I SA/Gd 897/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. A. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 18 kwietnia 2001 Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za niepobranie należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w latach 1997-1998 1. uchyla zaskarżona decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącej kwotę 773,20 (siedemset siedemdziesiąt trzy złote 20/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 897/01 UZASADNIENIE Na podstawie przeprowadzonej w dniach od 27 stycznia do 9 marca 1999 roku kontroli podatkowej, Urząd Skarbowy w K. ustalił, że E. A. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonała zakupu kamieni polnych od rolników: w 1997 roku na łączną kwotę 208 100 zł. i w 1998 roku na łączną kwotę 69 870 zł. Organ podatkowy stwierdził, że przychody ze sprzedaży kamieni wydobywanych z gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, zgodnie z § 18 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów zaewidencjonowanych oraz niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.) podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym w formie zryczałtowanej. Stawka tego podatku w myśl § 20 pkt 1 wynosi 6% uzyskanego przychodu. Z kolei na podstawie § 20 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów, do poboru tego podatku zobowiązane są podmioty gospodarcze na których rzecz dokonywana jest sprzedaż kamieni. A. A. w latach 1997-1998 prowadziła działalność gospodarczą w zakresie produkcji kruszywa drogowego i budowlanego, sortowania kruszywa drogowego i budowlanego oraz produkcji materiałów budowlanych. W związku z tym, zdaniem organu podatkowego, pełniła rolę płatnika i była zobowiązana odprowadzać podatek zryczałtowany na rachunek urzędu skarbowego właściwego dla siedziby płatnika oraz składać deklaracje podatkowe. Biorąc powyższe pod uwagę, Urząd Skarbowy w K. wydał decyzję z dnia 12 stycznia 2001 roku, nr [...], w której orzekł o odpowiedzialności płatnika – E. A. za nie pobranie należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z tytułu zakupu od rolników kamieni polnych za lata 1997 i 1998 oraz określił wysokość nie pobranego podatku za 1997 rok w kwocie 12 486,00 zł. oraz za rok 1998 w kwocie 4 192,20 zł wraz z należytymi odsetkami. Na powyższą decyzję strona złożyła odwołanie z dnia 24 stycznia 2001 roku wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Skarżąca podniosła, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej gdyż opodatkowaniu, podlegały przychody ze sprzedaży kamieni wydobywanych z gruntu. Jej zdaniem z analizy przepisów ustawy z 4 lutego 1994 roku Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 z późn. zm.) można wywieść wniosek, że odnosi się ono jedynie do kopalin wydobywanych w celach gospodarczych. Strona przenosząc powyższe na grunt prawa podatkowego stwierdziła, że opodatkowaniu podlega sprzedaż materiałów stanowiących kopaliny, wydobywane z gruntu. Ponadto wskazała na uchybienie formalne polegające na błędnym zastosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej do niniejszej sprawy. Zarzuciła brak odniesienia się organu do faktu poboru opłaty skarbowej od zawartych umów z rolnikami. Izba Skarbowa w G. decyzją z dnia 18 kwietnia 2001 roku, nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Izba Skarbowa nie podzieliła argumentów zawartych w odwołaniu, wskazała że przepisy ustawy – Prawo geologiczne i górnicze nie mają w tej sprawie zastosowania. Na decyzję organu drugiej instancji strona złożyła skargę z dnia 21 maja 2001 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych jako wydanych niezgodnie z prawem. Skarżąca podniosła, że żaden przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego nie daje podstawy do stwierdzenia, że na stronie spoczywał obowiązek płatnika. Ponadto stwierdziła, że opodatkowaniu podlega sprzedaż kamieni wydobywanych z gruntu, a nie materiałów zbieranych z powierzchni gruntu, tak jak w przypadku kamieni polnych. Skarżąca zarzuca brak uzasadnienia faktycznego decyzji, a także nie ustosunkowanie się do faktu pobierania od umów opłaty skarbowej. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa w G. podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonych decyzjach i wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1271 z późn. zm. )sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na jej uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji § 18 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 roku w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 148, poz. 719 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają przychody rolników prowadzących gospodarstwo rolne ze sprzedaży piasku, żwiru, kamieni, gliny, glinki, torfu i innych minerałów wydobywanych z gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe przyjęły, że przychody ze sprzedaży kamieni polnych podlegają opodatkowaniu zgodnie z powołanym przepisem. Nie przedstawiły natomiast żadnej argumentacji uzasadniającej takie twierdzenie. Zdaniem Sądu analiza § 18 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego wskazuje; po pierwsze na opodatkowanie przychodów uzyskanych poprzez zamierzoną działalność rolnika pozyskującego ze swego gospodarstwa minerały w celu ich późniejszej sprzedaży; po drugie na fakt wydobywania tychże minerałów. Z zasad doświadczenia życiowego można natomiast wywieść, że kamienie polne są zbierane "przy okazji" prowadzenia działalności rolniczej. W tym przypadku nie jest zamiarem rolnika zbieranie kamieni w celu ich dalszej sprzedaży. Potwierdza to zgromadzony materiał dowodowy. Z zeznań rolników wynika, że sprzedane kamienie zbierali nawet przez 40 lat . Jednorazowa sprzedaż kamieni polnych pozyskanych przy gospodarowaniu gruntami rolnymi, zdaniem Sądu, nie podlega opodatkowaniu w myśl cytowanego § 18 rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto organy podatkowe nie podjęły próby interpretacji pojęcia "wydobywanie", ograniczając się do stwierdzenia, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przepisy prawa podatkowego nie definiują tego pojęcia. Nie zawierają go również przepisy powołanej przez stronę ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Zdaniem Sądu, w przypadku przepisu § 18 rozporządzenia Ministra Finansów, nie było zamiarem prawodawcy nadawanie pojęciu "wydobywanie" jakiegoś szczególnego znaczenia. Z tego powodu dla odczytania znaczenia tego pojęcia uzasadnionym jest posłużeniem się Słownikiem języka polskiego. Zgodnie z definicją słownikową, wydobywać to "uzyskiwać jako kopalinę; kopać węgiel, rudy, piasek itp." (Słownik Języka Polskiego PWN tom III, Warszawa 1981). Z definicji tej wynika, że aby wydobywać kamienie, muszą one znajdować się pod powierzchnią gruntu. Kamienie polne są natomiast zbierane z powierzchni gruntu. Ze powyższych względów, u rolników dokonujących sprzedaży kamieni polnych, nie powstaje obowiązek podatkowy, a zatem nie może być mowy o obowiązkach płatnika z tego tytułu. Odnosząc się do zarzutu wcześniejszego opodatkowania zawartych umów opłatą skarbową, Sąd nie podziela argumentów skarżącej. Opłata ta związana była z dokonaną czynnością zawarcia umowy cywilnoprawnej, a nie opodatkowaniem przychodu uzyskanego ze sprzedaży. W ponownie przeprowadzanym postępowaniu, organy podatkowe powinny ustalić czy przedmiotem sprzedaży były faktycznie kamienie polne. Zeznania rolników zawierają bowiem istotne sprzeczności. Przykładowo według oświadczenia B. W, sprzedane kamienie polne zbierane były z gospodarstwa 21 ha przez 40 lat. Sprzedał ich 333 tony. Z kolei inny rolnik prowadzący gospodarstwo 37 ha sprzedał łącznie 7 300 ton kamieni. Zestawienie tych zeznań świadków wskazuje na istotne rozbieżności, które nie zostały wyjaśnione w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu. Ich brak uniemożliwia prawidłową ocenę zdarzeń mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy w przedmiocie wykonalności decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w związku z art.209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.