I SA/Gd 892/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-09-09
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmowna w przedmiocie umorzenia odsetek od składek z powodu braku całkowitej nieściągalności jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest możliwe wyłącznie w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności tych należności. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, a dłużnik wyraża chęć spłaty zadłużenia, nie zachodzą przesłanki do umorzenia. Decyzja organu odmowna jest zgodna z prawem i nie nosi cech dowolności.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na trwałą utratę płynności finansowej i brak majątku, co potwierdził sąd powszechny odmową ogłoszenia upadłości. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na niezakończone postępowanie egzekucyjne i wyrażoną przez spółkę chęć spłaty zadłużenia w ratach. Skarżąca zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi "A"A.H. Sp.j. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od składek oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2015 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a", oraz art. 83 ust. 4 i art. 28 ust. 1-3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. dalej jako "u.s.u.s."), po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. j. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 16 stycznia 2015 r. odmawiającą umorzenia odsetek od składek w części finansowej przez płatnika i odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 17 listopada 2014 r., Skarżąca zwróciła się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku wnioskodawca wskazał, że podyktowany jest koniecznością zgromadzenia odpowiednich środków na uregulowanie długu i potraktowany jako pomoc de minimis. Wyjaśniono również, że Spółka nie jest w stanie uregulować płatności jednorazowo z uwagi na trwałą utratę płynności finansowej a Sąd Rejonowy [...] odmówił ogłoszenia upadłości Spółki z uwagi na brak środków wystarczających na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Spółka w rzeczywistości zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
Po przeprowadzeniu postępowania i analizie dowodów złożonych przez wnioskodawcę, decyzją z dnia 16 stycznia 2015 r. ZUS odmówił umorzenia należności, uznając że nie zaistniały przesłanki umożliwiające umorzenie należności a mianowicie w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki całkowitej nieściągalności składek, gdyż postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone a Spółka wyraziła chęć spłaty zadłużenia w ratach, zatem posiada środki finansowe.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia 12 marca 2015 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 16 stycznia 2015 r.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie regulujące przesłanki umorzenia zaległości tj. art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Prezes ZUS wskazał, że niezakończenie prowadzonego wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Przy czym Zakład uwzględnił fakt wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości, co jednak nie wyklucza możliwości realizacji roszczeń z tytułu składek.
Organ wyjaśnił również, w kontekście art. 28 u.s.u.s., że do składek (należności główne) finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy, co wynika wprost z art. 30 u.s.u.s. Składki (tj. należności główne) finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na dzień 17 listopada 2014 r. wynosiły 37.571,71 zł (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych) i 30.582,84 zł (ubezpieczenie zdrowotne).
Wyżej wymienione składniki finansują ubezpieczeni niebędący płatnikami składek, a Spółka nie przekazała ich do Zakładu w terminach i wysokości wskazanej w u.s.u.s. W zakresie składek (tj. należności głównych) finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek Zakład nie posiada żadnych możliwości decyzyjnych.
Kolejno, należności z tytułu składek finansowanych przez Spółkę jako płatnika za osoby ubezpieczone niebędące płatnikami składek na dzień 17 listopada 2014 r. wynosiły 8.199 zł (FUS) i 4.812 zł (ubezpieczenie zdrowotne) – z tytułu odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (powyższe odsetki finansuje jednak Spółka, jako płatnik zgodnie z art. 24 ust. 9 u.s.u.s., bowiem ustawodawca uznał, że to płatnik odpowiada za terminowe opłacanie składek, dlatego też na nim spoczywa obowiązek opłacenia całości odsetek za zwłokę), 65.122,49 zł z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i 33.303,87 zł z tytułu składek na FP i FGŚP oraz ponadto należności z tytułu odsetek od wskazanych powyżej składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (tj. 15.044 zł) i na FG i FGŚP (7.640 zł) finansowanych przez Spółkę za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
W ocenie organu należności składkowe finansowane przez Spółkę z tytułu ubezpieczenia społecznego ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, mogłyby zostać umorzone wyłącznie w przypadku całkowitej nieściągalności, która jest obecnie wyłączona. W przypadku należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika z tytułu ubezpieczenia społecznego osób niebędących płatnikami składek, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje instytucji swobodnego uznania administracyjnego w przypadku, gdy nie stwierdzono całkowitej nieściągalności, co oznacza, że w sytuacji braku zaistnienia tej przesłanki Zakład nie może dokonać umorzenia należności składkowych dotyczących ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.
W zakresie należności z tytułu składek (tutaj odsetki za zwłokę) ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie istnieje więc zasada tzw. luzu decyzyjnego (swobody decyzyjnej) w przypadku braku stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności.
Końcowo Prezes ZUS podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., nr 141, poz. 1365), gdyż przedmiotowe należności składkowe nie dotyczą ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek.
W związku z powyższym organ uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie wnioskowanych zaległości.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o jej uchylenie, oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a u.s.u.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
- art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie zostały przeprowadzone wszystkie dowody pozwalające na nieuwzględnienie wniosku i wydanie przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że w sprawie zaistniała przesłanka całkowitej nieściągalności o czym świadczy oddalenie wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów postępowania, a Spółka nie posiada żadnego majątku, nie generuje zysku, posiada liczne niespłacone zobowiązania zarówno względem Urzędu Skarbowego, ZUS jak i kontrahentów. O całkowitej nieściągalności świadczy też fakt wszczęcia przez ZUS postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na jej wspólników.
