I SA/Gd 964/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 193,00 (sto dziewięćdziesiąt trzy 00/100) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] ustalił R. i S.P. łączne zobowiązanie podatkowe za 2007 r. w kwocie [...]- zł. Na wymienioną wyżej kwotę składa się podatek od nieruchomości od budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 58m², gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 4.900m² oraz budowli o wartości [...]- zł. R.P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona nie zgodziła się z tym, że organ podatkowy pierwszej instancji naliczył podatek od powierzchni całkowitej działek wchodzących w skład zakupionej w dniu [...] nieruchomości. Tylko bowiem część tych działek wykorzystywanych jest dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Strona kwestionuje także wartość budowli przyjętych do opodatkowania. R.P. nie zgodziła się też z opodatkowaniem jazu, którego używanie nie jest możliwe w związku z pozwoleniem na użytkowanie stawów rybnych znajdujących się poniżej jazu. Podatniczka zauważyła, że nie jest możliwe korzystanie z części gruntów z uwagi na ich stan. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że aktem Notarialnym Repertorium "A" [...] z dnia [...] S. i R.P. zakupili prawo użytkowania wieczystego gruntu w postaci działek nr [...], nr [...] - łąka klasy V, nr [...] - rowy, [...] grunty zadrzewione oraz nr [...] - Ba tereny przemysłowe oraz prawo własności do budynku o powierzchni 58m² i urządzeń stanowiących odrębne od gruntu nieruchomości położone w [...]. Powyższe nieruchomości państwo P. zakupili na prowadzenie działalności gospodarczej prowadzonej przez R.P. Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że R.P. prowadzi działalność, której przedmiotem wytwarzanie energii elektrycznej - [...]. Podatnicy złożyli w dniu 10 listopada 2006 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, gdzie wykazali grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 100m²; budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 58m² oraz budowle o wartości [...]- zł. Natomiast w nowej informacji z dnia 22 listopada 2006 r. wykazano grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 322m². Zgodnie z informacją z rejestru gruntów państwo P. posiadają na terenie gminy [...] w obrębie [...] działki gruntu, które zgodnie z klasyfikacją gruntów stanowią: działka [...] łąki trwałe oznaczone symbolem ŁV o pow. 0.01 ha, działka [...] rowy oznaczone symbolem W o pow. 0,25 ha, działka [...] grunty zadrzewione oznaczone symbolem Lz o pow. 0,22 ha, działka [...] teren zab. przemysłowej oznaczony symbolem Ba o pow. 0,01 ha oraz działka [...] grunty zadrzewione oznaczone symbolem Lz o pow. 0,51 ha. Z powyższego wynika, że podatnicy nie posiadają dróg publicznych o których piszą w odwołaniu. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem zajętych na prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. z 1993 r. Dz. U. Nr 94, poz. 431 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W niniejszej sprawie działki nr [...], [...], [...] o pow. łącznie 4800m² sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty orne i grunty zadrzewione, zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, tj. na wytwarzanie energii elektrycznej, pod nazwą [...]. Wszystkie bowiem elementy posadowione na tych gruntach takie jak: zapora ziemna, jaz, kanał roboczy, studnie rozprężeniowe, rurociąg żelbetonowy, studnia rozprężająca z przelewem stanowią całość niezbędną do funkcjonowania elektrowni. W związku z powyższym łącznie z gruntem działki [...] sklasyfikowanej jako teren zabudowy przemysłowej o pow. 100m², na której posadowiony jest budynek o pow. 58m², podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawkami właściwymi dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. R.P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyjaśniła, iż dochowała obowiązków podatkowych związanych z nabyciem nieruchomości. Kupując nieruchomość wraz z elektrownią wodną skarżąca przyjęła cenę uzgodnioną wraz z kontrahentem i wyrażoną w akcie notarialnym. Strona skarżąca w szczególności zakwestionowała wycenę jazu. Podniosła, iż zgodnie z pozwoleniem wodno prawnym jaz w praktyce nie może być wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. W konsekwencji wadliwe jest także opodatkowanie działki, na której jest on posadowiony, według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Końcowo strona skarżąca zarzuciła, że organy podatkowe nie są w stanie odróżnić rolnika od przedsiębiorcy, co w konsekwencji prowadzi do wadliwego obciążenia posiadanych gruntów podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga R.P. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępie należy wskazać, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny stanowiska organów podatkowych w zakresie, w jakim ustaliły one wartość budowli dla celów podatku od nieruchomości. Ponadto skarżący kwestionuje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości powierzchni całej działki, na której znajduje się jaz a nie tylko tej jej części, na której jaz jest posadowiony. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121. poz. 844 z późn. zm.) podstawę opodatkowania stanowi dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Stosownie do treści art. 4 ust. 5 powołanej wyżej ustawy jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa określona przez podatnika. Jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub wartość ustalona przez biegłego jest wyższa co najmniej o 33 % od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik (art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy wyżej powołanej). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zostały ujęte przez skarżącą w ewidencji środków trwałych bowiem takiej ewidencji ona nie prowadzi. Zatem dla ustalenia wartości budowli dla potrzeb podatku od nieruchomości będą miały zastosowanie postanowienia art. 4 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z przepisów tych wynika, że podstawą opodatkowania budowli jest wartość podana przez podatnika. Przesłanką zakwestionowania tej wartości jest stwierdzenie przez organ podatkowy, iż wartość ta odbiega od cen rynkowych. Dopiero wówczas możliwe jest ustalenie innej wartości budowli. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji brak jest stwierdzenia, że wartość budowli podana przez skarżącą odbiega od wartości rynkowej. W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest zdefiniowania pojęcia ceny rynkowej budowli. Pojęcie "wartość rynkowa" nie jest jednak obce ustawodawstwu podatkowemu. Instytucją tą "posługuje się" ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ust. 2 art. 20) i ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (ust. 3 art. 8). Na przykład w myśl przepisu ust. 3 art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego. Sąd w składzie niniejszym podziela pogląd L. Etela wyrażony w komentarzu do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że powołana definicja wartości rynkowej rzeczy (budowli) ma charakter najbardziej uniwersalny i zbliżony do zasady określania podstawy opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości (L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003.). Zauważyć dalej należy, że ustawodawca przesądził w art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że ustalenie wartości budowli dla potrzeb podatku od nieruchomości ma dokonać biegły rzeczoznawca. Określenie wartości budowli z pominięciem wskazanej procedury, nawet jeśli organ podatkowy posługuje się fakturą sprzedaży danej budowli, w świetle wyżej powołanych przepisów nie jest dopuszczalne. Odnosząc się do zarzutu kwestionującego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej działki, na której znajduje się jaz należy zauważyć, iż z aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] wynika, że prawo użytkowania wieczystego obejmujące między innymi działkę [...] na której znajduje się jaz, zostało nabyte w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b tej ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Konsekwencją tej definicji jest konkluzja, iż sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt ten jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet jeżeli grunt czy też jego cześć jest niewykorzystywana przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywana na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie argumenty strony skarżącej mające wykazać, że brak jest podstaw do opodatkowania jazu. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uzależniają opodatkowania danego przedmiotu od sposobu jego wykorzystania. Jedyną przesłanką opodatkowania jest bowiem posiadanie przedmiotu opodatkowania. Zatem ograniczenia, które wypływają z decyzji wodno prawnej, nie mogą skutkować wyłączeniem jazu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Odnosząc się do twierdzeń, że strona posiada drogę publiczna, stwierdzić należy, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja okoliczności tej nie potwierdza. Nie potwierdzają jej także dane z informacji z rejestru gruntów, które znajdują się w aktach administracyjnych. Jeżeli jednak strona posiada stosowne dokumenty potwierdzające tę okoliczność, winna podczas ponownego postępowania je organowi przedłożyć, zaś organ powinien do nich się odnieść. Reasumując organ podatkowy prowadząc ponownie postępowanie odnośnie ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości powinien uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w treści niniejszego wyroku. W szczególności obowiązkiem organu podatkowego będzie ustalenie, czy wartość budowli deklarowana przez stronę skarżącą odbiega od ich wartości rynkowej. Następnie, jeżeli uzna że wartość budowli podana przez stronę nie odpowiada wartości rynkowej należy powołać biegłego, o którym mowa w art. 4 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych celem ustalenia tej wartości. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie w punkcie drugim oparto na art. 152 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie trzecim wyroku uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 powołanej ustawy. AL