I SA/Gd 916/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-03-11
Skład orzekający: Marek Kraus, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego określające N. Sp. z o.o. jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokość nieprzekazanej kwoty, mimo twierdzeń Spółki o braku wymagalności zajętych wierzytelności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo określiły wysokość nieprzekazanej kwoty. Zajęcie wierzytelności przez organ egzekucyjny nakłada na dłużnika ustawowy obowiązek jej realizacji. Twierdzenia o braku wymagalności wierzytelności, zgłoszone dopiero na etapie zażalenia, nie mogły być uznane za skuteczne uchylanie się od przekazania zajętej kwoty, zwłaszcza gdy wcześniej Spółka uznawała te wierzytelności i wskazywała na problemy z płynnością finansową jako przyczynę braku przekazania środków. Ciężar dowodu co do braku wymagalności spoczywa na dłużniku, a Spółka nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. (Skarżąca) została wezwana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do przekazania zajętych wierzytelności przysługujących N.2. Sp. z o.o. w ramach postępowania egzekucyjnego. Po kilku wezwaniach i zawiadomieniach o zajęciu, organ egzekucyjny wydał postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS, argumentując, że zajęte wierzytelności nie były wymagalne z uwagi na zawarte porozumienie z N.2. Sp. z o.o. odraczające terminy płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 września 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.236.2024.AR w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty oddala skargę.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2. 236.2024.AR, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej jako "k.p.a.", art. 17 § 1, art. 18 i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia N.1. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik US" lub "organ egzekucyjny") wydane dnia 17 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia Spółce jako dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku N.2. Sp. z o.o. z siedzibą
w [...] (dalej: "Zobowiązana") nieprzekazanej kwoty, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku N.2. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieuregulowane należności podatkowe.
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Zobowiązanej - na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] z dnia 20 maja 2021 r. o zajęciu w N.1. Sp. z o.o. wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń z ww. Spółką.
W zawiadomieniu o zajęciu wymieniono tytułu wykonawcze, w oparciu o które dochodzono kwoty w łącznej wysokości 1.076.134,54 zł, w tym 824.477,16 zł należności głównej. Zawiadomienie doręczono Spółce dnia 7 czerwca 2021 r. (w trybie art. 44 k.p.a.), natomiast N.2. Sp. z o.o. otrzymała je 24 maja 2021 r.
10 czerwca 2022 r. Naczelnik US sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu u Spółki wierzytelności przysługujących N.2. Sp. z o.o. Podstawę tego zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...], w oparciu o które dochodzono kwoty w łącznej wysokości 372.166,54 zł,
w tym 320.244,20 zł należności głównej. Zawiadomienie doręczono Spółce 22 czerwca 2022 r., natomiast N.2. Sp. z o.o. otrzymała je 20 czerwca 2022 r.
W dniu 1 lipca 2022 r. do Urzędu Skarbowego w [...] wpłynęła odpowiedź Spółki na ww. zawiadomienie, w którym oświadczyła, że uznaje wierzytelność zajętą zawiadomieniem nr [...] z 10 czerwca 2022 r.
Następnie w dniu 13 grudnia 2022 r. organ egzekucyjny sporządził kolejne zawiadomienie nr [...] o zajęciu w N.1. Sp. z o.o. wierzytelności przysługujących N.2. Sp. z o.o., których podstawę stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika US: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz przez Prezydenta Miasta [...]: nr [...],[...],[...],[...]. Łączna kwota dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych należności wynosiła 13.957,81 zł, z czego kwota 11.180,62 zł stanowiła należność główną. Zawiadomienie N.1. Sp. z o.o. doręczono 20 grudnia 2022 r., natomiast zobowiązanej N.2. Sp. z o.o. - 15 grudnia 2022 r.
W dniu z 13 kwietnia 2023 r. Naczelnik US sporządził pismo, w którym ponaglił Spółkę do udzielenia odpowiedzi na zawiadomienie nr [...] z 13 grudnia 2022 r. Ww. przesyłka została doręczona N.1. Sp. z o.o. 18 kwietnia 2023 r.
23 stycznia 2023 r., organ pierwszej instancji sporządził kolejne zawiadomienie (nr [...]) o zajęciu w N.1. Sp. z o.o. wierzytelności przysługujących N.2. Sp. z o.o. Podstawę zajęcia stanowiły tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika US o numerach: [...],[...],[...] oraz przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] i nr [...], na podstawie których dochodzono należności w łącznej wysokości 112.004,15 zł (w tym 99.188,00 zł należności głównej). Zawiadomienie doręczono Skarżącej 30 stycznia 2023 r., natomiast Zobowiązanej 27 stycznia 2023 r.
W piśmie z 6 lutego 2023 r., sporządzonym w odpowiedzi na zawiadomienie nr [...], N.1. Sp. z o.o. wskazała, że uznaje zajętą wierzytelność.
30 października 2023 r., organ pierwszej instancji sporządził pismo, którym wezwał N.1. Sp. z o.o. do niezwłocznego przekazania kwot zajętych zawiadomieniem nr [...], wskazania osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia wierzytelności oraz przedstawienia dokumentów pozwalających stwierdzić:
1) łączną kwotę wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o., wymagalnych od dnia odbioru zawiadomienia nr [...], tj. od dnia 22 czerwca 2022 r.,
2) wymagalną kwotę wierzytelności na dzień sporządzenia odpowiedzi, przypadającą na rzecz N.2. Sp. z o.o.,
3) czy Spółka przekazywała po dacie odbioru zawiadomienia [...], tj. po 22 czerwca 2022 r. jakiekolwiek kwoty na rzecz N.2. Sp. z o.o.,
4) czy Spółka dokonywała płatności na rzecz N.2. Sp. z o.o. tytułem faktur wystawionych od 18 lipca 2022 r. do 20 marca 2023 r.,
5) przyczyny braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot.
Wezwanie doręczono Skarżącej 8 listopada 2023 r.
Organ egzekucyjny pismem z 8 listopada 2023 r. wezwał N.1. Sp. z o.o. do niezwłocznego przekazania kwot zajętych zawiadomieniem nr [...], wskazania osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia wierzytelności oraz przedstawienia dokumentów pozwalających stwierdzić:
1) łączną kwotę wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o., wymagalnych od dnia odbioru przez N.1. Sp. z o.o. zawiadomienia nr [...], tj. od dnia 30 stycznia 2023 r.,
2) wymagalną kwotę wierzytelności na dzień sporządzenia odpowiedzi, przypadającą na rzecz N.2. Sp. z o.o.,
3) czy N.1. Sp. z o.o. przekazywała po dacie odbioru zawiadomienia [...], tj. po 30 stycznia 2023 r., jakiekolwiek kwoty na rzecz N.2. Sp. z o.o.,
4) czy N.1. Sp. z o.o. dokonywała płatności na rzecz N.2. Sp. z o.o. tytułem faktur nr [...] z 15 marca 2023 r. i nr [...] z 20 marca 2023 r.,
5) przyczyny braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot.
Wezwanie doręczono N.1. Sp. z o.o. 21 listopada 2023 r.
Podając sygnaturę wezwania nr [...] z 30 października 2023 r., Spółka pismem z dnia 24 listopada 2023 r., odpowiedziała, iż: łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. od dnia 22 czerwca 2022 r. wynosi 855.709 zł, kwota wymagalna na dzień 29 czerwca 2022 r. wynosi 0,00 zł, N.1. Sp. z o.o. nie przekazywała żadnych kwot na rzecz N.2. Sp. z o.o. po dniu 22 czerwca 2022 r., nie dokonywała również po tej dacie na rzecz Zobowiązanej płatności, przyczyną braku przekazania zajętych kwot były utrzymujące się problemy z płynnością finansową oraz, że na chwilę obecną N.1. Sp. z o.o. realizuje zobowiązania związane z zaległościami wobec Urzędu Skarbowego w [...] oraz ZUS, zaś osobą odpowiedzialną za realizację zajęcia wierzytelności jest Prezes Zarządu A.B.
W dniu 22 marca 2024 r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie, którym na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. określił Skarżącej - jako dłużnikowi zajętej wierzytelności
- wysokość zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku N.2. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie zawiadomień: nr [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 23 stycznia 2023 r. nieprzekazanej kwoty w wysokości:
1) 419 432,20 zł - z tytułu należności głównych dochodzonych zaległości wraz:
- z odsetkami za zwłokę liczonymi od kwoty 359 341,00 zł, które na dzień 22 marca 2024 r. wyniosły 110 220,14 zł, pouczając jednocześnie Spółkę o konieczności naliczania dalszych odsetek za zwłokę od dnia następującego po dniu wydania postanowienia do dnia zapłaty,
- z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 2 207,20 zł, które na dzień 22 marca 2024 r. wyniosły 689,86 zł, pouczając jednocześnie Spółkę o konieczności naliczania dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następującego po dniu wydania postanowienia do dnia zapłaty,
2) 45.339,57 zł - z tytułu kosztów egzekucyjnych,
3) 260 zł - z tytułu kosztów upomnienia.
2.2. Na postanowienie organu pierwszej instancji Spółka wniosła w ustawowym terminie zażalenie zarzucając Naczelnikowi US naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 71a § 9 u.p.e.a.
W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor IAS w dniu 17 czerwca 2024 r. wydał postanowienie, którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
2.3. 17 lipca 2024 r. Naczelnik US ponownie wydał postanowienie, którym na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. określił N.1. Sp. z o.o. - jako dłużnikowi zajętej wierzytelności - wysokość zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku N.2. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie zawiadomień: nr [...] z 20 maja 2021 r., nr [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r., nr [...] z 23 stycznia 2023 r. nieprzekazanej kwoty w wysokości 855.709 zł.
Skarżąca pismem z dnia 30 lipca 2024 r. zakwestionowała wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie. Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konsekwencją których było stwierdzenie braku podstaw N.1. Sp. z o.o. do uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo braku istnienia wymagalnej wierzytelności,
- art. 71a § 9 u.p.e.a. polegające na niesłusznym przyjęciu, że N.1. Sp. z o.o., jako dłużnik zajętej wierzytelności, bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo, że faktycznie pomiędzy N.2. Sp. z o.o. a N.1. Sp. z o.o. nie powstała wymagalna wierzytelność, a zatem brak jest również podstaw do określenia jej wysokości i prowadzenia wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu złożonego zażalenia Spółka podniosła, że zajęte przez organ egzekucyjny wierzytelności istniały, ale nie były i nie są na dzień sporządzenia pisma wymagalne, bowiem N.1. Sp. z o.o. oraz N.2. Sp. z o.o. zawarły porozumienie,
z którego wynika, że spółka N.1. podjęła proces inwestycyjny polegający na nabyciu gruntu zawierającego pokłady [...], natomiast spółka N.2. będzie podmiotem, który uzyska możliwość nabycia [...] w cenach obowiązujących w 2022 r. do wartości [...] zł. Celem uzyskania korzyści z możliwości nabycia [...] w cenach obowiązujących
w 2022 r. N.2. Sp. z o.o. w porozumieniu wyznaczyła termin uregulowania (spłaty) istniejących i przyszłych należności na 90 dni od daty eksploatacji [...], nie później niż do dnia 31 grudnia 2025 r. Skarżąca wskazała również, że środki, które nie są wymagalne na dzień sporządzenia zażalenia, N.1. Sp. z o.o. przeznacza na finansowanie procesu inwestycyjnego. W związku z powyższym, Skarżąca stwierdziła, że na dzień sporządzenia zażalenia nie istnieją wierzytelności wymagalne, które N.1. Sp. z o.o. była zobowiązana przekazać organowi egzekucyjnemu.
2.4. Postanowieniem z dnia 9 września 2024 r. Dyrektor IAS po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik US prawidłowo określił Skarżącej na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. wysokość nieprzekazanej kwoty.
Organ wskazał, iż postanowienie o określeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty wydaje się, po wcześniejszym stwierdzeniu przez organ egzekucyjny okoliczności świadczących o bezpodstawnym uchylaniu się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania jej organowi egzekucyjnemu. W przypadku stwierdzenia zaistnienia takich okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o ww. podstawę prawną następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.
W ocenie Dyrektora IAS, określenie Spółce wysokości nieprzekazanej kwoty poprzedzone zostało wykazaniem przez Naczelnika US bezpodstawnego uchylania się Spółki od przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności zajętych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku N.2. Sp. z o.o.
W uzasadnieniu przypomniano, że należne Spółce N.2. wierzytelności zostały przez organ pierwszej instancji zajęte u Skarżącej zawiadomieniami nr: [...] z 20 maja 2021 r., [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r. i nr [...] z 23 stycznia 2023 r. W zawiadomieniach o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane zaległości N.2. Sp. z o.o., które na dzień wydania skarżonego postanowienia wynosiły łącznie 1.889.201,31 zł (w tym łączna kwota należności głównych – 1.189.604,45 zł, łączna kwota odsetek – 605.384,20 zł, łączna kwota kosztów egzekucyjnych – 93.434,66 zł oraz łączna kwota kosztów upomnień – 778 zł) i nie uległy one zmniejszeniu.
