I SA/Gd 882/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 września 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie odpisu skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania, złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka polecona zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz odpis zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego, została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 27 września 2018 r. W piśmie z dnia 4 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wskazując, iż od dnia otrzymania wezwania próbował skontaktować się ze skarżącą, celem wykonania zobowiązania sądu, co okazało się bezskuteczne. Pełnomocnik dodatkowo nadał do skarżącej pismo z prośbą o kontakt, jednakże skarżąca nie skontaktowała się z pełnomocnikiem. Następnie w piśmie procesowym z dnia 9 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia żądanych przez Sąd braków skargi, wskazując, iż skarżąca, w odpowiedzi na pisemny monit ostatecznie w dniu 9 października 2018 r. skontaktowała się z pełnomocnikiem, co skutkowało ustaniem przyczyny uchybienia terminu. W tych okolicznościach pełnomocnik skarżącej bez swojej winy nie wykonał zobowiązania sądu ze względu na brak odzewu skarżącej na próby kontaktu pełnomocnika. Jak się okazało, skarżąca była na wyjeździe rodzinnym i nie korzystała z telefonu komórkowego. Wraz z pismem uzupełniono braki formalne skargi oraz uiszczono wpis sądowy w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowym przedłużeniu podlegać mogą wyłącznie terminy sądowe, to jest wyznaczone przez sąd lub przewodniczącego - art. 82 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302., dalej "p.p.s.a."). Tymczasem termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany; jest natomiast możliwe przywrócenie terminu na ogólnych zasadach. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Należy przyjąć, że wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 9 października 2018 r., kiedy to skarżąca zapoznała się z treścią prośby o kontakt z pełnomocnikiem i skontaktowała się z kancelarią prawną. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany w urzędzie pocztowym tego samego dnia (9 października 2018 r.) a więc , z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.. Ponadto pełnomocnik skarżącej - zgodnie z dyspozycją art. 87 § 4 p.p.s.a. - dopełnił uchybionej czynności, tj. złożył odpis skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania, złożył pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym oraz uiścił wpis od skargi dokonując w dniu 9 października 2018 r. wpłaty w wysokości 100 zł na konto tut. Sądu. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie tej przesłanki przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2006 r., I FSK 374/06, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). W sytuacji zatem, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to na pełnomocniku spoczywa obowiązek dokonywania czynności procesowych w stosownych terminach, a zatem kryterium należytej staranności - w kontekście przesłanki braku winy, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. - należy badać w stosunku do tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 6 października 2014 r., I FZ 328/14, publik. CBOSA). Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, publ. Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39 - dodatek). Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu (por. np. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 458/14). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Jednocześnie wszelkie czynności pełnomocnika strony rozciągają się w swoich skutkach na samą stronę. Tak więc, niepodjęcie przez pełnomocnika strony czynności procesowych w określonym terminie do ich dokonania wywołuje skutki dla samego skarżącego w postaci upływu tego terminu. Działanie takiego pełnomocnika nie może być bowiem oceniane jako działanie osoby trzeciej, ale jako działanie samego skarżącego, który ponosi odpowiedzialność za wybór osoby pełnomocnika. Z punktu widzenia art. 86 § 1 p.p.s.a. i oceny przesłanki "braku winy" w uchybieniu terminowi bez znaczenia pozostają wzajemne relacje strony postępowania i jej pełnomocnika, np. brak pomiędzy nimi kontaktu. To skarżąca zdecydowała w niniejszej sprawie, że w sprawie będzie reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru ze wszystkimi tego prawnymi konsekwencjami. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu. Zakłócenia w kontakcie pełnomocnika z mocodawcą mogą stanowić przesłankę przywrócenia terminu tylko wówczas, gdy nie są zawinione przez którąkolwiek z tych osób, a okoliczność taka nie została w sprawie uprawdopodobniona. Nie uzasadnia bowiem przywrócenia terminu okoliczność braku kontaktu skarżącej z jej pełnomocnikiem, spowodowana wyjazdem rodzinnym i niekorzystaniem z telefonu komórkowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja pełnomocnika skarżącej zawarta we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu, a tym samym dochowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.