I SA/Gd 950/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Ewa Kwarcińska /spr./ Protokolant: Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi O. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 1997 z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa, działając na podstawie przepisu art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 2001 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz przepisów art. 10 , art. 20 ust. l i 3, art. 30 ust. l pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 460 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 12 października 2000 r. ustalającą skarżącej O. K. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 1997 r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie 129.711,- zł. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wskazała, że O. K. w dniu 4 grudnia 1997r. zakupiła nieruchomość położoną w G, przy ul. [...] za cenę 180.000,- zł; wraz z wymaganymi opłatami wydatkowała na ten cel kwotę 181.541,- zł. Chociaż skarżąca pozostawała w związku małżeńskim, zgodnie z zapisem z aktu notarialnego nabycia przedmiotowej nieruchomości dokonała za środki pochodzące z majątku odrębnego i do swojego majątku odrębnego. Według ustaleń organu podatkowego pierwszej instancji, poczynionych w trakcie prowadzonego postępowania, większa część tego wydatku w kwocie 172.948,11 zł nie znalazła pokrycia w ujawnionych przez skarżącą źródłach przychodu, a zatem w myśl przepisów art. 20 ust. l i 30 ust. l pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi przychód z nie ujawnionych źródeł, podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym 75 % podatkiem. Jednocześnie Izba Skarbowa wskazała, że do ustalenia wysokości dochodu nie znajdującego pokrycia w źródłach ujawnionych organy podatkowe przyjęły, iż skarżąca przez 11 miesięcy roku 1997 (do dnia zakupu) zgromadziła środki pochodzące z wynagrodzenia za pracę w wysokości 10.279,19 zł pomniejszone o kwotę zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 1.686,30 zł; przy czym organy podatkowe przyjęły zgodnie z oświadczeniem skarżącej, że koszty utrzymania rodziny w tym czasie ponosił w całości jej mąż, który nie pracował w kraju, wyjeżdżał za granicę i wg wiedzy podatniczki czerpał zyski z hazardu. Od 31 grudnia 1998 r. podatniczka pozostawała z mężem w separacji; w dniu 3 lutego 2000 r. mąż podatniczki zmarł. Izba Skarbowa podkreśliła także, iż skarżąca przed rokiem 1997 nie uzyskiwała żadnych dochodów, nie składała bowiem deklaracji podatkowych. W toku prowadzonego postępowania skarżąca wskazywała jako źródło pokrycia wydatku na zakup nieruchomości środki pieniężne otrzymane po śmierci dziadków: początkowo oświadczyła (oświadczenie z dnia 29 października 1999r.), iż były to środki pochodzące ze spadku, a następnie w dniu 15 listopada 1999r., po zażądaniu przez urząd skarbowy dokumentów związanych z nabyciem praw do spadku oświadczyła, że dziadkowie przed zbliżającą się śmiercią obdarowali ją posiadanymi środkami nie chcąc doprowadzić do roszczeń spadkowych ze strony rodziny, a ich zamiarem było zapewnienie wnuczce mieszkania. W kolejnym oświadczeniu z dnia 11 maja 2000 r. skarżąca wskazała, że środki te otrzymywała od dziadków sukcesywnie przez okres kilku lat, a ponieważ była wówczas małoletnim dzieckiem, pieniądze były wręczane w obecności ojca A. P. i przechowywane w domu rodzinnym do czasu uzyskania przez nią pełnoletności. Były to środki w walutach obcych, które skarżąca sprzedała sukcesywnie w różnych kantorach. Fakt otrzymywania przez skarżącą środków finansowych od dziadków potwierdził przesłuchany w charakterze świadka jej ojciec. Skarżąca, ani jej ojciec nie złożyli żadnych dokumentów potwierdzających fakt otrzymania darowizn; środki były przechowywane w domu i nie były wpłacane do banku. Izba Skarbowa, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji nie dała wiary twierdzeniom skarżącej, iż zakupu nieruchomości dokonała ze środków pochodzących od jej nie żyjących dziadków; wprawdzie nie istniał obowiązek przechowywania środków finansowych na rachunkach bankowych, to jednak trudno przyjąć, zdaniem organu odwoławczego, że środki dla skarżącej na zakup mieszkania były gromadzone już od jej narodzin w 1966 i wykorzystane dopiero w 1997 r. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego O. K. zarzuciła, iż decyzja Izby Skarbowej została wydana niezgodnie z obowiązującym stanem prawnym oraz stanem faktycznym wynikającym z materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, podobnie jak podczas prowadzonego postępowania podatkowego, że zakupu mieszkania przy ul. [...] dokonała ze środków otrzymanych w minionych latach od swoich dziadków. Środki te, po śmierci dziadków, zostały przez nią potraktowane jako spadek po nich, chociaż żadne postępowanie spadkowe nie było prowadzone. Jednocześnie skarżąca podkreśliła, że nie może wskazać dowodów (poza zeznaniami ojca), że środki takie otrzymała, bowiem "nikomu nie przyszło do głowy, że kiedykolwiek będę musiała udowadniać na piśmie, ze pieniądze otrzymałam właśnie od ukochanych dziadków". Odpowiadając na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i 2 postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie, bowiem brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Źródłami przychodów, z których dochody podlegają opodatkowaniu, są między innymi, zgodnie z art. 10 ust. l pkt. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych -inne źródła. Zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. l ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust, l pkt. 9, uważa się między innymi przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach, których wysokość ustala się ( art. 20 ust. 3 ) przyjmując za podstawę sumę poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tym roku zasobów finansowych, nie znajdujących pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródeł przychodów posiadanych uprzednio zasobach majątkowych. Art. 30 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że dochodów ( przychodów ) z nie ujawnionych źródeł przychodów nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł; od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów pobiera się, zgodnie z art. 30 ust. l pkt. 7 cyt. ustawy, podatek w formie ryczałtu w wysokości 75 % . To niewątpliwie restrykcyjne uregulowanie winno być stosowane po szczególnie wnikliwym i starannie przeprowadzonym postępowaniu, mającym na celu dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i sprawdzeniu prawidłowości wyjaśnień podatnika. Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji warunek powyższy spełniły. Poza sporem w tej sprawie są następujące kwestie: skarżąca w latach 1992-1996 nie figurowała w ewidencji podatników, była wraz z dzieckiem na utrzymaniu męża ( związek małżeński trwał od dnia 7.III.1992r. do śmierci męża tj. do dnia 3JI.2000r. ) uzyskującego przychody poza granicami kraju - wg oświadczeń podatniczki złożonych w toku postępowania podatkowego mąż uzyskiwał przychody z hazardu ( k. 72 ); do protokołu rozprawy skarżąca podała, że przychody uzyskiwane przez męża pochodziły z nielegalnych źródeł. W 1997r. skarżąca otrzymywała wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w banku ( 1.400,-zł brutto ), była właścicielką samochodu osobowego Fiat Tipo oraz współwłaścicielką ( z mężem ) samochodu osobowego marki Mercedes Benz, właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...]. W dniu 4. XII. 1997r. skarżąca nabyła lokal mieszkalny położony w G. przy ul. [...] ze środków, jak wynika z oświadczenia zawartego w akcie notarialnym, pochodzących z jej majątku odrębnego do swego majątku odrębnego, za cenę 180.000,-zł. Poza sporem jest więc okoliczność, iż suma poniesionych przez skarżącą wydatków przewyższa wartość zgromadzonych w roku 1997 zasobów pieniężnych. Dokonać należy zatem oceny czy wysokość przychodów znajduje pokrycie w uprzednio (tj. przed rokiem 1997 ) posiadanych przez skarżącą zasobach majątkowych. Ciężar dowodu wykazania zasobów pieniężnych wchodzących w skład majątku odrębnego spoczywa na strome skarżącej, jednak w tej sprawie nie wykazano posiadania takich zasobów majątkowych, które pozwoliłyby skarżącej na zakup przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Powtórzyć należy, iż skarżąca w latach 1992-1996 nie figurowała w ewidencji podatników i nie uzyskiwała żadnych przychodów. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdził twierdzeń skarżącej i zeznań jej ojca, iż kwota 180.000,- zł pochodziła z darowizn od jej dziadków, zmarłych w roku 1974 i 1977 ( sukcesywnie wymieniano otrzymaną walutę i przechowywano w domu wszelkie uzyskane z tego tytułu środki finansowe ). W toku całego postępowania podatkowego nie zostały bowiem złożone przez skarżącą żadne dowody, które fakt uzyskania przez nią darowizn potwierdziły; gdyby nawet darowizny dokonano w formie ustnej brak podstaw do przyjęcia, iż przez okres 20-30 lat środki pieniężne przechowywane były nie w banku a w domu. W toku rozprawy skarżąca wskazała, iż część posiadanych przez nią środków pieniężnych pochodzi od jej ojca, który pływał. Również i to twierdzenie nie zostało poparte żadnymi dowodami. Sąd podziela stanowisko zawarte m. in. w wyroku NSA z dnia 24 maja 2001 r. w sprawie I SA/Gd 2309/98, iż bezprzedmiotowe jest dowodzenie, że strona, która nie przedstawiła dowodu zgromadzenia oszczędności na rachunku bankowym, nie wykazała posiadania oszczędności. Rachunek bankowy nie jest bowiem jedynym dostępnym podatnikom dowodem na potwierdzenie stanu swych zasobów majątkowych; jednakże przyjąć należy, iż wobec braku przedstawienia, poza zeznaniami ojca skarżącej, żadnego innego dowodu na potwierdzenie swego stanowiska i twierdzenie o przechowywaniu środków pieniężnych przez kilkadziesiąt lat w pończosze nie stanowi dowodu w sprawach, których przedmiotem jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu przychodu nie znajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. Reasumując: organy podatkowe obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej o jakiej mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej powzięły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i ustaliły, że wydatek jaki poniosła skarżąca na nabycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego pochodzi z dochodów z nie ujawnionego źródła; nie znajduje pokrycia ani w przychodach opodatkowanych podatkiem dochodowym ani przychodach wolnych od tego opodatkowania jak również nie zostały sfinansowane z udokumentowanych oszczędności skarżącej będących jej majątkiem odrębnym. Argumentacja zawarta w skardze, a wskazująca na trudną sytuację finansową skarżącej samotnie wychowującej dziecko, może stanowić podstawę do złożenia wniosku w trybie art. 67 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270 ) skargę oddalił.