Końcowo Skarżąca wskazała, iż fakt, że wyraziła chęć spłaty zadłużenia oznacza, że posiada środki finansowe do uiszczenia należności. Powyższe nie świadczy jednak o tym, że ma nieograniczone środki na zapłatę zobowiązań – gdyby tak było, nie składałaby wniosków o umorzenie należności i rozłożenie jej na raty, tylko spłaciłaby całość nie narażając się na powstanie zaległości obarczonych obowiązkiem zapłaty odsetek.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. dalej jako "u.s.u.s.").
Powołana ustawa w treści wskazanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne.
Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
O ile regulacja powyższa, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b, aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.
Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny (...)
Jednakże jak słusznie zauważył organ II instancji w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ww. rozporządzenia, gdyż przedmiotowe należności składkowe nie dotyczą ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem składek. W związku z powyższym podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 3 tego rozporządzenia jest nieuzasadniony.
Stanowiąc takie materialnoprawne podstawy do orzekania w sprawie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (także odsetek za zwłokę jako należności pochodnej), co dokonać się winno na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, kompetencję do tego orzekania ustawa o systemie o ubezpieczeń społecznych powierzyła, jak to wynika nie tylko z powołanego wyżej przepisu art. 28 ust. 1, ale także z przepisu art. 83 ust. 1, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły brak przesłanek uzasadniających umorzenie należności Skarżącej. Ustaleń tych dokonały w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W związku z tym zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 80 k.p.a., a w konsekwencji przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3, 5, 6 u.s.u.s. są niezasadne.
Oceniając postępowanie organów należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a., której rozwinięciem jest przepis art. 77 § 1 tej ustawy. Zgodnie z powyższą zasadą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie są skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonują tej oceny w sposób swobodny. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności, z uwzględnieniem znaczenia i wartości dowodów.
Sąd stwierdził, że organ sprostał stawianym mu wymaganiom. Kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności. Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy ustaliły, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi. Co w sprawie nie jest sporne, postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony Skarżącej nie zostało zakończone. Powyższe oznacza, że nie zostały wykorzystane wszystkie możliwości wyegzekwowania zaległych składek.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że oddalenie przez sąd powszechny wniosku o ogłoszenie upadłości Skarżącej nie oznacza, że Zakład nie uzyska zaspokojenia swoich roszczeń w postępowaniu egzekucyjnym, tym bardziej, że - jak słusznie zauważył – w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki nie zostało zakończone. Twierdzenie takie nie może być uznane za bezpodstawne, albowiem stwierdzony przez sąd powszechny brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania nie jest równoznaczny z brakiem jakiegokolwiek majątku. Tym bardziej, że sama Skarżąca wyraziła chęć spłaty zadłużenia w ratach, zatem posiada środki finansowe. Twierdzenia te zostały też powtórzone w końcowej części skargi.
Ponadto, dla domagania się umorzenia należności z tytułu składek nie wystarczy wykazanie choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 u.s.u.s. Jeżeli bowiem zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka, spośród wymienionych w powołanych wyżej przepisach, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (zob. tezę wyroku NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 914/08).
Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem zajętym w skardze, że dla domagania się umorzenia należności z tytułu składek wystarcza wykazanie choćby jednej z przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 omawianej ustawy. Wręcz przeciwnie. Jeżeli zaistnieje już tylko jedna niespełniona przesłanka, spośród wymienionych w powołanych wyżej przepisach, stanowi to przeszkodę dla wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności składkowych, stosownie do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy. Przesłanką uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku Skarżącej, jak to niewadliwie ustaliły organy, jest niezakończenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Zatem nawet zasadność zarzutu podniesionego w skardze, co do braku zbadania przez organy istnienia innych przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., nie miałaby wpływu na wynik sprawy.
Wskazania wymaga również, że zasada załatwiania spraw przy uwzględnieniu interesu społecznego, o której mowa w art. 7 k.p.a., nie ma zastosowania do umorzenia należności ZUS w sytuacjach, w których nie występuje całkowita nieściągalność składek w świetle art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wówczas mamy do czynienia z tzw. decyzją związaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności ZUS, nie zaś z decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego w przedmiocie umorzenia wspomnianych należności, gdyż wydanie takiej decyzji nie wchodzi w grę, bowiem naruszałaby ona prawo materialne. Kwestia uznania administracyjnego byłaby aktualna dopiero wówczas, gdyby w sprawie została ustalona całkowita nieściągalność należności ZUS wobec Skarżącej, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a taka zaś sytuacja nie miała miejsca.
Pomijając już fakt, że samo wszczęcie postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na rzecz jej wspólników nie przesądza o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, to dodatkowo Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że zgodnie z przepisem art. 108 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (stosowanym odpowiednio do należności z tytułu składek na podstawie art. 31 u.s.u.s.): Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Przepis ten odnosi się zatem również do częściowej bezskuteczności egzekucji, co nie jest tożsame z całkowitą nieściągalnością należności w rozumieniu art. 28 ust. 2 u.s.u.s.
W ocenie Sądu uznać należało, że umorzenie zaległych składek byłoby przedwczesne. Zatem decyzji ZUS nie można przypisać cech dowolności bowiem została oparta na zgromadzonym w sposób kompletny materiale dowodowym, który następnie został szczegółowo przeanalizowany.
Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom Skarżącej – zaskarżona decyzja została przekonująco uzasadniona, wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, zaś ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ uzasadniając swoje stanowisko nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów. Tym samym, wydana w sprawie decyzja spełnia wymagania stawiane przez przepisy art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267).
Należy zauważyć, że ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają – co do zasady – zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania.
Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, istnieje możliwość wyegzekwowania zaległych należności, to negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne.
Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości lub z wnioskiem o rozłożenie należności na raty w myśl art. 28 u.s.u.s., bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu.
Skład Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło