I SA/Gd 888/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 4 października 2010 r. Sprecyzował przy tym swoje żądanie dotyczące ustanowienia pełnomocnika, wnosząc o ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów dołączonych do rozpoznawanego wniosku (kopie: zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 stycznia 2010 r., zaświadczenia z KRUS z dnia 26 lutego 2010 r. o zaległościach z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, zaświadczenia komendanta komisariatu Policji z dnia 22 października 2009 r. oraz zaświadczenia komendanta jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z dnia 4 listopada 2009 r. o mającym miejsce w dniu 13 października 2009 r. pożarze w gospodarstwie skarżącego wraz z postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r. o umorzeniu dochodzenia) oraz przedłożonych przy sprawie o sygn. akt I SA/Gd 747/09 (zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 19 lutego 2010 r. o nieprowadzeniu przez skarżącego od 2005 r. działalności gospodarczej i nieskładaniu w tym okresie zeznań podatkowych o wysokości uzyskanego przychodu i dochodu), ustalono, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, od 2005 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga stałego dochodu, z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego otrzymuje dopłaty bezpośrednie – kwotę około 500 zł na miesiąc, którą przeznacza na leczenie psychiatryczne, poza siedliskiem, w którego skład wchodzi dom jednorodzinny i nieruchomość rolna o powierzchni około 25 ha, nie posiada innego majątku, w tym oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Zadłużenie wnioskodawcy z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników wynosi 19.095,90 zł. Z treści przedłożonych zaświadczeń komendanta komisariatu Policji, komendanta jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z dnia 4 listopada 2009 r. oraz postanowienia o umorzeniu dochodzenia wynika, że w dniu 13 października 2009 r. w gospodarstwie skarżącego miał miejsce pożar, w którym zniszczeniu uległa stodoła wraz ze znajdującymi się w niej płodami rolnymi (około 60 ton siana oraz słoma). Straty skarżącego poniesione w wyniku pożaru oszacowano na łączną kwotę 171.000 zł. Ponadto, z akt administracyjnych załączonych do spraw o sygn. akt I SA/Gd 747/09, I SA/Gd 100/10 i I SA/Gd 120-121/10, w których skarżący także złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wynika, że majątek wnioskodawcy, tj. nieruchomość (siedlisko), którego wartość oszacowana została przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 675.200 zł podlega zajęciu. Na przedmiotowej nieruchomości ustanowione zostały hipoteki nie tylko na rzecz naczelnika urzędu skarbowego, ale także gminy, KRUS, banku oraz osób fizycznych. Posiada on zaległości podatkowe, których łączna kwota na dzień 10 czerwca 2010 r. wynosiła wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi 137.293,33 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia okoliczność, że nadal nie posiada on stałego źródła utrzymania, zaś dochody zadeklarowane w kwocie około 500 zł miesięcznie z tytułu dopłat bezpośrednich bez wątpienia nie pozwalają na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Nie bez znaczenia jest, że z uwagi na prowadzoną egzekucję wnioskodawca nie może swobodnie dysponować jedynym swoim majątkiem, tj. nieruchomością. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.