I SA/Gd 948/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-11-14

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, gdy pierwotna decyzja przyznająca te płatności została stwierdzona nieważnością z powodu rażącego naruszenia prawa polegającego na przyznaniu płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, a rolnik twierdzi, że błąd ten nie mógł zostać przez niego wykryty?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, ponieważ stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji przyznającej te płatności, spowodowane przyznaniem ich do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, skutkuje obowiązkiem zwrotu środków. Rolnik, deklarując we wniosku powierzchnię przekraczającą rzeczywistą kwalifikowaną, wprowadził organ w błąd, a błąd ten mógł zostać przez niego wykryty na podstawie dostarczonych materiałów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, która ustaliła kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w wysokości 994,90 zł. Pierwotna decyzja przyznająca płatności została stwierdzona nieważnością z powodu przyznania ich do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar. Skarżący kwestionował zasadność ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, twierdząc, że podane powierzchnie są zgodne z rejestrami, a błąd nie mógł zostać przez niego wykryty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę. Decyzją z dnia 13 czerwca 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 10 ust. 2 oraz 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 kwietnia 2014 r. ustalającą ww. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 994,90 zł. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny: Na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku, organ I instancji decyzją z dnia 29 listopada 2010 r. przyznał stronie płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 9.023,90 zł, w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 6.042,47 zł do powierzchni 10,75 ha, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 1.554,58 zł do powierzchni 4,75 ha oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) w wysokości 1.426,85 zł do powierzchni 3,25 ha. Decyzja ta stała się ostateczna a ww. płatność została w dniu 4 lutego 2011 r. przekazana na rachunek bankowy skarżącego. Kolejno, po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z dnia 4 grudnia 2012 r. stwierdził nieważność ww. decyzji, wskazując, że organ I instancji wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie niewystarczająco rozpatrzył materiał dowodowy, a w rezultacie przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 między innymi do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, przez co rażąco naruszył prawo. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia 1 marca 2013 r. Kolejno organ I instancji decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. przyznał skarżącemu płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 7.711,54 zł oraz decyzją z dnia 4 kwietnia 2014 r. ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przyznanych na mocy ww. decyzji z dnia 29 listopada 2010 r. w łącznej wysokości 994,90 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że na ww. kwotę składają się nienależnie pobrane płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 994,90 zł oraz z tytułu płatności uzupełniającej w wysokości 317,46 zł. Jednakże z uwagi na fakt, że kwota 317,46 zł nie przekracza równowartości 100 euro, odstąpiono od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności dla płatności uzupełniającej na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR konieczne jest ustalenie czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wtedy, gdy środki te zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takim przypadku zadaniem organu ustalającego kwotę nienależnie pobranych płatności nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie jest prawnie skuteczne tj. czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną. Organ wskazał, że decyzja z dnia 29 listopada 2010 r. na podstawie, której przyznano skarżącemu płatności w wysokości 9.023,90 zł a następnie je wypłacono, została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Dyrektora na podstawie decyzji z dnia 4 grudnia 2012 r. Następnie decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. organ I instancji przyznał stronie płatność w łącznej wysokości 7.711,54 zł. W rezultacie strona utraciła prawo do płatności przyznanej decyzją z dnia 29 listopada 2010 r. w wysokości 1.312,36 zł (w tym 994,90 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i 317,46 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej). Z uwagi natomiast na fakt, że kwota uzupełniającej płatności obszarowej nie przekracza równowartości 100 euro, zasadnym było ustalenie kwoty nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej w kwocie 994,90 zł. Organ stwierdził też, że w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, mający zastosowanie tylko w przypadkach gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, a błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W ocenie Dyrektora, w niniejszej sprawie błąd, którego dopuścił się organ I instancji nie dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przyznanej płatności. Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Organ odwoławczy podniósł także, że w niniejszej sprawie nie można uznać, iż błąd polegający na przyznaniu płatności do powierzchni nieuprawnionej nie mógł, w zwykłych okolicznościach, zostać wykryty przez stronę, bowiem materiał przekazany z wnioskiem spersonalizowanym, w tym m. in. zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, wskazywał powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) dla poszczególnych działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku, podczas gdy strona zadeklarowała do płatności powierzchnie większe niż wskazane w powyższym zestawieniu. Skoro organ przyznał stronie płatności do powierzchni większych niż PEG wskazanych w ww. zestawieniu to strona mogła wykryć błąd organu. Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że termin przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wynosi: 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich (PROW) okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości, należy rozumieć dzień złożenia wniosku, tj. 6 maja 2010 r., w którym rolnik zadeklarował grunty częściowo niekwalifikujące się do płatności, co skutkuje tym, że płatności do nich przyznane są płatnościami nienależnymi. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia, po którym okres przedawnienia biegnie na nowo jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu, o którym zawiadamia się wnioskodawcę o postępowaniu w sprawie nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie właściwym aktem było doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z dnia 8 listopada 2012 r. W związku z powyższym do dnia doręczenia decyzji organu I instancji nie upłynął termin przedawnienia możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Końcowo organ przywołując przepisy mające zastosowanie w sprawie wyjaśnił, że kwotę nienależnie pobranych płatności strona winna zwrócić w terminie 60 dni do daty doręczenia decyzji organu I instancji, czyli do dnia 7 czerwca 2014 r. a przypadku jej niewpłacenia od dnia następującego po upływie tego terminu nalicza się odsetki za zwłokę w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący podniósł, że nie zgadza się z jej uzasadnieniem z uwagi na fakt, że w dalszym ciągu podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące podanej powierzchni. W jego ocenie podane powierzchnie są faktycznymi powierzchniami znajdującymi się w rejestrze gruntów Wydziału Geodezji jak również w księdze wieczystej. Skarżący nadmienił, że miał kontrole w terenie i wówczas nikt nie wskazywał popełnienia błędu czy też źle zadeklarowanej powierzchni, na które została przyznana płatność. Autor skargi wskazał, że nie stać go na zapłatę wymienionej kwoty i nie zgadza się na ponoszenie ciężaru kary finansowej skoro doszło do naruszenia przepisów postępowania przez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, a w konsekwencji do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżący podkreślił, że nie był w stanie wykryć błędu w swoim wniosku gdyż powierzchnia użytków się zgadza, gdyż podaje mniejszą powierzchnię gruntów rolnych niż faktycznie uprawia i posiada. Jest mu też znany przepis prawa stanowiący o tym, że gdy od daty wykonania płatności za 2010 r. upłynęło już ponad 12 miesięcy, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania. Informuje również, że wniosek o płatność składał w przekonaniu, iż jest złożony kompletny, rzetelny i zawiera rzeczywisty obszar gruntów rolnych podlegający płatności bezpośrednich gruntów rolnych, jest zgodny z prawdą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której ustalono skarżącemu wysokość nienależnie pobranych płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 994,90 zł. W związku z powyższym kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, tj. od dnia powiadomienia skarżącego o tym postępowaniu pismem z dnia 19 marca 2014 r., do dnia wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu II instancji. Przedmiotem rozważań Sądu nie mogło być więc postępowanie, w wyniku którego decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. przyznano płatności na rok 2010 w kwocie niższej niż w decyzji z dnia 29 listopada 2010 r., której nieważność stwierdzono rozstrzygnięciem z dnia 4 grudnia 2012 r. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Niniejsze postępowanie było więc tylko następstwem stwierdzenia, że płatności przyznane na 2010 rok nie były należne, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. Podkreślić przy tym należy, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 26 lutego 2014 r. przyznająca płatność w kwocie pomniejszonej mogła być przedmiotem sądowej kontroli, jednak z akt sprawy nie wynika aby strona, mimo stosownego pouczenia, skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższego, Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postępowania dotyczącego przyznania płatności w kwotach niższych niż uprzednio a także postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 28 listopada 2010 r. W konsekwencji argumenty i zarzuty skarżącego dotyczące powierzchni, co do których przyznana została płatność, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ nie odnoszą się one do decyzji będącej przedmiotem kontroli. Przechodząc do meritum wskazać należy, że zgodnie z art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu. Tryb odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków reguluje art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634 ze zm.), zgodnie z którym ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej (pkt 1); krajowych, przeznaczonych na (pkt 2): współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej (lit. a), finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (lit. b), następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ww. ustawy jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane, a następnie wypłacone, na podstawie decyzji administracyjnej, później ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego. Zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (tj., czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 822/11). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że na rachunek skarżącego zostały wypłacone środki pieniężne z tytułu płatności bezpośrednich na rok 2010, tj. pochodzące z funduszu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o ARiMR, na podstawie decyzji z 29 listopada 2010 r., wyeliminowanej następnie ostatecznie z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy organ zobowiązany był wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności, stanowiących różnicę między środkami przekazanymi na konto skarżącego, a kwotą ustaloną jako płatność ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 26 lutego 2014 r. Trafnie przy tym organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 80 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, który jako przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności wymienia: - płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, - błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności. Niewątpliwie w kontrolowanej sprawie decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Spór dotyczy zatem spełnienia dwóch pozostałych przesłanek. W ocenie Sądu zgodzić należy się z organem odwoławczym, że pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada bowiem występujący o taką płatność rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą za to sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. II GSK 609/09). W rozpoznawanej sprawie ustalono, że organ I instancji przyznając skarżącemu płatności decyzją z dnia 29 listopada 2010 r., zgodnie z wnioskiem rolnika, niewystarczająco rozpatrzył materiał dowodowy, a w rezultacie przyznał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 między innymi do działek ewidencyjnych nr [...] i [...], do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, przez co rażąco naruszył prawo i co skutkowało stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Podkreślić należy, że składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 rolnik oświadczył na piśmie, że znane mu są zasady przyznawania płatności, a więc także konieczność zgłoszenia do płatności tylko takiej powierzchni działek rolnych, na których prowadzona jest działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. "Działalność rolnicza" stosownie do art. 2 lit. c powyższego rozporządzenia, oznacza zaś produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Ubiegając się o płatność rolnośrodowiskową wnioskodawcy zobowiązani są do zachowania szczególnej staranności przy określeniu powierzchni, rodzaju upraw zgłaszanych do przedmiotowych płatności, a także wskazania działek ewidencyjnych, na których działki rolne są położone. Wnioskodawca ponosi konsekwencje wadliwego wypełnienia takiego wniosku i nie może przerzucać ich na organ administracji publicznej. Ustalenie, że składając wniosek skarżący zadeklarował powierzchnię wykraczającą poza rzeczywistą spełniającą ww. kryteria legło u podstaw stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji i przyznania płatności w niższych kwotach. Zatem skarżący w istocie wprowadził organ w błąd co do zadeklarowanej powierzchni, uprawniającej do płatności a na podstawie złożonego przez niego wniosku nastąpiła wypłata środków pieniężnych co do powierzchni większej niż spełniająca kryteria jej przyznania. W ocenie Sądu, trudno w tej sytuacji mówić o pomyłce organu, skoro działał on w zaufaniu do deklaracji rolnika co do powierzchni gruntów kwalifikujących się do płatności. W sprawie nie można także uznać, że błąd polegający na przyznaniu płatności do powierzchni nieuprawnionej nie mógł, w zwykłych okolicznościach, zostać wykryty przez stronę, bowiem materiał przekazany z wnioskiem spersonalizowanym, w tym m. in. zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, wskazywał powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) dla poszczególnych działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku, podczas gdy strona zadeklarowała do płatności powierzchnie większe niż wskazane w powyższym zestawieniu. Skoro zatem organ przyznał skarżącemu płatności do powierzchni większych niż PEG wskazanych w zestawieniu to strona mogła błąd ten wykryć. W świetle dokonanych ustaleń uznać należało, że nienależna płatność na rzecz skarżącego została dokonana nie z winy organu, lecz z winy skarżącego, który był obowiązany do podania prawidłowej powierzchni gruntu objętego płatnością. Stąd skarżący nie może się skutecznie powoływać na przepis wyłączający możliwość żądania zwrotu dokonanej płatności. Organ trafnie również wskazał, że termin przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wynosi: 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, najpóźniej 8 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w przypadku przerwania okresu przedawnienia, a w przypadku programów wieloletnich (PROW) okres przedawnienia w każdym przypadku ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu. Pod pojęciem dopuszczenia się nieprawidłowości, należy rozumieć dzień złożenia wniosku, tj. 6 maja 2010 r., w którym rolnik zadeklarował grunty częściowo niekwalifikujące się do płatności, co skutkuje tym, że płatności do nich przyznane są płatnościami nienależnymi. Natomiast przerwanie biegu terminu przedawnienia, po którym okres przedawnienia biegnie na nowo jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu, o którym zawiadamia się wnioskodawcę o postępowaniu w sprawie nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie właściwym aktem było doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z dnia 8 listopada 2012 r. W związku z powyższym do dnia doręczenia decyzji organu I instancji nie upłynął termin przedawnienia możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło