I SA/Gd 932/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Zbigniew Romała Sędziowie: NSA Elżbieta Rischka /spr./ NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant – Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata K. S. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. I SA/Gd 932/01 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną do sądu decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2000 r. w przedmiocie określenia p. E. R. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 w kwocie 684,20 zł, zaległości podatkowej w tym tytule w kwocie 192,20 zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 312,90 zł. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Pan E. R. w rocznym zeznaniu podatkowym za rok 1996 na formularzu Pit-30 wykazał podatek należny w kwocie 492,00 zł przyjmując za podstawę jego obliczenia dochód osiągnięty w danym roku podatkowym w kwocie 6.113,36 zł pomniejszony o odliczenie darowizny w kwocie 900,00 zł oraz wydatków na cele rehabilitacyjne w kwocie 1830,00 zł. Urząd Skarbowy dokonując analizy powyższego zeznania w oparciu o przedłożone dowody potwierdzające odliczenie tytułem darowizny w kwocie 900,00 zł oraz wydatków na cele rehabilitacyjne w kwocie 1830,00 zł zakwestionował wydatki na cele rehabilitacyjne na kwotę 915,00 zł. Urząd bowiem stwierdził, iż podatnikowi nie przysługuje odliczenie od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 915,00 zł z tytułu używania własnego samochodu, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. W związku z tym Urząd Skarbowy wydał w dniu 27.12.2000 r. decyzję, w której określił p. E. R. należne zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 w wysokości 684,20 zł, zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za dany rok w kwocie 192,20 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości wyliczone na dzień wydania niniejszej decyzji tj. 27.12.2000 r. na kwotę 312,90 zł. W odwołaniu podatnik kwestionuje zasadność tej decyzji. Zarzuty odwołującego koncentrują się w szczególności na nie uznaniu odliczenia od dochodu kwoty 915,00 zł z tytułu używania własnego samochodu, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Zdaniem odwołującego ustawodawca nie żąda udokumentowania kosztów poniesionych z powyższego tytułu. Ponadto uważa za zbędne przedkładanie dowodów potwierdzających fakt korzystania z zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych, gdyż stosowne oświadczenie złożył do protokołu przesłuchania świadka w dniu 16.11.1999 r. Izba Skarbowa rozpatrując przedmiotową sprawę podtrzymała stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji. Izba przywołując przepis art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) stwierdza, iż rodzaj wydatków na cele rehabilitacyjne oraz szczegółowe zasady i warunki ich odliczenia od dochodu, zgodnie z delegaturą zakreśloną w art. 26 ust. 14 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określa § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 35, poz. 173 z późn. zm.). Izba przywołując przepis § 8 ust. 1 pkt 13a wymienionego rozporządzenia stwierdza, że wydatki związane z używaniem samochodu osobowego, stanowiącego własność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, w kwocie nie przekraczającej w 1996 roku 915 zł nie muszą być dokumentowane rachunkami. Jednakże skoro jest to ulga na "przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne", warunkiem odliczenia powyższej kwoty od dochodu przed opodatkowaniem jest, by osoba mająca stwierdzone inwalidztwo I lub II grupy w danym roku podatkowym istotnie poddawała się takim zabiegom. W tej sytuacji Urząd Skarbowy zasadnie zdaniem Izby zażądał ze strony podatnika wyjaśnień na okoliczność korzystania przez niego w danym roku podatkowym z tego rodzaju zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych. Z akt sprawy wynika, że p. E. R. nie podał żadnej informacji na tyle konkretnej, aby możliwe było dla organów podatkowych skontrolowanie faktu czy podatnik korzystał w danym roku podatkowym z niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych uzasadniających skorzystanie przez niego z prawa do odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 915,00 zł. Takim dowodem w ocenie Izby nie mogło być jedynie spisane w dniu 16.11.2000 r. oraz w dniu 30.05.2000 r. do protokołów przesłuchania świadka oświadczenie podatnika, stanowiące o tym, że w roku 1996 korzystał z zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych, skoro podatnik nie wskazał ośrodków rehabilitacyjnych z których korzystał, nie określił rodzaju tych zabiegów, wyjaśniając, iż nie pamięta przy jednoczesnym stwierdzeniu, że dowód potwierdzający korzystanie z zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych nie jest związany ze sprawą i podlega ochronie danych osobowych. W ocenie Izby treść powyższych oświadczeń nie uzasadnia w sposób przekonujący, iż w danym roku podatkowym odwołujący istotnie poddawał się takim zabiegom a zatem przedmiotowa ulga mu nie przysługiwała. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucając Izbie naruszenie prawa podobnie jak w odwołaniu stwierdza, iż ustawodawca nie żąda udokumentowania poniesionych kosztów Z tytułu używania własnego samochodu dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Natomiast żądanie organu I instancji podania nazwisk, adresów lekarzy, terapeutów, psychologów skarżący ocenia jako sprzeczne z prawem albowiem żądanie takie narusza nie tylko dobra osobiste skarżącego ale czyni go donosicielem. Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. pełnomocnik skarżącego (ustanowiony z urzędu) podtrzymał żądanie skargi. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ustalonym niespornie stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa. Organy podatkowe w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Otóż kwestia sporna w rozważanej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy i w jaki sposób podatnik obowiązany jest udokumentować prawo do skorzystania z ulgi podatkowej o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 8 cyt/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl przywołanego wyżej przepisu odliczeniu od dochodu do opodatkowania podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne poniesione przez podatnika będącego osobą niepełno- sprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne. Rodzaj tych wydatków oraz szczegółowe zasady i warunki ich odliczenia od dochodu, zgodnie z delegacją ustawową zakreśloną w art. 26 ust. 14 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określa § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 35, poz. 173 z późn. zm.). Zatem jak trafnie stwierdza Izba na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych można odliczyć od dochodu wyłącznie wydatki wskazane w § 8 wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 r., przy spełnieniu pewnych warunków w nim określonych. Przepis § 8 ust. 1 pkt 13a w/w rozporządzenia stanowi, iż odliczeniu od dochodu podlegają wydatki związane z używaniem samochodu osobowego, stanowiącego własność osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa (...), dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, w kwocie nie przekraczającej w roku podatkowym trzykrotnego najniższego wynagrodzenia pracowników, określonego w odrębnych przepisach, za grudzień roku poprzedzającego rok podatkowy, która to w roku 1996 stanowiła 915,00 zł. Przy odliczaniu powyższej kwoty zgodnie z postanowieniami § 8 ust. 3 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995 roku nie są wymagane żadne rachunki stanowiące o wysokości faktycznie poniesionych wydatków przez podatnika z tego tytułu. Należy zwrócić jednak uwagę, iż omawiana ulga wolą ustawodawcy przyznana została tylko na "przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne". Zatem jak trafnie stwierdza Izba warunkiem dopuszczającym odliczenie powyższej kwoty od dochodu przed opodatkowaniem jest, by osoba mająca stwierdzone inwalidztwo I lub II grupy w danym roku podatkowym istotnie poddawała się takim zabiegom. Ulga ta nie przysługuje natomiast tylko z racji posiadania własnego samochodu przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa, gdy niepełnosprawny takim zabiegom się nie poddaje. W konsekwencji stwierdzić należy, że jakkolwiek przywołane wyżej przepisy nie przewidują wprost obowiązku dokumentowania przez podatnika okoliczności korzystania przez niego z tego rodzaju zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych, to nie oznacza jednak, że podatnik nie ma żadnych obowiązków w świetle powyższych przepisów wykazania, że z określonych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych w danym roku podatkowym korzystał, skoro tylko na taki cel ustawodawca przedmiotową ulgę przyznał. Mając na względzie powyższe za niezasadny uznać należy zarzut skargi, iż organ podatkowy pierwszej instancji żądając ze strony skarżącego wyjaśnień na okoliczność korzystania przez niego w danym roku podatkowym z tego rodzaju zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych naruszył prawo. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie podał żadnej informacji na tyle konkretnej aby możliwe było dla organów podatkowych skontrolowanie faktu czy podatnik istotnie korzystał w danym roku podatkowym z niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych uzasadniających skorzystanie przez niego z prawa do odliczenia od dochodu przed opodatkowaniem kwoty 915,00 zł. Samo oświadczenie podatnika w tej kwestii organy władne były ocenić jako niewystarczające dla skorzystania z omawianej ulgi. Za niezrozumiały wręcz w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy pogląd skarżącego, że ujawnienie kiedy i gdzie korzystał z zabiegów rehabilitacyjnych nie ma związku ze sprawą i podlega ochronie danych osobowych. W konsekwencji tych ustaleń za prawidłowy uznać należy pogląd Izby, iż skarżący nie przedstawił dowodów (chociaż to na nim ciążył obowiązek w tym zakresie) na okoliczność korzystania z niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych w badanym roku podatkowym. W związku z tym nie zostały spełnione przez odwołującego warunki określone w § 8 ust. 1 pkt 13a w/cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.03.1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniające skarżącego do odliczenia spornej kwoty 915,00 zł na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, sąd orzekł na mocy art. 250 w/w ustawy w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).