I SA/Gd 904/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-12-20

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Zbigniew Romała, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty finansowe, które nie spełniają wymogów formalnych ustawy o rachunkowości (np. brak podpisów lub dat), mogą stanowić istotne nowe dowody lub okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dokumenty finansowe, które nie spełniają wymogów formalnych ustawy o rachunkowości, w szczególności brak im wymaganych podpisów lub dat, nie mogą być uznane za istotne nowe dowody lub okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Brak tych formalnych wymogów sprawia, że dokumenty te nie wywierają skutków prawnych w stosunkach z adresatami zewnętrznymi i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji podatkowej. W związku z tym, skarga podatnika została oddalona.
Stan faktyczny
Firma A Sp. z o.o. w upadłości złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku VAT za okres od stycznia do listopada 2002 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania podatkowego, przedstawiając bilanse sporządzone na dzień 31.12.2001 r. i 31.12.2002 r., które miały potwierdzić, że sprzedana część przedsiębiorstwa była samodzielnym zakładem sporządzającym bilans. Organy podatkowe uznały te dokumenty za niespełniające wymogów ustawy o rachunkowości (kserokopie, brak wymaganych podpisów i dat) i odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak podjęcia działań wyjaśniających i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi firmy A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do listopada 2002 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia stanu faktycznego: Urząd Kontroli Skarbowej przeprowadził w A Sp. z o.o. (dalej "Spółka") kontrolę skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2002r. W dniu [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję, w której określił Spółce za ww. okresy rozliczeniowe kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym lub kwoty zobowiązań podatkowych w wysokościach odmiennych od deklarowanych przez Spółkę w składanych deklaracjach podatkowych. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zobowiązania podatkowego za maj 2002r. i orzekł o zobowiązaniu podatkowym za ten miesiąc w wysokości [...] zł, w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej Spółka w dniu [...] dokonała sprzedaży wyodrębnionej części przedsiębiorstwa traktując ją jako czynność, która nie skutkuje obowiązkiem jej opodatkowania podatkiem VAT. W trakcie prowadzonego postępowania wymiarowego podatnik nie przedłożył żadnych dowodów, które w sposób dostatecznie wiarygodny uprawdopodabniałyby twierdzenie Spółki, że będący przedmiotem transakcji z dnia [...] oddział (zakład) był zakładem (oddziałem) samodzielnie sporządzającym bilans. W szczególności, w zgromadzonym w trakcie prowadzonego postępowania materiale dowodowym brak było sprawozdań finansowych wskazujących, że stanowią one sprawozdania samodzielnie sporządzającego bilans oddziału (zakładu). We wniosku z dnia [...] "A" sp. z o.o. zażądał wznowienia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Do wniosku dołączył dokumenty finansowe sporządzone na dzień bilansowy [...] i dzień [...] . W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w toku czynności wykonywanych w ramach postępowania upadłościowego oraz w związku z przygotowywaniem dokumentacji upadłego do archiwizacji odnalezione zostały bilanse sporządzone przez Spółkę na dzień [...] oraz na dzień [...] . Mając na uwadze fakt, iż okoliczność sporządzenia przez Spółkę przedmiotowych bilansów była przez organy obu instancji kwestionowana - ich odnalezienie, zdaniem skarżącego, uzasadniało wznowienie postępowania podatkowego, gdyż podatnik mógł dotychczasowe twierdzenia, iż będące przedmiotem sprzedaży przedsiębiorstwo było przedsiębiorstwem samodzielnie sporządzającym bilans, poprzeć dowodami w postaci odnalezionych dokumentów. W ocenie strony przedmiotowe bilanse spełniały wszystkie wymagania z punktu widzenia zasad rachunkowości, a ich treść i skuteczność sporządzenia nie mogły być w jakikolwiek sposób zakwestionowane. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej wznowił na żądanie strony postępowanie. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożone dokumenty nie stanowiły oryginałów bilansów i nie spełniały wymogów wynikających z ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm., dalej ustawa o rachunkowości). Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszoinstancyjnego uznając, że żaden z podpisów i żadna z pieczęci (zarówno pieczęć imienna jak i pieczęć jednostki) figurujących na obu wersjach bilansów nie są tożsame; a zatem żaden z przedłożonych dowodów nie może stanowić zamiennie pierwowzoru lub kopii dowodu drugiego. W opinii organu drugiej instancji, ocena zewnętrznych cech (właściwości) przedłożonych przez stronę dowodów, nie pozostawia wątpliwości, iż dokumenty te stanowią kserokopie i jako takie nie mogą zostać uznane za dowody, obligujące organ do przyjęcia, że będące przedmiotem sprzedaży przedsiębiorstwo było zakładem (oddziałem) samodzielnie sporządzającym bilans. O fakcie uznania dokumentów za kserokopie przesądza technika ich wykonania, która wskazuje, że zarówno dane liczbowe z przedłożonych bilansów (co samo w sobie nie byłoby jeszcze istotne) jak i pieczęcie oraz podpisy figurujące na tych dowodach wykonane zostały metodą tzw. suchego wykonywania kopii. Ustalenie powyższej okoliczności, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, podobnie jak porównanie treści przedłożonych bilansów, nie wymagało przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności dowodowych. Powyższe oznacza, że wszystkie podnoszone w tym zakresie przez skarżącego w odwołaniu argumenty, a w szczególności dotyczące obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, uznać należy za niezasadne. Ponadto, organ podatkowy rozwodząc się na istotą bilansu przywołał przepisy ustawy o rachunkowości i wskazał na kryteria jakie spełniać musi dokument, by w świetle prawa bilansowego mógł zostać uznany za sprawozdanie finansowe korzystające z przymiotu skuteczności i ważności w prawno-gospodarczym obrocie. Sprawozdanie, którego intencją jest korzystanie ze statusu dokumentu zaadresowania zewnętrznego, musi zostać sporządzone nie tylko na ustawowo określony dzień i w ustawowo określony sposób - dokument taki musi nadto zawierać daty i podpisy osób odpowiedzialnych za prawidłowe wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, uwiarygadniających w ten sposób rzetelność danych wykazanych w tymże dokumencie i ich zgodność z obowiązującymi przepisami. Braki formalne dokumentu skutkują tym, że dowód taki może mieć charakter co najwyżej dowodu sporządzonego dla wewnętrznych potrzeb jednostki. W stosunkach z adresatami zewnętrznymi, a więc z adresatami, do których z zamiaru ustawodawcy kierowane winny być sprawozdania finansowe (np. urząd skarbowy, czytelnicy akt rejestracyjnych Spółki znajdujących się we właściwym dla jednostki sądzie rejestrowym, do którego jej kierownik, na mocy art. 69 ustawy o rachunkowości, obowiązany jest złożyć sprawozdanie finansowe, podmioty działające w trybie ustawy o zamówieniach publicznych) dokument taki nie wywiera żadnych skutków prawnych (por. wyrok Zespołu Arbitrów z dnia 5 maja 2004r. sygn. akt UZP/ZO/0-555/04). Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wskazane dokumenty nie spełniały żadnego z wyżej przywołanych warunków, zatem całkowicie niezasadnym jest zarzut naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego, a w szczególności art.122, art. 155 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 197 O.p. Organ odwoławczy, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdził także stanowisko organu pierwszej instancji o braku obowiązku nieograniczonego poszukiwania okoliczności potwierdzających wysuwane przez stronę postępowania tezy. W skardze do WSA w Gdańsku skarżący [...] zarzucił zaskarżonej decyzji: • naruszenie przepisu art. 122 O.p. poprzez brak podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym w szczególności brak podjęcia jakichkolwiek działań w celu ustalenia, że przedstawione przez podatnika w toku postępowania bilanse nie były dokumentami oryginalnymi; • naruszenie przepisu art. 155 O.p. poprzez zaniechanie wezwania strony do złożenia wyjaśnień na okoliczność, iż złożone przez nią bilanse były dokumentami oryginalnymi choć było to, zdaniem skarżącego, niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy; • naruszenie przepisu art. 180 i art. 187 O.p. poprzez nie wykazanie inicjatywy dowodowej oraz brak przeprowadzenia w sprawie wszystkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w tym, w szczególności, potwierdzić lub zaprzeczyć poczynionym przez organ założeniom, iż przedstawione przez stronę w toku postępowania bilanse nie były dokumentami oryginalnymi co w konsekwencji spowodowało, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został, w ocenie podatnika, rozpatrzony w sposób wyczerpujący; • naruszenie art. 190 i art. 197 § 1 O.p. poprzez dokonanie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, iż przedstawione przez stronę, w toku postępowania, bilanse nie były dokumentami oryginalnymi oraz brak przeprowadzenia w tym zakresie stosownych dowodów, w sytuacji gdy organ podatkowy nie posiadał w tym zakresie wiadomości specjalnych. W ocenie skarżącego organ podatkowy pierwszej instancji, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie był uprawniony do przyjęcia, że przedłożone wraz z wnioskiem o żądanie wznowienia postępowania dokumenty finansowe stanowią kserokopie oraz, że widnieją na nich odmienne podpisy. Skarżący przywołując szeroko orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że prowadzący postępowanie organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, a w szczególności nie wezwał strony do złożenia w tym zakresie wyjaśnień lub wskazania innych dowodów świadczących o tym, że przedmiotowe dokumenty są dokumentami oryginalnymi oraz nie wykorzystał kluczowego dla sprawy środka dowodowego, jakim – w jego ocenie - winna być, sporządzona na skutek inicjatywy organu podatkowego, opinia biegłego. Powyższe, zdaniem strony, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje wadliwością decyzji, która winna być w takiej sytuacji wyeliminowana z obrotu prawnego, a także stanowi przekroczenie reguły swobodnej oceny dowodów i jest sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego oraz logiki. Ponadto skarżący podniósł, iż nieuprawniony jest także zarzut organu podatkowego, że złożone przez stronę bilanse oraz rachunki zysków i strat nie zostały sporządzone zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Skarżący powołał się na uzyskane w tym zakresie informacje od [...] Spółki oraz osoby podpisującej te dokumenty – H.N., zarzucając jednocześnie organowi, iż zaniechał ustalenia powyższej okoliczności, dla potwierdzenia której wystarczającym byłoby przeprowadzenie dowodu z zeznań ww. osoby. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora z dnia [...] . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Bezsporne pozostaje w niniejszej sprawie, że w dniu [...] Dyrektor Izby Skarbowej wydał wobec Spółki ostateczną decyzję, w której uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] w części dotyczącej zobowiązania podatkowego za maj 2002r. i orzekł o zobowiązaniu podatkowym za ten miesiąc w wysokości [...] zł, w pozostałym zakresie utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Podstawą orzeczenia było stwierdzenie, że sprzedaż B podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, albowiem podmiot ten nie był przedsiębiorstwem, zakładem ani oddziałem samodzielnie sporządzającym bilans w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r., nr 11 poz. 50 z późn. zm.). Powyższy wniosek organ wyprowadził z zebranego w sprawie materiału dowodowego, bowiem Spółka pomimo wezwań nie przedłożyła w organie podatkowym bilansu za lata 2001-2002. Istotą sporu w niniejszej sprawie była ocena czy przedłożone przez skarżącego ww. dokumenty (załączone do pism z dnia [...] i [...]) mogły stanowić istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) muszą to być istotne nowe okoliczności lub nowe dowody, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Podnieść trzeba, że bezspornym pozostaje w sprawie, iż wskazana dokumentacja stanowiła dowód nowy nieznany organom prowadzącym postępowanie wymiarowe i została ujawniona dopiero po zakończeniu tego postępowania. Spełnia ona zatem warunki określone w ww. punkcie 1,3 i 4. Wątpliwości natomiast budzi, czy wskazana dokumentacja posiada walor istotności dla zakończonego ostateczną decyzją postępowania wymiarowego. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004 nr 3, s. 22). W niniejszej sprawie strona skarżąca przedłożyła dokumenty finansowe sporządzone na dzień [...] oraz na dzień [...] , wskazując, że stanowią one bilans w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Wymaga podkreślenia, że przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji legalnej pojęcia bilansu. Jest ona zawarta w przepisach ustawy o rachunkowości. Stosownie do art. 45 ust. 1 i 2 tej ustawy (obowiązującej w latach 2001 i 2002) – bilans stanowił jeden z elementów sprawozdania finansowego (obok rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej) sporządzonego na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, o którym mowa w art. 12 ust. 2, oraz na inny dzień bilansowy. Od dnia 1 stycznia 2002r. istniał wymóg, aby przy sporządzaniu sprawozdania finansowego stosować odpowiednio zasady wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego. W myśl art. 46 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 2a i ust. 5 pkt 1 tej ustawy - treść bilansu jest sformalizowana. W bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. W przypadku sporządzania bilansu na inny dzień bilansowy niż określony w ust. 1, w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na ten dzień oraz na dzień kończący rok obrotowy bezpośrednio poprzedzający ten dzień bilansowy. Bilans powinien zawierać informacje w zakresie ustalonym dla jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń - w załączniku nr 1 do ustawy, Wykazana w aktywach bilansu, z zastrzeżeniem ust. 2a, wartość poszczególnych grup składników aktywów wynika z ich wartości księgowej, skorygowanej o: 1) dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe oraz odpisy aktualizujące, w tym również z tytułu trwałej utraty wartości składników aktywów trwałych, 2) odpisy aktualizujące wartość rzeczowych składników aktywów obrotowych, 3) odpisy aktualizujące wartość należności. Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wykazuje się w bilansie w kwocie netto po kompensacie, jeżeli jednostka ma bezwarunkowe prawo do kompensaty aktywów i zobowiązań danego rodzaju i zamierza je rozliczyć w kwocie netto albo jednocześnie wydać składnik aktywów finansowych i rozliczyć zobowiązanie finansowe. Z powyższych uregulowań można wysnuć wniosek, ze bilans jest zestawieniem wartości aktywów i pasywów, sporządzonym według skodyfikowanych zasad na konkretny dzień. Nadto przepisy prawa określają także wymogi formalne jakie winien (oprócz odpowiedniej treści) spełnić wskazany dokument, aby mógł zostać uznany za bilans jako część sprawozdania finansowego. Mianowicie stosownie do art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości - kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy. Sprawozdanie finansowe podpisuje - podając zarazem datę podpisu - osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownik jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do sprawozdania finansowego. W myśl art. 53 ust. 1 ww. ustawy - roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podkreślił, że sprawozdanie finansowe, w tym bilans posiada sformalizowany kształt. Ww. przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają nie tylko elementy struktury bilansu, ale też i jego formę. Mianowicie, wynika a nich, że bilans, jako dokument przeznaczony do obiegu zewnętrznego musi zostać sporządzony na ustawowo określony dzień i w ustawowo określony sposób. Nadto winien on zawierać podpisy osób odpowiedzialnych za prowadzenie ksiąg rachunkowych, i kierownika jednostki, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszystkich członków tego organu oraz datę podpisu. W razie braków co do formy takiego dokumentu (braki podpisów lub daty podpisu) będzie on stanowił jedynie dokument przeznaczony do obiegu wewnętrznego, nie wywierający skutków prawnych w stosunkach z adresatami zewnętrznymi. Innymi słowy nie będzie on stanowić bilansu jako elementu sprawozdania finansowego, kierowanego do adresatów zewnętrznych, w rozumieniu art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości. A skoro tak, to przedłożenie takiego zawierającego braki dokumentu (nie stanowiącego bilansu w rozumieniu przepisów ustawy o rachunkowości) nie będzie mogło być uznane jako "ujawnienie się nowej istotnej okoliczności faktycznej lub dowodu" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak trafnie zauważył organ drugiej instancji, przedłożony przez skarżącego w niniejszej sprawie dokument finansowy zatytułowany bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...] nie zawiera podpisu osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg oraz daty podpisu kierownika jednostki (widnieje na nich wyłącznie podpis dyrektora H.N.). Natomiast, bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzony na dzień [...] nie zawiera podpisu osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg rachunkowych (widnieje na nim wyłącznie podpis dyrektora H.N. oraz data [...]). W ocenie Sądu, z uwagi na to, że ww. dokumenty nie zawierają niezbędnych elementów wymaganych przepisami ustawy o rachunkowości (art. 45 ust. 1 i 2), nie stanowią one sformalizowanego bilansu z rozumieniu tej ustawy. Zatem, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, nie stanowią one istotnych nowych dowodów lub okoliczności w świetle art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i nie dają podstaw uchylenia decyzji ostatecznej w całości lub w części. W tym miejscu należy wskazać, że bez znaczenia pozostaje kwestia, czy skarżący przedłożył oryginały, czy też kserokopie dokumentacji finansowej, skoro jest ona jak wyżej wskazano, pozbawiona waloru istotności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W tym aspekcie bezprzedmiotowy pozostaje zarzut nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, skoro w niniejszej sprawie zakwestionowana została prawidłowość sporządzenia przedmiotowej dokumentacji. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd ocenił działanie organów podatkowych jako zgodne z zasadami postępowania tj. art. 122, art. 155, art. 180, art. 187, art. 191 i art. 197 § 1 O.p. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i ocenił dowody we wzajemnym ze sobą powiązaniu zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Stosownie do art. 191 O.p. organ prawidłowo ocenił na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, że przedłożone przez stronę dokumenty finansowe nie nosiły znamion istotności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., właściwie uzasadnił swoje stanowisko i wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował przy załatwianiu sprawy (zgodnie z art. 124 O.p.). Na aprobatę nie zasługuje zarzut naruszenia art. 180, art. 187 § 1, art. 155 i art. 229 O.p. polegający na nie przeprowadzeniu przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności nie przesłuchania świadka H.N. Podnieść trzeba, że obowiązek spoczywający na organach podatkowych prowadzenia postępowania dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, nie jest nieograniczony i bezwzględny. Zatem, jeśli organ stwierdzi obiektywnie, że zebrał wystarczającą ilość dowodów, aby ustalić na ich podstawie w sposób prawidłowy stan faktyczny, to nie musi kontynuować tego postępowania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, polegające na wezwaniu skarżącego do przedłożenia oryginałów bilansów załączonych do wniosku o wznowienie postępowania (k. [...] akt adm.), czego strona, w ocenie organu, nie uczyniła. Sąd zważył, że wprawdzie strona zgłosiła w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wniosek dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka H.N. (k. [...] akt adm.) na okoliczność ustalenia, czy przedmiotowa dokumentacja finansowa była dokumentacją oryginalną, przez niego podpisaną, jednakże, dowód ten nie był istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wątpliwości Sądu bowiem nie ulega, że organ odwoławczy nie kwestionował tego, że H.N. był osobą, która złożyła podpis na wskazanej dokumentacji. Organ podważał jedynie okoliczność, że oryginały bilansów przekazane wraz z pismem z dnia [...] z uwagi na różnice w podpisach (nie kwestionowano, że były to podpisy H.N.) nie były tożsame z kserokopiami tych dokumentów załączonymi do wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzić należy, że na organie podatkowym ciążył wprawdzie obowiązek odniesienia się do zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego (przeprowadzenie dowodu lub oddalenie wniosku dowodowego), co stanowi naruszenie przepisów postępowania, jednakże nie jest ono na tyle istotne, aby mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznając, że w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. a contrario nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji, bądź stwierdzeniem jej wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło