustawy poprzez wydanie wadliwego postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki do zastosowania instytucji prawnej przywrócenia terminu; - art. 122 oraz art. 123 ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie przez organ podatkowy niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także przepisy art. 180, 181, 187, 190, 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ordynacji podatkowej. Takie działanie organu podatkowego II instancji ograniczyło podstawowe prawa procesowe strony do rzetelnego oraz wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego; - art. 121 oraz art. 124 ordynacji podatkowej. poprzez niejasne i nielogiczne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ podatkowy naruszył zatem zasadę prowadzenia postępowania w sprawach podatkowych w sposób budzący zaufanie do organów administracji państwowej; - konstytucyjnych zasad państwa i prawa, a w szczególności art. 2 w związku z art. 7 i art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., przy czym, w ocenie pełnomocnika skarżącej naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na prowadzone postępowanie podatkowe oraz na jego rozstrzygnięcie. W szerokim uzasadnieniu skargi przytoczono przebieg postępowania w sprawie oraz przedstawiono stanowisko skarżącej, które w swej istocie sprowadza się do twierdzenia, że Dyrektor Izby Skarbowej arbitralnie przyjął, że postanowienie rektyfikacyjne zostało doręczone w dniu 20 grudnia 2010 r. i od tego dnia należy liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik ponownie wyjaśnił, że wraz z K.K. odbierają terminowo przesyłki adresowane wyłącznie do siebie i nie było jeszcze sytuacji, aby jakakolwiek przesyłka pocztowa została odesłana z adnotacją "adresat odmówił przyjęcia". W przypadku nieobecności adresata przesyłki w dniu 20 grudnia 2011 r. prawidłowym działaniem, w ocenie pełnomocnika, było pozostawienie awiza, a nie próba doręczania tej przesyłki K.K. lub któremukolwiek z pracowników Kancelarii "B", bowiem doradca podatkowy K.K. nie była adresatem tej przesyłki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Termin do wniesienia odwołania, określony przepisem art. 223 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jest terminem procesowym. Uchybienie temu terminowi skutkuje tym, że odwołanie złożone po upływie przewidzianego terminu nie wywołuje skutków prawnych, jakie wiążą się z jego wniesieniem. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jednak instytucję przywrócenia terminu, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami niedokonania określonej czynności procesowej w terminie. Reguluje ją przepis art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowiąc, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z regulacji tej wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy. W ocenie Sądu organ podatkowy, rozpoznając złożony przez pełnomocnika skarżącej wniosek trafnie przyjął, że nie uprawdopodobnił on aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik skarżącej zarówno w złożonym wniosku, jak i w skardze do Sądu konsekwentnie twierdzi, że składając odwołanie od decyzji nie uchybił terminowi, albowiem doręczenie postanowienia rektyfikacyjnego, od którego rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania nie miało miejsca w dniu 20 grudnia 2010 r., jak to przyjął organ podatkowy, lecz w dniu 3 stycznia 2011 r., kiedy to przesyłkę tę pełnomocnik odebrał w placówce pocztowej. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie może prowadzić, jak tego zdaje się oczekiwać strona, do ponownego badania prawidłowości doręczenia postanowienia rektyfikacyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że kwestia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania została rozstrzygnięta postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 kwietnia 2011 r. Przy czym skarga na to postanowienie został oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 589/11. W przywołanym wyroku Sąd zajął stanowisko, iż "nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt, że K.K. była pełnomocnikiem strony, jak również adresatem spornej przesyłki (...). W związku z powyższym w sytuacji, gdy istnieje bezpośredni dowód, że przy doręczaniu postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 20 grudnia 2010 r. był obecny pełnomocnik strony i jednocześnie adresat K.K. gdy Poczta pismem z dnia 11 kwietnia 2011r skorygowała treść swoich zapisów na błędnie wypełnionym potwierdzeniu odbioru, za bezzasadne należy uznać twierdzenie skarżącego, że przesyłka została podjęta w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 3 stycznia 2011 r." Skoro zatem w złożonym wniosku o przywrócenie terminu, jak też w skardze do Sądu, strona nie przywołała żadnych argumentów, które mogłyby świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi, poza kwestionowaniem faktu doręczenia postanowienia rektyfikacyjnego w dniu 20 grudnia 2010 r., to stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej słusznie uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu. Samo przekonanie strony, że odwołanie złożone zostało w terminie nie jest bowiem równoznaczne z wykazaniem, ze uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się wskazanych w skardze naruszeń przepisów art. 121, 122, 123, 124, 162, 163 § 2, 180, 181, 187, 190, 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, a także art. 2 w zw. z art. 7 i 8 Konstytucji RP. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.