I SA/Gd 938/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-03-16

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Tomasz Kolanowski, Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo obciążył strony umowy cywilnoprawnej kosztami opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w sytuacji, gdy wartość nieruchomości określona w operacie przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez strony, a strony nie zgodziły się na wartość zaproponowaną przez organ?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo obciążył strony umowy cywilnoprawnej kosztami opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ wartość nieruchomości określona w operacie przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez strony, a strony nie zgodziły się na wartość zaproponowaną przez organ. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej. Ponadto, operat szacunkowy spełniał wymogi formalne i merytoryczne.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli działkę budowlaną na podstawie umowy sprzedaży, w której strony określiły cenę poniżej wartości rynkowej. Organ podatkowy wezwał do jej podwyższenia, a po braku zgody powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego, który określił wartość działki wyższą o ponad 33% od ceny wskazanej w umowie. Następnie organ obciążył skarżących kosztami opinii biegłego. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, kwestionując jakość operatu szacunkowego i zasadność ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski, NSA Zbigniew Romała, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. i R. K. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 7 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie kosztów opinii biegłego dla celów podatku od czynności cywilnoprawnej oddala skargę. I SA/Gd 938/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 3 kwietnia 2003r. Urząd Skarbowy, kierując się m. in. art. 6 ust. 1 pkt. 1c/ ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm. ) określił skarżącym R. K., R. K. oraz A. Z. solidarne zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży z dnia 3 października 2002r. w kwocie 407,50zł. W uzasadnieniu wskazano, że aktem notarialnym z dnia 3.10.2002r. skarżący nabyli od A. Z. niezabudowaną działkę budowlaną. Strony umowy określiły w zawartej w formie aktu notarialnego umowie cenę działki na kwotę 14.350,-zł ( 10,-zł /m2). W uzasadnieniu organ I instancji przywołał treść art. 6 ust. 1 lit. c/ cyt. ustawy, zgodnie z którym podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży m. in. nieruchomości wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Urząd skarbowy dokonał analizy treści umowy sprzedaży i stwierdził, że podana cena działki nie odpowiada wartości rynkowej takich nieruchomości na terenie C. ( dot. wyroku WSA z dnia 16 marca 2O05r. w sprawie I SA/Gd 937/03 w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych oddalającego skargę strony skarżącej). Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2002r. organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe i stosowanie do art. 6 ust. 3 cyt. ustawy wezwał m. in. skarżących do podwyższenia ceny działki do wartości rynkowej w kwocie 28.700,-zł ( 20,-zł/m2). Skarżący na tak ustaloną wartość działki nie wyrazili zgody w związku z tym, zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2003r. organ podatkowy powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego, który przy pomocy metody porównawczej określił wartość działki na kwotę 20.377,-zł (14,2 zł/m2 ). Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2003r. Urząd Skarbowy obciążył solidarnie strony umowy cywilnoprawnej tj. A. Z. i skarżących kosztami w kwocie 341,60 zł za wykonanie operatu szacunkowego w zakresie ustalenia wartości rynkowej zakupionej przez skarżących działki. Na postanowienie z dnia 3.IV.2003 r. skarżący złożyli zażalenie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że wartość dowodową sporządzonego operatu skarżący kwestionują wskazując na jego niechlujność wykonania, ogólnikowość opracowania i ubogą część merytoryczną brak analizy rynku lokalnego, brak ujęcia wszystkich walorów porównawczych działek, brak korekty czasowej w porównaniu działek. Absurdalną różnicę w stopniu dokładności dokonywanych korekt i obliczeń, dodatkowo podkreślając, że operat został sporządzony po terminie zakreślonym przez organ podatkowy. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2003r. Izba Skarbowa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 269 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ustala wysokość kosztów postępowania, które zobowiązana jest ponieść strona jak również termin i sposób ich uiszczenia. Skoro w przedmiotowej sprawie strony nie wyraziły zgody na zaproponowaną przez organ podatkowy wartość nabytej działki, spór ten, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm. ) mógł być rozstrzygnięty w drodze powołania biegłego rzeczoznawcy. Od postanowienia tego skarżący wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu wskazano, że za dowód w postępowaniu podatkowym zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, organy podatkowe obu instancji przyjęły operat szacowania nieruchomości wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego. Zawartość tego operatu nie odpowiada randze opinii. Stanowi to naruszenie art. 187§ 1 Ordynacji podatkowej. Oceny w tym opracowaniu są niechlujne i gołosłowne. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 210 § 4 i art. 120, 121 § 1 Op. Ponoszenie przez skarżących kosztów nie związanych z przedmiotem sporu należy zdaniem skarżących uznać za niesłuszne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153/02, poz. 1270 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdza, że przedmiotowa skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów podatkowych nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wbrew zarzutom skargi w przeprowadzonym postępowaniu nie występują uchybienia mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym. Spór w mniejszej sprawie sprowadza się do zasadności ponoszenia przez skarżących kosztów postępowania podatkowego - tu: kosztów operatu szacowania nieruchomości. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt.1c/ ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm. ) podstawę do obliczenia podatku, do określenia której w pierwszej kolejności zobowiązani są podatnicy z chwilą zawierania umowy sprzedaży, stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Dyspozycja art. 6 ust. 3 i 4 cyt. ustawy wskazuje na sposób ustalenia podstawy obliczenia podatku: jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości przedmiotu tej czynności lub wartość określona przez strony nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten wezwie strony do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny, co w tej sprawie miało miejsce; jeżeli strony, pomimo wezwania nie określiły wartości lub podały wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy, z woli ustawodawcy, winien dokonać jej określenia na podstawie opinii biegłego. W przypadku zaś, gdy wartość określona w ten sposób przekroczy o 33% wartość podaną przez strony, koszty opinii ponoszą solidarnie strony czynności cywilnoprawnej. W tej sprawie strony umowy sprzedaży nieruchomości nie wyraziły zgody na zaproponowaną przez organ podatkowy wartość przedmiotu umowy, stąd konieczność powołania w sprawie biegłego. Wartość przedmiotowej działki wskazana w operacie przekroczyła próg 33 % o jakim mowa w art. 6 ust. 4 cyt. ustawy. Skoro tak, organ podatkowy był zobligowany do wydania w trybie art. 269 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 269 § 1 - Jednocześnie z wydaniem decyzji organ podatkowy ustala, w formie postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia). Zdaniem Sądu operat ten nie narusza swą treścią obowiązujących w roku sporządzenia operatu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 230/ 02, poz. 1924 ). Operat szacunkowy wyczerpuje również obowiązku nałożone ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. nr 46/2000, poz. 46 ze zm.). Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 187 § 1, 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło