I SA/Gd 874/13

Dnia 14 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej zwrotu kosztów opłaty kancelaryjnej w kwocie 10 zł uiszczonej w związku z wnioskiem o stwierdzenie prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 874/13 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kosztów poniesionej opłaty kancelaryjnej w kwocie 10 ( dziesięć) złotych. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 874/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, uchylił zaskarżoną decyzję, określił że nie może być ona wykonana i zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 1.442 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem, zgodnie z treścią przepisu art. 142 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a."), zostały wysłane stronom postępowania i prawidłowo doręczone. Pełnomocnik skarżącego – [...] R. J. przesyłkę zawierającą odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem odebrał w dniu 20 grudnia 2013 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 154 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że opisane powyżej orzeczenie jest prawomocne od dnia 21 stycznia 2014 r. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. (uzupełnionym pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r.) pełnomocnik skarżącego wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o stwierdzenie prawomocności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 874/13, uiszczając opłatę kancelaryjną w kwocie 10 zł. W piśmie tym wniesiono również o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów tej opłaty kancelaryjnej, gdyż organ odwoławczy wezwany pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. do spełnienia świadczenia, tj. do zapłaty kosztów postępowania w terminie 14 dni, nie zareagował na wezwanie w żaden sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W okolicznościach niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 874/13 WSA w Gdańsku, stwierdził prawomocność wyżej opisanego wyroku wskazując, że jest on prawomocny od dnia 21 stycznia 2014 r. Zgodnie z treścią art. 234 § 1 P.p.s.a. za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3, który to stanowi, że nie pobiera się opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podlegający doręczeniu z urzędu. Strona skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, otrzymała z urzędu odpis ww wyroku (wraz z uzasadnieniem), od którego nie pobrano opłaty. Złożony w dniu 25 marca 2014 r. wniosek o stwierdzenie prawomocności wyroku Sąd uznał, za wniosek złożony w trybie art. 169 P.p.s.a. W takiej sytuacji, stosownie do wyżej powołanego art. 234 § 1 P.p.s.a., za stwierdzenie prawomocności i wydanie odpisów pobiera się opłatę kancelaryjną. Opłaty te pobiera się w wysokości określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2003 r. nr 221, poz. 2192), w przedmiotowej sprawie wynoszą one: 10 zł za stwierdzenie prawomocności. Strona składająca wniosek uiściła kwotę 10 zł, tytułem opłaty kancelaryjnej, za wykonane przez sąd czynności. Sąd stwierdza, że opłata ta została uiszczona w prawidłowej wysokości. Odnosząc się do złożonego wniosku o zasądzenie od organu kosztów postępowania w sprawie stwierdzenia prawomocności uznać należy, że jest nieuzasadniony i jako taki podlega oddaleniu. Dokonywanie określonej czynności procesowej może wiązać się z obowiązkiem poniesienia związanych z tym kosztów. Stąd też w art. 199 P.p.s.a. została określona podstawowa reguła ponoszenia kosztów postępowania, według której koszty postępowania obciążają stronę w zakresie, w jakim są one związane z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z tym jednak zastrzeżeniem, że koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ponosi strona przegrywająca sprawę przed tym Sądem, inaczej niż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który uprzywilejowuje pod tym względem stronę skarżącą. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zostało bowiem wyłączone stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, co oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 P.p.s.a.) lub też, gdy zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 201 P.p.s.a. Jednocześnie zwrot kosztów między stronami został ograniczony do kosztów niezbędnych. Zgodnie z art. 205 § 2 – § 4 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego (doradcę podatkowego i rzecznika patentowego) zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W myśl § 14 ust. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a–c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490), stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynoszą: w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 6, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Sposób liczenia wynagrodzenia wymieniony pod lit. a i b powołanego przepisu nie może mieć zastosowania w rozstrzyganej sprawy ze względów oczywistych – postępowanie dotyczy stwierdzenia prawomocności wyroku, natomiast określony pod lit. c ze względu na obowiązujące w postępowania sądowoadministracyjnego reguły w kwestii zwrotu kosztów postępowania między stronami (dział V P.p.s.a.). Co więcej jednak, nawet gdyby stwierdzenie prawomocności spowodowane zostało wnioskiem strony skarżącej (tak jak w niniejszej sprawie), to i tak nie sposób mówić o takim postępowaniu, jako o postępowaniu w rozumieniu rozdziału 3 ustawy, a zatem odrębnym od postępowania wszczętego skargą strony. W konsekwencji Sąd nie ma możliwości przyznania stronie skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w związku ze stwierdzeniem klauzuli prawomocności, bowiem koszty te zostały przyznane w wyroku z dnia 20 listopada 2013 r., a niniejsze postanowienie jest jedynie rozstrzygnięciem wpadkowym wydanym w toku postępowania toczącego się ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Należy również podkreślić, iż skoro orzeczenie uprawomocnia się z mocy samego prawa, to postanowienie o stwierdzeniu prawomocności ma wyłącznie cechy deklaratoryjne. Zakres kosztów niezbędnych określa art. 205 P.p.s.a. Niezbędność oraz celowość kosztów postępowania podlega ocenie sądu i jest uwarunkowana konkretnymi okolicznościami sprawy. W ocenie Sądu, również poniesione koszty nie związane były z czynnością celową z punktu widzenia dochodzenia przez skarżącego jego praw do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności albo braku działania organu. Dokonana analiza przepisów P.p.s.a oraz powołanego rozporządzenia, dowodzi bowiem, że brak jest podstaw normatywnych pozwalających na zasądzenie od organu, na rzecz skarżących, kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa) w sprawie o stwierdzenie prawomocności orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 959/12). Ponadto wyjaśnić należy, że zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest obciążenie kosztami sądowymi (takimi jak m. in. opłata kancelaryjna) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Opłacie kancelaryjnej podlegają pisma zawierające żądanie dokonania przez Sąd określonych czynności (np. za stwierdzenie prawomocności, za wydanie odpisów – art. 234 i 235 P.p.s.a.). Opłata kancelaryjna należy do kategorii opłat sądowych stanowiących dochód budżetu państwa, która nie jest zależna od rodzaju sprawy, lecz od rodzaju czynności podejmowanych w sprawie. Takiej opłacie podlegają jedynie czynności taksatywnie wymienione w art. 234 i 235 P.p.s.a. Zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania, w tym kosztów sadowych, do których należy opłata kancelaryjna, przez stronę postępowania. Od tej zasady przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień tj. z mocy ustawy (art. 239 P.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 23.09.2009 r., sygn. akt II FZ 106/09). Opłaty kancelaryjnej nie uiszcza osoba zwolniona od kosztów sądowych lub tylko od opłat sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011r., sygn. akt II OZ 218/11 Lex nr 1080473). Marginalnie Sąd zauważa, że do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie odnosi się pogląd Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku wyrażony w postanowieniu z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 533/12. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała żadna z przesłanek, uzasadniających odstąpienie przez Sąd od pobrania opłaty kancelaryjnej za dokonane przez Sąd czynności tj. za stwierdzenie prawomocności wyroku (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1030/13). W związku z powyższym na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz mając na uwadze brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania orzeczono, jak w postanowieniu.