Dokonując ww. zawiadomieniami zajęć wierzytelności przysługujących N.2. Sp.
z o.o. z tytułu sprzedaży towarów/usług objętych wystawionymi przez Zobowiązaną fakturami VAT oraz innych (w tym przyszłych) wierzytelności, organ egzekucyjny wezwał jednocześnie Skarżącą, aby wszelkie należne Zobowiązanej spółce kwoty bez zgody organu egzekucyjnego jej nie uiszczano, lecz przekazano organowi egzekucyjnemu, zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a.
W odpowiedzi na zawiadomienie nr [...] z 10 czerwca 2022 r., Strona złożyła organowi egzekucyjnemu oświadczenie z 29 czerwca 2022 r. o uznaniu zajętych wierzytelności. Również w piśmie z 6 lutego 2023 r., będącym odpowiedzią na zawiadomienie nr [...] z 23 stycznia 2023 r. Skarżąca oświadczyła, że jest dłużnikiem N.2. Sp. z o.o. i uznaje zajęte wierzytelności.
Istnienie powyższych wierzytelności potwierdza również zgromadzony w sprawie materiał, tj. pliki JPK_VAT, na podstawie których Naczelnik US ustalił, że po dacie dokonania zajęcia, tj. po dniu 7 czerwca 2022 r., aż do roku 2023, pomiędzy Stroną
a N.2. Sp. z o.o. istniała ścisła współpraca gospodarcza, czego dowodem są faktury wystawione przez Zobowiązaną, dokumentujące sprzedaż Stronie towarów/usług i środków trwałych w ww. okresie. Również w piśmie z 24 listopada 2023 r. Strona wskazała, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. wynosi 855.709,00 zł brutto, przy czym, nie przekazano organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem realizacji ww. zajęcia, argumentując to problemami z płynnością finansową.
Wobec powyższego, Dyrektor IAS stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że uchylanie się przez Stronę jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Wierzytelnościami przysługującymi N.2. Sp. z o.o., Spółka nie mogła swobodnie dysponować od momentu ich zajęcia przez organ egzekucyjny, ale powinna je była niezwłocznie przekazać organowi egzekucyjnemu.
Tym samym, zgodzono się z organem pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przesłanka bezpodstawnego uchylania się od przekazania wierzytelności na poczet zajęć dokonanych zawiadomieniami nr: [...] z 20 maja 2021 r., nr [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r. i nr [...] z 23 stycznia 2023 r. została spełniona, bowiem po dokonaniu ww. zajęć nie przekazano organowi egzekucyjnemu zajętych kwot. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby w sprawie zaszły okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności.
W kontekście powyższego stwierdzono że za okoliczność taką w niniejszej sprawie nie może być uznana - podjęta przez Skarżącą na etapie zażalenia na postanowienie wydane w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. - próba negowania wymagalności zajętych wierzytelności.
Zauważono, że do dnia wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, Spółka wskazywała, że przyczyną braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot, są problemy z płynnością finansową firmy, a nie brak wymagalności zajętych wierzytelności. Również w pismach z 29 czerwca 2022 r. i z 6 lutego 2023 r. nie wskazywano na brak wymagalności wierzytelności zajętych ww. zawiadomieniami. Wprost przeciwnie - w piśmie z 24 listopada 2023 r. stanowiącym odpowiedź na pismo Naczelnika US, w którym wezwano do przekazania zajętych kwot i przedstawienia dokumentów pozwalających stwierdzić łączną kwotę wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. wymagalnych od dnia odbioru zawiadomienia nr [...], wskazano, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. od dnia 22 czerwca 2022 r. wynosi 855.709,00 zł brutto.
W kontekście powyższego Dyrektor IAS stwierdził, że Strona nie przedstawiła organowi egzekucyjnemu żadnych dowodów na potwierdzenie, iż wierzytelności zajęte wymienionymi zawiadomieniami nie są wymagalne lub istnieją jakiekolwiek okoliczności prawne uzasadniające niemożność ich przekazania organowi egzekucyjnemu zgodnie
z dyspozycją zawartą w zawiadomieniach, tym bardziej, że ciężar dowodu spoczywa w tej kwestii na dłużniku zajętej wierzytelności.
Ponadto o niezastosowaniu się do dyspozycji zawartej w ww. zawiadomieniach przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu świadczy też treść zażalenia wniesionego na postanowienie organu pierwszej instancji w którym Skarżąca przyznała, że "środki, które nie są wymagalne na dzień dzisiejszy spółka N.1. przeznacza na finansowanie procesu inwestycyjnego."
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że okoliczności, które uniemożliwiały przekazanie zajętych kwot organowi egzekucyjnemu zostały wskazane dopiero w piśmie
z 24 listopada 2023 r. i były inne niż te wskazywane w zażaleniu, bowiem w piśmie tym jako przyczynę braku przekazania zajętych kwot podano utrzymujące się problemy
z płynnością finansową firmy. Podano również, że na chwilę obecną realizowane są zobowiązania związane z zaległościami wobec Urzędu Skarbowego w [...] oraz ZUS.
Powoływanie się na okoliczność zawarcia z N.2. Sp. z o.o. porozumienia odraczającego w czasie wymagalność zajętych wierzytelności, już po dokonaniu zajęcia, (jak wskazał organ) nie mogło odnieść pozytywnego dla Spółki skutku.
Dyrektor IAS wskazał, iż prawidłowo również została przez organ pierwszej instancji określona kwota nieprzekazanych wierzytelności. Odpowiada ona bowiem uznanej wierzytelności (855.709 zł) i jednocześnie nie przekracza dochodzonych od Zobowiązanej należności wskazanych ww. zawiadomieniach, obliczonych na dzień wydania skarżonego postanowienia (1.889.201,31 zł).
Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że Naczelnik US zasadnie przyjął, że uchylanie się przez Stronę, jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Prawidłowo zatem zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a..
Dodatkowo Dyrektor IAS podał, iż w sprawie organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli, o której mowa art. 71a § 9 u.p.e.a., wydając postanowienie w przedmiocie określenia Spółce wysokości nieprzekazanej kwoty na podstawie posiadanych informacji, tj. danych zawartych w JPK_VAT oraz oświadczeń Skarżącej, świadczących o współpracy gospodarczej istniejącej pomiędzy Spółkami, do majątku którego Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne (N.2. Sp. z o.o.). Jak wskazał przeprowadzenie kontroli nie jest niezbędne w każdym przypadku, a zwłaszcza wówczas, gdy na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (przykładowo NSA w wyroku z 26 maja 2022 r. o sygn. akt III FSK 618/21).
W ocenie Dyrektora IAS, w analizowanej sprawie, zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezpodstawnego uchylania się Spółki od przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ egzekucyjny zgromadził dokumentację świadczącą o współpracy gospodarczej Spółki z N.2. Sp. z o.o. Ponadto Spółka kilkukrotnie wypowiadała się potwierdzając istnienie zajętych wierzytelności.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora IAS zarzuciła naruszenie:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konsekwencją których było stwierdzenie braku podstaw skarżącego do uchylenia się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo braku istnienia wymagalnej wierzytelności;
2) art. 71a § 9 u.p.e.a. polegające na niesłusznym przyjęciu, że N.1. Sp. z o.o. jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo że faktycznie pomiędzy zobowiązanym, a skarżącym nie powstała wymagalna wierzytelność, a zatem brak jest również podstaw do określenia jej wysokości
i prowadzenia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi na wskazane powyżej naruszenie prawa, Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał stanowisko przedstawione
w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z kolei z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS
z dnia 9 września 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia
17 lipca 2024 r. w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Badając z kolei rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania
z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.3. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec Skarżącej postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Na wstępie należy wskazać, że zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.
Przepisem art. 89 i następne u.p.e.a. ustawodawca umożliwił przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 u.p.e.a.
W myśl art. 89 § 2 zd. 1 u.p.e.a. zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Oceny skuteczności doręczania zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należy dokonywać według przepisów art. 39 i następnych k.p.a. Po prawidłowym zawiadomieniu dłużnika zajętej wierzytelności powstaje obowiązek złożenia przez niego oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 u.p.e.a. i ewentualnie nałożenie na niego kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku (art. 168e u.p.e.a.).
Powołać w tym miejscu należy również art. 67a § 1 u.p.e.a., według którego organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.
Zdaniem Sądu, art. 91 u.p.e.a. upoważnia natomiast organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a., tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis art. 71 § 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności.
5.4. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu zawiadomieniami dokonano u Skarżącej zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności. Pisma te sporządzone zostały zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wzorów i dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych
i zawierały pouczenie o możliwości ściągnięcia nieprzekazanej organowi wierzytelności bezpośrednio od dłużnika - w przypadku bezpodstawnego uchylenia się od przekazania zajętych wierzytelności. Pomimo zajęcia wierzytelności i otrzymania zawiadomień,
w których organ egzekucyjny wezwał Spółkę, aby należnej kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała Zobowiązanej, Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku.
W ocenie Sądu istotne dla niniejszej sprawy jest przypomnienie, że otrzymanie zawiadomienia o zajęciu nakłada na dłużnika zajętej wierzytelności ustawowy obowiązek realizacji tego zajęcia.
Z akt sprawy wynika, że należne spółce N.2. wierzytelności zostały przez Naczelnika US w [...] zajęte u Skarżącej zawiadomieniami: nr [...] z 20 maja 2021 r., nr [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r., oraz nr [...] z 23 stycznia 2023 r. W zawiadomieniach o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane zaległości N.2. Sp. z o.o. w łącznej wysokości 1.889.201,31 zł (w tym łączna kwota należności głównych – 1.189.604,45 zł, łączna kwota odsetek od zaległości w wysokości 605.384,20 zł, łączna kwota kosztów upomnień w wysokości 778 zł oraz łączna kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 93.434,66 zł ).
Dokonując ww. zawiadomieniami zajęć wierzytelności przysługujących N.2. Sp.
z o.o. z tytułu sprzedaży towarów/usług objętych wystawionymi przez zobowiązaną fakturami VAT oraz innych (w tym przyszłych) wierzytelności, organ egzekucyjny wezwał jednocześnie Skarżącą, aby wszelkie należne Zobowiązanej spółce kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała Zobowiązanej, ale przekazała organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a..
W odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 10 czerwca 2022 r., Skarżąca złożyła organowi egzekucyjnemu oświadczenie z dnia 29 czerwca 2022 r. o uznaniu zajętych wierzytelności. Również w piśmie z dnia 6 lutego 2023 r. będącym odpowiedzią na zawiadomienie nr [...], Spółka wskazała, że uznaje zajętą wierzytelność.
Istnienie powyższych wierzytelności potwierdza również zgromadzony w sprawie materiał w postaci plików JPK_VAT, na podstawie których Naczelnik US ustalił, że po dacie dokonania pierwszego z zajęć tj. po dniu 7 czerwca 2021 r. aż do 2023 r. pomiędzy N.1. Sp. z o.o., a N.2. Sp. z o.o. istniała ścisła współpraca gospodarcza, czego dowodem są faktury wystawione przez Zobowiązaną, dokumentujące sprzedaż Skarżącej towarów/usług i środków trwałych w ww. okresie. Z plików JPK_VAT wynika, że w okresie obejmującym czerwiec 2022 r. - listopad 2023 r. Zobowiązana wystawiła faktury dokumentujące sprzedaż na rzecz Skarżącej w łącznej wysokości 855.709 zł brutto. Skarżąca w piśmie z dnia 24 listopada 2023 r. podała, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. wynosi 855.709 zł brutto. Przy czym, N.1. Sp. z o.o. nie przekazała organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem realizacji ww. zajęcia, argumentując to problemami z płynnością finansową i realizacją zobowiązań związanych z zaległościami wobec Urzędu Skarbowego w [...] oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że uchylanie się przez Skarżącą jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Wierzytelnościami przysługującymi N.2. Sp. z o.o., Skarżąca nie mogła swobodnie dysponować od momentu ich zajęcia przez organ egzekucyjny, lecz zobowiązana je była niezwłocznie przekazać organowi egzekucyjnemu.
Z akt sprawy nie wynikało z kolei, aby w sprawie zaistniały okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż za okoliczność pozwalającą skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela nie może być uznana podjęta przez Stronę na etapie zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. próba negowania wymagalności zajętych wierzytelności. Jak przy tym zauważył, do dnia wydania postanowienia przez Naczelnika US, Skarżąca za przyczynę braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot podawała problemy
z płynnością finansową firmy, nie zaś brak wymagalności zajętych wierzytelności. Również w pismach z dnia 29 czerwca 2022 r. oraz z dnia 6 lutego 2023 r. Skarżąca spółka nie wskazywała na brak wymagalności wierzytelności zajętych podanymi wyżej zawiadomieniami. Przeciwnie, w piśmie z dnia 24 listopada 2023 r. będącym odpowiedzią na pismo Naczelnika US (w którym m. in. wezwano Stronę do przekazania zajętych kwot), N.1. Sp. z o.o. wskazała, iż łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N.2. Sp. z o.o. od dnia 22 czerwca 2022 r. wynosi 855.709 zł.
Z powyższego wynika zatem, iż Skarżąca nie przedstawiła organowi egzekucyjnemu dowodów mogących potwierdzać, iż wierzytelności zajęte zawiadomieniami: nr: [...] z 20 maja 2021 r., [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r. i nr [...] z 23 stycznia 2023 r. nie są wymagalne bądź istnieją inne okoliczności prawne, które uzasadniałyby niemożność ich przekazania organowi egzekucyjnemu zgodnie z dyspozycją zawartą w tych zawiadomieniach. Co ważne w podanym zakresie ciężar dowodu spoczywa na dłużniku zajętej wierzytelności. Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego fakt zawarcia z N.2. Sp. z o.o. porozumienia (na który się powoływała) wywodząc twierdzenie o braku wymagalności zajętych wierzytelności.
Podkreślić ponadto należy - na co już wskazywał organ w skarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie kwestia wymagalności, czy też jej braku, nie ma istotnego znaczenia w kontekście treści zażalenia, które Skarżąca wniosła na postanowienie organu pierwszej instancji. Strona przyznała w nim bowiem, że "środki, które nie są wymagalne, na dzień dzisiejszy spółka N.1. przeznacza na finansowanie procesu inwestycyjnego", co świadczy o niezastosowaniu się przez Skarżącą do dyspozycji zawartej we wskazanych zawiadomieniach przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Podkreślenia wymaga, że po dokonaniu zajęcia Spółka nie była już uprawniona do swobodnego rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. Skoro na mocy art. 67a § 1 u.p.e.a., Naczelnik US zajmując u Skarżącej wierzytelności przysługujące N.2. sp. z o.o., wstąpił w prawa zobowiązanego podmiotu, to Spółka zobowiązana była przekazać kwoty wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny bowiem stosownie do wspomnianego już art. 67a u.p.e.a. może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z kolei, dłużnik zajętej wierzytelności po zajęciu wierzytelności, zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. powinien przekazać organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub oświadczyć z jakiego powodu odmawia tego przekazania. Oznacza to, iż po zajęciu wierzytelności (które bezspornie w niniejszej sprawie istniały), Skarżąca nie była już uprawniona do rozporządzania wierzytelnościami w żaden sposób.
Warto również podnieść, że w podanych wyżej zawiadomieniach o zajęciu wierzytelności organ wezwał Spółkę do złożenia oświadczenia nie tylko w zakresie tego, czy uznaje zajętą wierzytelność, lecz również zobowiązał ją do wskazania czy przekaże organowi zajęte wierzytelności, a jeśli nie to z jakiego powodu odmawia ich przekazania.
W odpowiedzi na powyższe Strona wskazała na uznanie zajętych wierzytelności, nie wskazał natomiast, że ich nie przekaże, bądź nie przekaże ich z powodu prawnie uzasadnionych przeszkód.
Z kolei okoliczności, które uniemożliwiły Spółce przekazanie zajętych kwot zostały wskazane organowi egzekucyjnemu dopiero w piśmie z 24 listopada 2023 r. i były inne niż podniesione w zażaleniu. Skarżąca wskazała bowiem na problemy z płynnością finansową oraz na realizację zobowiązań związanych z zaległościami wobec organu podatkowego i ZUS.
W ocenie Sądu organy prawidłowo zatem uznały, że powoływanie się przez Skarżącą (na etapie zażalenia) na okoliczność zawarcia z N.2. Sp. z o.o. porozumienia odraczającego w czasie wymagalność zajętych wierzytelności, już po dokonaniu zajęcia, nie mogło odnieść pozytywnego dla Strony skutku. Organ egzekucyjny stosownie bowiem do wspomnianego już przepisu art. 67a u.p.e.a. może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z kolei, dłużnik zajętej wierzytelności po zajęciu wierzytelności, zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. powinien przekazać organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub oświadczyć z jakiego powodu odmawia tego przekazania. Oznacza to, iż po zajęciu wierzytelności (które bezspornie istniały w chwili dokonania zajęcia), skarżąca nie była już uprawniona do rozporządzania wierzytelnościami i miała obowiązek przekazania kwot zajętych wierzytelności - organowi egzekucyjnemu. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, iż sprawie wystąpiły okoliczności, które umożliwiałyby skuteczne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności.
Zdaniem Sądu w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził również, że prawidłowo została przez organ pierwszej instancji określona także kwota nieprzekazanych przez Skarżącą wierzytelności. Odpowiadała ona bowiem uznanej przez Stronę wierzytelności wynoszącej 855.709 zł i nie przekraczała ona jednocześnie dochodzonych od Zobowiązanej należności wskazanych w zawiadomieniach nr: [...] z 20 maja 2021 r., [...] z 10 czerwca 2022 r., nr [...] z 13 grudnia 2022 r. i nr [...] z 23 stycznia 2023 r., obliczonych na dzień wydania postanowienia pierwszej instancji (1.889.201,31 zł). Ustalono również, że określona przez organ pierwszej instancji kwota nie uległa zmniejszeniu na dzień wydania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego Sąd uznał, że organ trafnie uznał, iż Naczelnik US zasadnie przyjął, że uchylanie się przez Skarżącą, jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Prawidłowo zatem zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a.
Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, iż z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny zgromadził niezbędną dokumentację pozwalającą na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, wśród których znalazły się dane zawarte w JPK_VAT, oświadczenia Skarżącej w tym świadczące o współpracy gospodarczej Skarżącej, a podmiotem do którego Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne, jak również Skarżąca kilkukrotnie wypowiadała się potwierdzając istnienie zajętych wierzytelności. Tym samym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę zebrania dodatkowego materiału dowodowego, w tym poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych u Skarżącej, jako u dłużnika zajętej wierzytelności.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie wskazuje się, że dopuszczalne jest odstąpienie od przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności, jeżeli zebrany materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości zaświadcza o wystąpieniu przesłanki określonej w art. 71a § 9 u.p.e.a.( por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1377/23, publ. CBOSA ).
W ocenie Sądu materiał sprawy stanowił zatem wystraczającą podstawę by stwierdzić bezpodstawne uchylanie się przez Skarżącą od przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W niniejszej sprawie nie zaszły natomiast żadne okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności.
5.5. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia przepisów postępowania; art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Zauważyć należy, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej". Ponadto, nawet wówczas, gdy zachodzi potrzeba ich stosowania należy czynić to w myśl zapisu ustawowego "odpowiednio", a nie wprost. Odpowiednie stosowanie określonych przepisów k.p.a. w zależności od przedmiotu regulacji prowadzić może do stosowania tych przepisów w pełnym zakresie (w ich bezpośrednim brzmieniu), zastosowania ich z odpowiednimi modyfikacjami lub do odmowy zastosowania przepisu z uwagi na odmienne unormowanie pewnych kwestii w u.p.e.a. Odpowiednie stosowanie prawa może zatem prowadzić do wniosku, że pewne unormowania przepisu, do którego nastąpiło odesłanie znajdują zastosowanie do instytucji regulowanej przez przepis odsyłający, inne natomiast nie mogą znaleźć takiego zastosowania. To oznacza, że "odpowiednie" zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym może być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, żeby uzupełniać, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe ustalenia znajdują zastosowanie w zakresie interpretacji odpowiedniego zastosowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że skoro do u.p.e.a. wprowadzono zasady ogólne i szczególne przepisy procesowe, to one powinny być stosowane w pierwszej kolejności w postępowaniu egzekucyjnym. Uzupełniające zastosowanie przepisów k.p.a. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie stoi to w sprzeczności z celami u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1100/23, publ. CBOSA; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym. Komentarz, Wrocław 2011, str. 270-271). W związku z tym odpowiednie stosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, musi nastąpić przy uwzględnieniu specyfiki - charakteryzującego się przymusowością - postępowania egzekucyjnego, rządzących tym postępowaniem zasad, w tym zwłaszcza zasady efektywności i skuteczności stosowania środków egzekucyjnych prowadzących do wykonania obowiązku.
W oparciu o powyższe podnosi się więc, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio m.in. zasady: wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postepowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej.
Sąd stwierdza, że organy nie naruszyły art. 7 k.p.a. w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje trzy istotne zasady. Przede wszystkim nakazuje organom administracji stanie na straży praworządności. Po drugie, nakazuje też organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). I po trzecie, przepis ten nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli (zob. P. M. Przybysz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 7). Zauważyć należy, że organy nie mogły pominąć ustalonych przez siebie okoliczności. Wbrew zapatrywaniom Skarżącej, to właśnie zignorowanie tych okoliczności przez organy stanowiłoby naruszenie wskazanych unormowań. Natomiast w związku z brakiem przekazania zajętej kwoty wierzytelności organ zasadnie określił Skarżącej jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia zostało wydane z poszanowaniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sposób wyczerpujący został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy przeprowadzeniu koniecznych czynności wyjaśniających, zaś ocena okoliczności sprawy wyrażona w zaskarżonym postanowieniu została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 124 § 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w podanym zakresie przepisami prawa.
5.6. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło