I SA/Gd 929/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc sierpień 2005 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 października 2008 r., a odpis rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem doręczył skarżącej w dniu 18 maja 2009 r. W dniu 25 maja 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Prezes Zarządu skarżącej wyjaśniła, że od 7 czerwca 2008 r. jest jedyną osobą upoważnioną do reprezentacji spółki i w okresie, kiedy upływał termin do złożenia skargi przebywała na dwudniowym urlopie (w dniach 26 i 27 listopada 2008 r.). Prezes zarządu dodatkowo wyjaśniła, że skargę na jej zlecenie sporządzała kancelaria prawna i projekt skargi otrzymała drogą elektroniczną w dniu 26 listopada 2008 r. Mąż poinformował ją telefonicznie o wpływie projektu skargi, informując jednocześnie omyłkowo, że termin złożenia skargi upływa 29 listopada 2008 r. Prezes Zarządu podkreśliła, że była przekonana, iż termin wniesienia skargi upływa 28 listopada 2008 r. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na powyższe rozstrzygnięcie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W uzasadnieniu tego postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie mógł zostać uznany za spóźniony. Sąd odwoławczy uznał, że ww. wniosek winien zostać ponownie zbadany przez Sąd pierwszej instancji, akcentował konieczność ustalenia, czy niewiedza skarżącej była w okolicznościach niniejszej sprawy zawiniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane przesłanki były spełnione łącznie, w przeciwnym razie następuje odmowa przywrócenia terminu, bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzucenie. W piśmie z dnia 25 maja 2009 r. wnioskodawczyni podała, że dwudniowy urlop prezesa zarządu (jedynej osoby uprawnionej do reprezentacji spółki) kończył się 27 listopada 2008 r., co umożliwiało podjęcie czynności urzędowych dopiero w dniu kolejnym tj. 28 listopada 2008 r. Wnioskodawczyni wyjaśniała, że była przekonana, że termin złożenia skargi upływa 28 listopada 2008 r., przy czym mąż, który zajmował się bieżącymi sprawami podczas jej urlopu, powiadomił ją telefonicznie o wpływie projektu skargi sporządzonego przez kancelarię prawną, informując jednocześnie omyłkowo, że termin złożenia skargi upływa 29 listopada 2008 r. Zdaniem Sądu podkreślić należy, że przywrócenie terminu następuje jedynie, gdy strona uprawdopodobni, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Natomiast zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem, o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 roku, V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059, wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 roku, II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyr. NSA z dnia 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany). W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie można uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi złożenia skargi, a tym samym dochowanie należytej staranności. W przekonaniu Sądu podana przez skarżącą okoliczność – mianowicie dwudniowy urlop prezesa zarządu skarżącej nie stanowiła przeszkody, by dochować ustawowemu terminowi złożenia skargi. Skarżąca była prawidłowo pouczona o sposobie i terminie złożenia pisma procesowego, prezes zarządu była w stanie tak zorganizować pracę spółki, by terminy spraw urzędowych niezbędnych do załatwienia w czasie jej nieobecności zostały dochowane. W szczególności miała prawną możliwość udzielenia osobie trzeciej pełnomocnictwa do podpisania w jej imieniu skargi. Skarżąca nie wykazała, że skorzystanie z urlopu wypoczynkowego było spowodowane okolicznościami nagłymi, wykluczającymi możliwość posłużenia się inną osobą w załatwianiu spraw spółki. Zdaniem Sądu zaakcentować wypada, że skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła powodów swego błędnego przekonania, że termin do złożenia skargi upływa 28 listopada 2008 r. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy zaś przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Samo błędne przekonanie o przysługujących stronie środkach procesowych oraz terminach ich składania nie jest, zdaniem Sądu, nadzwyczajną okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Jako okoliczności dowodzącej braku winy prezesa zarządu w uchybieniu terminu Sąd nie uznał również wprowadzenia jej w błąd przez męża, który telefonicznie poinformował ją, że termin złożenia skargi upływa 29 listopada 2009 r., ponieważ skutki zaniedbania osób którymi się posłużono obciążają również zleceniodawcę, tj. skarżącą. Sąd, uwzględniając, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ocenił, że skarżąca tych warunków nie spełniła. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.