I SA/Gd 891/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /spr./ Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Ż. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 03.07.2003 r. Nr [...] w przedmiocie kosztów opinii biegłego oddala skargę. I SA/Gd 891/03 U z a s a d n i e n i e Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, iż cena sprzedanego przez panią E. Z. udziału wynoszącego 490/1000 części w nieruchomości podana w akcie notarialnym z dnia 28 kwietnia 2000 r. w kwocie [...] zł nie odpowiadała wartości rynkowej tego udziału. Na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego Urząd Skarbowy ustalił wartość rynkową przedmiotowego udziału w nieruchomości w wysokości [...] zł. Mając na uwadze fakt, iż ustalona w ten sposób wartość odbiegała o 33% od wartości wyrażonej w cenie podanej w umowie sprzedaży Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia 26 III 2003 r. obciążył panią E. Z. kosztami sporządzenia opinii przez biegłego. Postanowieniem z dnia 3 VII 2003 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunkiem koniecznym do zastosowania powyższej regulacji prawnej jest ustalenie przez organ podatkowy, iż wartość wyrażona w cenie sprzedaży znacznie odbiega od wartości rynkowej danej nieruchomości oraz niewskazanie przez stronę przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. Jeżeli wartość ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego ponosi zbywający. Zarzuty dotyczące trybu powołania biegłego oraz sposobu sporządzenia operatu podnoszone w zażaleniu pozostają bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pani E. Z. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając naruszenie art. 267 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie. W ocenie skarżącej, obciążenie jej kosztami sporządzenia opinii przez biegłego było bezzasadne, albowiem określona przez niego wartość udziału 490/1000 części w nieruchomości na dzień 28 kwietnia 2000 r. ([...] zł) nie odpowiadała wartości rynkowej udziału w tej nieruchomości w dacie zawarcia umowy sprzedaży. Skarżąca podała, iż wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej, w której przyjęto dla powstania i ustalenia zobowiązania podatkowego wartość ustaloną w wycenie biegłego rzeczoznawcy. Biegły nie został ukarany karą porządkową (w trybie art. 262 Ordynacji podatkowej) za niesporządzenie opinii w wyznaczonym terminie. Organ podatkowy dokonał zapłaty za zlecenie przed czasem oraz pokrył koszty delegacji służbowych biegłego, przyjmując, iż zlecenie wykonano zgodnie z zamówieniem. Obciążenie strony kosztami postępowania może nastąpić jedynie na zasadzie wyjątku. Koszty muszą być realne i odpowiadać ściśle poniesionym wydatkom w granicach niezbędnej potrzeby i zgodnie z zasadą gospodarności. Wątpliwości budzi tryb przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, z pominięciem procedury przetargowej przewidzianej w znowelizowanej ustawie o zamówieniach publicznych. Sporządzenie opinii zlecone zostało w trybie art. 71 ust. 1 pkt 7 ustawy o zamówieniach publicznych (tj. "z wolnej ręki"). W ocenie skarżącej konieczne było przeprowadzenie przetargu i wybranie biegłego, który nie doprowadziłby do przewlekłości postępowania. Zaskarżone postanowienie narusza art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, mimo że służy na nie zażalenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że zgodnie z § 2 powołanego przepisu w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie istotne jest wskazanie, że skarga strony na decyzję w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości dokonanej w dniu 28 kwietnia 2000 r. została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 5 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Gd 892/03). W konsekwencji należy stwierdzić, że kwestia ustaleń dotyczących wartości nieruchomości została rozstrzygnięta tym wyrokiem, zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane w sytuacji, gdy wartość podana w umowie sprzedaży ([...] zł) była o ponad 33% niższa niż wartość rynkowa nieruchomości ([...] zł). Organ podatkowy zgodnie z art. 19 ust. 3 zd. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obciążył skarżącą jako sprzedającą kosztami opinii biegłych. Nie jest trafny zarzut pominięcia przez organ przy wyborze biegłych procedur określonych w ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 119, poz. 773 ze zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 7 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy z biegłym przy wartości zamówienia nie przekraczającej 3.000 euro dopuszczalny był tryb zamówienia z wolnej ręki. Bezzasadny jest również zarzut skarżącej, że wypłata świadczenia na rzecz biegłych nastąpiła przed terminem płatności. Określenie, że zapłata nastąpi w terminie 14 dni oznacza, że spełnienie świadczenia przed upływem tego czasu nie wywołuje skutków związanych z opóźnieniem wykonania świadczeń wzajemnych. Organ spełniając świadczenie w 10 dniu nie dokonał zapłaty przed wymagalnością świadczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano zarówno ustalenia faktyczne dotyczące przesłanek obciążenia skarżonej kosztami opinii biegłych, podstawy wyliczenia należności biegłych i prawną podstawę orzeczenia. W wynagrodzeniu biegłego uwzględniono nakład pracy oraz koszty dojazdu w celu dokonania oględzin nieruchomości położonej w G. Uchybienie przez biegłego terminu do wydania opinii w sytuacji merytorycznej prawidłowości tego dowodu nie może stanowić podstawy do obniżenia wynagrodzenia. Kwestia niezastosowania przez organy art. 262 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie możliwości ukarania biegłych karą porządkową wykracza poza zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. AR